KARİKATÜR VE BİLİŞİM
CARTOON AND INFORMATICS

 ..BİLGİSAVARLAŞTIRILANLARDAN MISINIZ?

Karikatüre başladığım günlerde, gün gelecek dağ başında karikatür çizip, bunu dünyada dilediğin yayın organına gönderebileceksin, hatta istersen bir sayfa hazırlayıp bunu tüm dünyaya izletebileceksin deselerdi.. Dahası, yine dağ başında dünyanın her yerinde yayımlanan yayın organlarındaki karikatürleri bir çırpıda izleyebileceksin deselerdi..

Herhalde Jules Verne yayıncılığa da el attı diye düşünürdüm.

Karikatürün iletişim aracı olabilmesi için iletilmesi, yani iletişim gereçleri gerekli. Başlangıçta elle çizilerek çoğaltılan karikatür, giderek tahta ve metala oyularak hazırlanan kalıpların basımıyla çoğaltıldı. Baskı teknolojisinin gelişimi sonucu foto-klişeler ve off-set kalıplar baskı tekniğine kalite getirdi, baskıyı kolaylaştırdı, hızlandırdı ve geldik günümüze.

Günümüzde gerek kültür, gerek teknolojide, insanlığın yararına daha iyisini üretebilme isteğinin hızı da mı arttı nedir, bilgi teknolojileri hızla gelişerek çağımızın uygarlığını belirlemekte. Bu gidişle tarım ve endüstri devrimleri, bilişim ve iletişim devrimi yanında tarih öncesi gibi anılacak.

21. yüzyıla kadar bir dünyamız vardı, dar geldi, bir de sanal dünyamız oldu. Artık karikatürlerimizi bu dünyada çizip, boyuyor, sanal yayın sayfalarında yayımlıyor, hemen tüm dünyaya iletebiliyoruz. Kağıt, kalem, boya, tahta, metal; artık hiçbiri bizim karikatürlerimiz için iletim aracı değil.. Sanal olarak ürettiklerimizi CD denilen plastik kalıplara yükleyip geleneksel basılı yayın organlarına taşıyabiliyoruz, ya da istersek kendimiz basabiliyoruz.

Bu teknolojik gelişim içinde karikatürcünün de işi arttı. Karikatür çizmek için dünyada olup biteni bilmek gerekiyordu. İnternet hem bu gereksinimi karşıladı, hem de çizdiklerimizi hızla dünyaya yaydı.

Eğer karikatürlerinizi bilgisayarda çizip, boyamak istiyorsanız çizim ve boyama programlarını da bilmek zorundasınız. Bu da yetmiyor, dünyada izlediğiniz olaylar ne kadar hızlı gelişiyorsa, bilgi teknolojileri de o kadar hızla gelişiyor. Her dakika bilgisayar donanımları ve programları gelişiyor, yenileniyor, yenileri çıkıyor, bunları da izlemek gerekiyor. Ve de çok para!

Başlangıçta, bunlara zaman ayırmak, ortalama günde onaltı saat çalışmak zorunda kaldığınızda sıkılıp bilgisavarlaşıyorsunuz, kapat komutuna basıp ‘Oh be!’ diyerek  kendiniz karikatürleşiyorsunuz. Bu aşamada bilgisavarlaşmış olarak kalma olasılığı da cabası!

Zamanla, nasıl ki işinize ne kadar bilgi gerekiyorsa o kadarını öğreniyorsanız, üretiminize de ne kadar bilgi teknolojisi gerekiyorsa o kadarını öğrenip, kullanıyorsunuz ve bu alemde yerinizi alıyorsunuz!

21. yüzyılın internet denen bu sanal dünyası, ‘Bilgi Çağı’nın bilgi dünyası olarak tanımlansa da, aslında Alis’in Harikalar Dünyası, yasaları, kuralları tam oluşmamış bir fırsatlar dünyası.

Gerçek dünyadaki gibi devlet izni, vergi, sansür hatta kira bile yok, çalma çırpma, terör, sabotaj serbest.

Karikatürcüler için hem kullanılacak yeni bir alan, hem de yeni bir karikatür malzemesi.

Bilginin özgürce dolaşımı amaçlanan bu ortamda her ülkenin çizeri, kendi kültürünün kültür ve simge zenginliğiyle, kendi sorunlarını çizip yer edinebilecek mi, ilgi görebilecek mi? Küreselleşme denilen dünya görüşünün, popüler, tekelci kültürünün bir parçası olan, çizgilerle süslenmiş fıkraların altında eriyip gidecek mi?

Karikatürcüler, örneğin terör, açlık, çevre gibi güncel olan sosyal ve ekonomik  dünya sorunlarının gerçek nedenlerini yüreklilikle çizebilecekler mi, çizdiklerine yer bulabilecekler mi, sürekli olabilecekler mi? Bilişim teknolojilerini üretenlerin, sponsorların, reklam verenlerin altında ezilip bu temel sorunları gülüp geçilen sorunlar olarak çizip insanlığı bu sorunlara yabancılaştıracaklar mı?

Başka bir dile gereksinimi olmayan kendisi bir dil olan karikatür, bir dünya dili olarak, bu sanal dünyada da iletişim aracı olma görevini sürdürecektir. Gelişen teknolojilerden yararlanarak yeni anlatım biçimleri kazanacak, başlangıçta çekilen yabancılıklar, acemilikler ve tartışmalar karikatürün konusu olacaktır.

İster yaşadığımız, ister sanal dünya, hangi dünya, hangi iletişim teknolojisi olursa olsun, bilgi donanımını geliştirip, düşünen, araştıran ve sorgulayan  karikatürcüler gördükleri çelişik gerçekleri insanlığa ilettikleri sürece karikatür daha da gelişecektir ve insanlığa yararlı olacaktır.

ARE YOU ANTICOMPUTERIZED?

In my early days with cartoons, if I was told that one day I would be sitting on a mountain drawing cartoons and sending it to any publication agency in the world, even that I would prepare a page and expose it to the whole world... Moreover, if I was told, still on the mountain, I would follow cartoons of all publications all around the world within a matter of seconds...

I would think Jules Verne must now has his hands on publications too.

In order for the cartoon to be a means of communication, it has to be communicated that is communication equipment is required. Cartoon reproduced as drawn by hand later was reproduced by press of molds embossed on wood and metal. Through development of pressing technology, photo cliche and offset molds improved quality of press technique, facilitating and speeding up publication and brought us today.

Perhaps because the speed of the will to produce better for the sake of humanity both in culture and in technology, information technologies rapidly develop to determine the civilisation of our age. From this perspective, agricultural and industrial revolutions will look prehistory compared to informatics and communication revolution.

We had a world until the 21^st century, it became so small that we now have an virtual one. Now we draw and paint our cartoons in this world publish them in virtual publication pages and quickly transmit them to the whole world. Paper, pensi paint, wood, metal; none of them are our means of transmission any more. We load our products virtually produced on plastic molds called CD’s to move them on to classic printed media or we print them if we want.

Within this technological development cartoonists load has also increased. You had to know what was going on in the world to draw cartoons. Internet both served for this requirement and rapidly spread what we drew to the world.

If you want to draw and paint your cartoons on the computer, you have to know to use drawing and painting programs too. This even isn’t enough, the information technologies develop as rapidly as the events you follow in the world emmerge. Every minute computer softwares and programs improve, renovated, new ones are released; one needs to follow them too. And that is a good deal of money!

In the beginning, when you had to spare your time for these, spend sixteen hours working, you would get bored and become anticomputerized, you click to close command to say “Oh, finally!” only to become a comic yourself. Add to that the possibility of staying computerized.

In time, just as you learn all that is needed for your job, you learn all information technology needed for your production and use it to take our part in this world!

This virtual realm of the 21^st century that is called the Internet is, despite the fact that it is described as the information realm of the Age of Information, actually the Wonderland of Alice; a world of opportunities with not yet fully established laws and rules.

You don’t even encounter state permissions, taxes, censorship or even rent of the ral world; theft, terror, sabotage all allowed.

It is both a new space to be used for the cartoonist and a new material for the cartoon.

In this environment the purpose of which is the free circulation of information, can cartoonists of each country establish its own place and attract interest reflecting his/her own cultural and symbollic treasure of the culture and drawing his/her own problems? Will it melt under funny stories, embellished with lines of part of the popular, monopolist culture of the world opinion called the globalisation?

Will the cartoonist be able to boldly draw the real reasons behind the social and economic world problems such as terror, poverty, environment; will they be able to find a space for what they draw, will they be lasting? Will they be oppressed by the manufacturers of informatics technology, sponsors, advertisers and draw these problems as things to be laughed at, then forgotten; consequently alienating from these problems?

The cartoon, being a language itself that require no other language, will continue serving as a means of communication in this virtual space. It will gain new ways of expression benefiting from the developing technologies; the indifference, inexperience and discussions of the early days will become subjects of cartoons.

Whether the world we live in or the virtual world; whatever world, whatever communication technology it takes; as long as cartoonists improving their equipment of information, thinking, researching and questioning, convey the conflicting facts they observe to the humanity; cartoon will continue to develop and serve for the human.

BİLİŞİM VE KURGU BİLİM...

“Bilişim: Bilme ve iletişimin temeli olan bilginin, ussal ve özdeyimsel bir biçimde işlenmesini konu olarak alan, bilginin dönüşümü için kullanılan yöntemleri ve bu dönüşümleri gerçekleştirmek için kullanılan mekanizmaları inceleyen bilim dalı.”

Bilişimi, sözlükler böyle tanımlıyor. Bu uzun, hatta biraz da karmaşık diyebileceğimiz tanımlamadan sonra: “Evet ama, Bilişim’in grafik mizahla, çizgi romanla ilişkisi ne ola?..” diye düşünenler ya da soranlar olabilir..

1940’larda, lisede okurken bizlere “atom parçalanamaz” diye öğretildi. Yine o yıllarda Jules Verne’nin “Aya Seyahat”ini masalmış gibi okuyor, Alex Raymond’un, günümüzdeki uzay mekiklerine çok benzeyen araçlarını, ünlü çizgi romanında izliyor, seyrediyorduk.

O zamanın hayalleri, çağımızın gerçekleri oldu.

Roman’ın, çizgi romanın, grafik mizahın “bilimkurgu” türleri, yani “bilim verileriyle, düşgücünün birleşiminden oluşan yapıtlar”ın, “Bilişime” katkı oranları, belki küçümsenebilir ama, asla azımsanamaz.

Jules Verne ve Alex Raymond’un yazıp çizdikleri geçmişteki en çarpıcı örnekler..

Geçmişin bu hayali yapıtları, günümüz bilim ve teknolojisine ışık tutan, ilk fikirsel ürünler, atılan ilk adımlar sayılamaz mı?..

INFORMATICS AND SCIENCE FICTION

“Informatics: Science, subject of which is rational and selfexperimental study of information constituting the basis of knowledge and communication; studying methods of transformation of information and mechanisms employed for this transformation.”

This is the description of informatics found in dictionaries. After this long and even complex description, there may be those thinking or asking; “Yes but, what on earth has informatics got to do with humorous graphics, cartoons?”

In 1940’s in our high school years, we were taught that “atom can not be disaggregated”. During the same years, we were reading “Journey to the Moon” of Jules Verne as if it was fiction and following, watching Alex Raymond’s vehicles resembling todays’ space crafts in his famous cartoons.

Then imaginations have become realities of our age.

Contribution of “scince-fiction” novel, comics, humorous graphic, that is “works resulting from integration of scientific data with imagination”, to “Informatics” can not be underestimated if not denied.

What Jules Verne and Alex Raymond wrote and drew in past are striking examples...

Could it be claimed that these fictional works of past constitute the first enlightening products, the first steps taken towards todays’ science and technology?

MÜTHİŞ RAHATLIK

Eğer serbestçe hareket edemiyorsanız, vücudunuzda bir yerleri kırmışsanız ya da sakatsanız, telefon ve özellikle e-mail ve Internet dünya ile olan tek bağlantınızdır.

Ben sağ kolumun üst kısmını yedi yerinden kırdım, bazı sinirler de hasar gördü ve iyileşmesi için 5 aya daha ihtiyacım var. Evet, çizim yaptığım kolum...

Bu acıma duygusu yaratmayı amaçlayan bir mesaj değil, sadece bilişim teknolojisinin etkisinin ne derece farkında olduğumu göstermek için bir örnek.

Dışarı çıkıp gazete alamıyorum çünkü kötü havalarda vücudunuz dengesizse, yürümek tehlikeli. Semih Poroy’un Deventer karikatür festivalinde Hollanda maceraları ile ilgili yaptığı bandı merak ediyordum. O mükemmel sayfaları e-maille aldığım için (Izel Rozental gönderdi) şanslıyım. Alışveriş yapamıyorum ama e-mail ile (internette farklı sitelere giderek) kitap, müzik, yiyecek ve içecek alabiliyorum. Hepsi eve teslim ediliyor.

Kolum kırıldığından beri tüm dünyada karikatür dostlarından kartlar, mektuplar ve çizimler alıyorum. Normal posta ile sadece dört kart ve bir mektup geldi. E-mail ile 50den fazla!

Neşe saçan kartlar, karikatürler, mektuplar, festivaller hakkında bilgi, diğer karikatür dostlarıyla bağlantılar. Hatta sol elimle bunları yazdırabildim bile!

Tüm dünyada ülkelerin endüstriyel ve sosyal yapıları, telekomünikasyon teknolojilerindeki gelişmelerle hızla değişiyor ve Internet günlük hayatımıza çarpıcı bir hızla giriyor, karikatür dünyasında ve evlerimizdeki değişikliklerin habercisi oluyor.

Kişisel olarak ben bu değişikliğin sosyalliğimizi kaybetmemize neden olacağını düşünmüyorum. Başlangıçta insanlar TV’nin etkisinden korkmuşlardı; sinemanın, konserlerin, sosyal hayatın ölümüne neden olacaktı. Olmadı. Başlangıçta insanlar fotoğraftan (portre tabloların sonu), trenlerden (kalp sorunlarına neden oluyor) ya da cep telefonlarından (dilleri değiştirecek) korkmuşlardı.

Büyük bir korku. Bu teknoloji dünyayı nasıl şekillendirecek? Nasıl bir gelecek getirecek?

Bizler bunların tam ortasındayız. Bunu kullanabiliriz ya da kötü kullanabiliriz. Normal toplumda olduğu gibi, webde de suçlular var, hırsızlar ve delilik pazarlayanlar, ama aynı zamanda idealistler, hızla bilgi temin edenler var, sohbet etmek (tüm dünyayla) için sohbet kutuları var. Hatta ben tüm dünyadan insanlarla satranç oynuyorum; gündüz ve gece! Haftalık canlı maçları da bırakmadım...

Bilgisayar hayatlarımızda önemli bir yer aldı. Dilimiz yeni kelimelerle zenginleşti. Ve bilgisayarlar hakkında fıkralar da uzak durmadı. Kontrolör, muhasebeci, diktatör, çocuk bakıcısı-öğretmen, oyun partneri ya da ev köpeği olarak bilgisayar. Bilgisayar insanlığın efendisi değildir, hala söyleyecek sözlerimiz var.

Orijinal sanat evde kalabilir. Tüm dünyada web ile çizimlerle iletişim kurabilirim. İnsanlara elimde olanları gösterebilirim, bu seyahat giderlerinden tasarruf sağlar, zamandan tasarruf sağlar, daha fazla şey yapabiliriz, daha fazla yaşayabiliriz. Gazetelere ve dergilere ekinde dosya olan e-mailler gönderiyorum (tiff ya da jpeg, hangisini isterlerse ya da hangisini açabiliyor ya da alabiliyorlarsa). Sanat galerilerine çalışmalarımın güzel baskılarını gönderiyorum, artık “hayır” kimi zaman da “evet” cevabını almak için ayaklarına kadar gitmek yok. Bana e-maille cevap veriyorlar.

Tüm olası müşterilerime bilgi verebiliyorum, onlara web sayfam hakkında bilgi veriyorum. E-mail ile sipariş verebiliyorlar (ve veriyorlar). Postayla gönderiyorum ya da şahsen götürüyorum.

Çalışmalarınızı web sayfasına koymaktan korkmayın. Elbette hırsızlar, hayal gücü yetersiz insanlar olacaktır ama çalışmanızı siteye düşük çözünürlükte yerleştirirseniz (72 dpi) bilgisayar ekranında harika görünür ama basılarak kullanıldığında kötü görünür.

Karikatürlerin ve çizimlerin webde bilgiyi desteklemede kullanılması giderek yaygınlaşmaktadır.

Uluslararası dil olarak karikatür web sitelerinde ve internet sitelerinde mükemmel işliyor görünmektedir.

Tüm bunlar ekstradır. Eski moda yolun yanı sıra (yine de uygun ve hiçbir zaman ortadan kalkmayacak, ara sıra canlı insanlar görmek iyidir), müthiş interneti kullanmak harika ama her şeyden önemli değil.

Sanatınızı tanıtmak isterseniz bunun üzerinde çalışmalısınız. Sadece bir bilgisayarınızın, e-mail adresinizin ve kişisel web sayfanızın olması yeterli değildir. İnsanlar sizi bulabilmeli, kim olduğunuzu, ne yaptığınızı bilebilmeli. Sarı sayfalarda ilanınızın olması başarılı olmanın garantisi değildir. Kişisel temas hala bir numaradır! Bunlara tüm bu teknolojik imkanları ekleyebilirsiniz. İnsanları sizi nerede bulabilecekleri konusunda bilgilendirin. Sadece adınızı ya da bir metatag lotunu (arama makineleri için kod sözcükler) eklemek yeterli değildir. Örneğin arama makinelerinden birinde “sulu boya resim” araması yapın; tüm dünyada 3478 dosya bulacaksınız. Nereden başlarsınız? Nerede durursunuz?

Gezinin. İnsanları ziyaret etmeyi bırakmayın. Eski moda telefon konuşmaları yapmaya, mektup yazmaya, kart atmaya devam edin ve fazladan destek olarak da bir web sayfası ya da home page kullanın. Birlikte işe yarayabilir. Birlikte işe yarar.

Doğru bağlantıları kullanın. Arkadaşlarla, meslektaşlarla bağlantılar, bu Internetin geleceğidir.

AMAZING CONVENIENCE

If you cannot move freely, if you’ve broken some parts of your body, or if you are a disabled person, the telephone and especially e-mail and the Internet are the only contact with the world.
I’ve broken my right upper-arm in seven pieces, damaged some nerves which will need the next 5 months to recover. Yes, it is my drawing-arm…

This is not a message to gain pity, just an example how I am aware of the impact of information technology today.

I could not buy a newspaper, because walking in bad weather with an unbalanced body would be dangerous. I was very curious about a strip Semih Poroy made about the Dutch adventures during the Deventer Cartoonfestival. I was very lucky to receive those excellent pages by e-mail (sent by Izel Rozental)

I cannot do shopping, but by e-mail (going through different shops on the web) I can order books, music, food and drinks. All delivered to my home.

Since I broke my arm I have received postcards, letters and drawings from my cartoon-friends all over the world. Just four cards and one letter by ordinary mail. More than fifty messages by e-mail!
Cheering-up cards, drawings, letters, information about festivals, links with other cartoon-friends.
I was even able to print it all with my left hand!

The industrial and social structures of countries around the world are changing rapidly due to advancements being made in telecommunications technologies, and the Internet is permeating our daily lives with remarkable speed, heralding major changes in the cartoon-world and in our homes.
Personally I am not afraid that these changes will cause us to lose our sense of sociability.

In the beginning people were afraid of the overwhelming influence of TV; it would cause the death of cinema, concerts, social life. It did not. In the beginning people were afraid of photography (the end of painted portraits), trains (causes heart-problems) or mobile phones (will change languages).

A great deal of fear. How will this technology shape the world? What kind of future will it bring?
Well we’re in the middle of it all. We can use it or misuse it. As in normal society, there are criminals on the web, crooks and sellers of madness, but also ideologists, quick information givers, chat-boxes for talking around (the world). I even play chess with people all over the world; day and night! And I did not stop playing weekly live-matches…

The computer has taken an important place in our life. Our language was enriched with new words. And jokes about computers did not stay away. The computer as controller, book-keeper, dictator, nursery-governess, game partner or house dog. The computer is not the master of mankind, we still have things to say…

Original artwork can ‘stay’ at home. I can correspond with drawings all over the world-web. I can show people what I have in stock, it saves travelling expense, it saves time, we can do more, we can live longer.
To papers and magazines I just send an e-mail with an attached file (if tiff or jpeg whatever they want or are able to open or receive). To art-galleries I send some nice prints of my work, no more problems of having to go around to them or to hear “no” and sometimes “yes”. They just answer me easily by e-mail.
I can inform all kinds of prospective clients, I send them information about my web-site. They can order by e-mail (and they do). I deliver by post or take it to them personally.

Don’t be afraid of putting your works on a web-site. Of course there are robbers, people with poor imagination, but if you put your work on a site in low resolution (72 dpi), it looks great on the computer screen, but terrible if someone wants to print or use it.

The use of cartoons and drawings to support information on the web is growing enormously.
Cartoons as an international language seem to work excellently on web-sites and internet-sites.
It all is extra. Besides the old-fashioned way (still ok, and will never disappear, good to see people live now and than), the use of the amazing Internet is great, but not of paramount importance.

You have to work on it if you like to promote your art-work. Just having a computer, an e-mail address and a personal web-site is not enough. People must be able to find you, must know who you are, what you¹re doing. Having an advertisement in the yellow pages is not a guarantee of being successful. Personal contact is still number one! Besides that you can add all those technology stuff. Inform others were they can find you. Just adding your name or a lot of metatags (codewords for the searching machines) does not work. Try for instance “water-color-painting” by one of the searching machines and you will receive a worldwide list with 3487 items. Where do you start? Where do you stop?

Go around. Do not stop visiting people. Keep on making old-fashioned phone calls, write letters, send a postcard and use as extra support a web-site or a home-page. Together it may work. Together it can work.

Use the right links. Links with friends, colleagues, that’s the future of the Internet.

AĞ!..

Bilmek, öğrenmek, haber almak her canlının ve insanın vazgeçilmez haklarındandır. Ama bilmesin, öğrenmesin, haberi olmasın diye birbirine yasaklar koyan da yine insandan başkası değil. Ne var ki bilme zorunluluğu ile öğrenmenin önündeki engelleri aşma tutkusu, bu alandaki teknolojik gelişmeye de geniş ufuklar açıyor.

İnsanlar bilgiyi yasaklaya yasaklaya, sonunda bugün, artık Bilgi Çağı’na geldiklerini söylemeye başladılar. İçinde yaşadığımız, hızına ve şaşırtıcılığına tanık olduğumuz döneme Bilgi Çağı adını veren ise, tüm dünyayı ve insanları sonsuz bir ağ içinde bir araya getiren iletişim teknolojisindeki baş döndürücü gelişmedir.

Bilgi ancak dolaşımda olduğu sürece, tıpkı para gibi değer kazanıyor. Böyle olunca da bilgi aktarımında en önemli şey, onun kayıpsız taşınabilmesi oluyor. Onun iletilme ve paylaşılma ihtiyacı ise her gün katlanarak artıyor. Bütün bu olguların doğal sonucu, bu alandaki sorunlar da yine kaçınılmaz olarak büyümekte, yayılmakta.

Haberleşme uğraşı içinde, yeni teknolojiye sahip olmak için çırpınırken, bir yandan da yeni teknolojiye uyum sağlamaya çalışan Ağ’a düşmüş insan’ın acıklı durumu ise mizahın ve karikatürün fırçasına takılmadan olamıyor.

THE WEB!

To know, to learn and to be informed are major rights of all living creatures and human beings. Yet, it is noone else but human beings themselves who prohibit each other to prevent others’ from knowing, learning and being informed. However, the obligation to know and aspiration to learn opens up broad horizons for technologic developments in this field.

People, prohibiting information every now and then, have started uttering that today, they have reached the Age of Information. It is the amazing development in communication technology bringing the whole world and people together within an infinite web, this Age of Information we live in, we witness the speed and stunning aspect of, is named after.

The information, just as money, gains value as long as it is current. Thus, the most important factor in information transfer is, transfer without loss. Its requirement for being transfered and shared is ever increasing. As a natural outcome of all these facts, growth and spread of problems experienced in the field are unavoidable.

The ironic state of human stuck in the Web trying to communicate, striving to obtain new technology while adapting to the new technology can not but escape humor’s and cartoon’s brush.

KARİKATÜRLERİN KALBİNDEKİ BİLGİSAYARLAR

Çalışma hayatım doğal bir şekilde bilgisayara bağlı. Stüdyomda beni saran teknoloji olmaksızın karikatür mesleğimi modern dünya tarafından beklenen yönde gerçekleştiremezdim. Ve elbette ki bu makale de bu teknolojiyle oluşturuldu.

Karikatürlerimi MAC G3 masaüstü bilgisayarımda A4 Wacom Pressure Pad, pen ve painter ile photoshop programlarını kullanarak çizgilerle oluşturuyorum. G3’ü aynı zamanda Dreamweaver kullanarak web sitesi tasarımı ve  DTP (masaüstü yayıncılık) için Freehand kullanarak da vektör illüstrasyonu oluşturmak amacıyla kullanıyorum. MAC G4 laptop’ımı Internet bağlantısı, e-posta, kelime işlemci, veritabanı işleri ve CD-ROM yazmak için kullanıyorum. Aynı zamanda G3’ün yedeklemesini yapıyor. Eşim Hazel yaşlanan PC’mizi iş bağlantıları için kullanıyor.

Yeni bir iş genellikle bir e-posta soru dizisiyle başlıyor. E-posta yoluyla bir alıntı yolluyor ve cevap bekliyorum. Eğer doğru kurguladıysam cevap e-posta yoluyla geliyor. Yeni işi projeler hakkındaki gelişmeleri, işin benden beklediği bazı görevleri ve birtakım anahtar işleri kaydettiğim veritabanıma giriyorum.

İlk karikatür skeçleri G3 ile Painter ve A4 Pressure pad kullanılarak çizildi. Pressure pad, bilgisayarları karikatür ve karikatür illüstrasyonları çizenler için en büyük rahatlık. O olmadan doğal çizimler yapmak mümkün değil. Elbette, bunu yapabilmek için de alıştırma gerekiyor. Bazıları pad ve monitör arasındaki fiziksel ayrımdan dolayı pad’i kullanmanın zor olduğunu düşünüyorlar. Bazıları da aksine çok kolay adapte olabiliyor.

Skeçler bir sonraki aşamada müşteriye yollanıyor. Skeçler alındığında son işlem de tamamlanıyor. Bilgisayar imaj dosyasının son hali  dosyanın büyüklüğüne göre müşteriye ya e-posta ile ya da CD-ROM ile yollanıyor. Gönderilen dosya müşterinin doğrudan yazıcı ya da DTP programında kullanabileceği bir formatta oluyor. Bir sanat eserinin bir yerlerde yayınlanmadan önce yazdırılmasının çok da gerekli olmadığını farkedebilirsiniz.

Ürünün son halini gönderdikten sonra veri tabanına eserin hangi dosyada olduğunu ve nereye gönderildiğini kaydediyorum. Bu sayede tüm karikatürlerimin nerede olduğunun, neler için kullanıldığının ve ne kadar ücret aldığımın kaydını tutabiliyorum. Bu New York’taki ihaleler ve kısmi ödeme yapmış müşterilerden tahsilat yapmak için hayati önem taşıyor. Son olarak bütün karikatürlerimi periyodik olarak bir CD’de arşivliyorum.

Böylece bilgisayarlar karikatürle ilgili işimin her alanında kullanılıyor, ticari hayatımın çok önemli bir dokusunu oluşturuyor. Karikatür tek başına çok basit ve önemli bir sanatken, karikatürü modern iş dünyasının taleplerini karşılamak amacıyla teknolojiyle birlikte kullanmak çok teknik ve karmaşık olabiliyor.

Peki bilgisayarı neden hem renkli, hem de siyah beyaz çizgilerimi oluşturmak için kullanıyorum? Teknoloji öncesi zamanlarda karikatürlerimi çizmek için kalıcı mürekkep ve divitli kalem kullanıyordum. Kalem ucunun kağıtta kayarak gezmesi hissini o kadar seviyordum ki kalem ucunu kullanılmaz hale gelene kadar  kullanıyor, sonra aynı şekilde yeni bir tane buluyordum. Yeni kalem ucuyla çıktığım  yolculuk zor ve heves kırıcı olabiliyordu. Mürekkebin birden kağıdın üzerine damlaması, ya da kalem ucuyla çizim yapılan bölgeye mürekkebin birden dağılması gibi sorunlar yaşanabiliyordu. Mürekkebin bu azizlikleri eğer karikatür baskı için çiziliyorsa düzeltme sıvısı ile düzeltilebiliyordu. Fakat eğer çizdiğiniz orijinal karikatür sergi içinse herşeye yeniden başlamak ve bir dahaki sefere aynı şeyin yaşanmayacağını ummaktan başka çareniz yoktu. Kalem izlerini silmeye çalışmak da mürekkebin bulaşmasına ve karikatürün mahvolmasına yol açıyordu.

Bilgisayar çizimleri bütün bunları engelliyor. Ne bir damla, ne bulaşma ne de dağılma. Tatmin olmadığınız herhangi bir çizgiyi anında yeniden çizebilirsiniz. Eserinizi değişik aşamalarda kaydedebilir, en sonunda farklı bir eser olarak toplayabilirsiniz. İmajlardan oluşan bir kütüphane yaratabilir, bu imajları sonraki işlerinizde de kullanabilirsiniz. Herşeyden önce sonuç olarak çıkan eserin kalitesi konusunda her zaman tutarlı bir çizgi izleyebilirsiniz.

Bilgisayar grafikleri ancak ve ancak renkli çizimlere geçtiğinizde gelişiyor. Geleneksel resim tekniklerinden herhangi birini kopya edebiliyor ve geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilmesi zor hatta imkansız sonuçlar yaratabiliyorsunuz. Bu karikatürist için gerçekten çok büyük bir destek. Beyninizde yarattığınız bir karikatür imajının tıpatıp aynısını bilgisayar grafikleriyle yaratabiliyorsunuz. Hayallerinizi gerçekleştirmenin ise sanatsal yeteneklerinizle çok büyük ilgisi yok. 

Geleneksel medyayı kullanarak ulaşamayacağım sonuçlara bu şekilde ulaşabileceğimi biliyorum. Ne var ki bunu bu alanda sahip olduğum geniş bilgi, çalışma ve kullandığım bilgisayar ve programlarıyla sahip olduğum dijital sanatçı yeteneğimle başardığımı da biliyorum. Bu geleneksel medyanın her türlü alanında da geçerli olan bir yetenek. Bilgisayarı günlük yaşamına 20 yıldır sindirmiş bir insan olarak yaptığım sanatın kökeni olarak görüyorum.

Teknoloji yeni imaj formları üretiyor. Vektörel grafikleri ve üç boyutlu yorumlanmış imajlar sadece bilgisayar grafiklerine özgü alanlar. Bu teknolojiler geleneksel karikatür dünyasına girme yolunu ergeç bulacaklar. Bunun önündeki temel engel ise ortaya çıkan sanat eserinin soğuk görünmesi ve daha serbest bir form çiziminin sıcaklığına ve ince esprisine sahip olmayabilişi. Bu alandaki en iyi yöntem hala Painter’ın benzerleri arasında en iyi görüldüğü bit-map grafik sanat programları. Bu programda dijital kalem ve suluboya araçları kullanıyorum ve ortaya çıkan sonucun dijital bir sanat ürünü olduğunu çoğu insan anlamıyor bile. Sanat eserini espriden önce fark edenlerden nefret ederim!

Dijital karikatür çalışmaları alanını karikatür sanatı için geçerli bir yaratım ortamı olarak doğrulamaya ihtiyaç olduğuna inanmıyorum. Aynı geleneksel medya gibi ciddi bir yetenek ve alıştırma, herşeyin ötesinde de iyi bir teknolojik birikim gerektiriyor. Bu da bütün diğer medyalar gibi sonuca ulaşmak için bir araç asla sonucun kendisi değil. Hayal gücünüzün gerçeğe en etkili yolla yansıtma şekli. Benim için ise büyük bir EĞLENCE ve bu işi SEVİYORUM.

Peki bu işin zorlukları neler? Ender gerçekleşen bilgisayar çökmelerinin dışında en temel konu, bilgisayarda çizdiğinizin geleneksel medyada olduğu gibi bir orjinali yok. Bu da tek bir orjinal kopya satmak isteyen ya da orjinal kopya toplayanlar için problem yaratıyor. Diğer taraftan sanat eserinin kağıt üzerine yansıtılabilmesi için yazıcıdan her çıkan baskının orjinal olması gerekiyor. Geleneksel orjinallerin özelliği sadece bir adet olmaları, bu kadar. Bir orjinalin başka bir özelliği yoktur. Hepsi insan ve kağıt arasındaki bir araçla oluşturulur. Dijital sanat eserinin ise bu anlamda hiçbir farkı yoktur.

Diğer temel problem, sonuca gidebilmek için yazılım ve donanıma bağımlısınızdır. Bu da özel divit uçlu kalem, hokka ve doğru mürekkebe bağımlı olmaya benzer. Yazılımın yeni versiyonları çıkar ve yaptığınız işi daha değişik bir şekilde yapma imkanı sunar, ancak yeni versiyon her zaman eski versiyon gibi başarılı sonuçlar vermeyebilir. Donanımın zamanla güncellenmesi gerekebilir-her zaman şart değildir ancak donanımın yeni versiyonlarında yeni versiyon yazılımlar bulunabilir. Tercih etmediğiniz teknolojik değişimlere adapte olmak zorunda kalabilirsiniz, teknolojinin gelişimi sizi buna zorlar.

Bilgisayarları sanatınızın kalbinde kullanmanız size kuşkusuz birçok başağrısı yanında çok da büyük ödüller getirecektir. Ben kendimi bu dönemde yaşadığım ve karikatürün bu etkileyici yeni dalının bir parçası olduğum için şanslı sayıyorum.

COMPUTERS AT THE HEARD OF CARTOONING

My working life is intrinsically bound to the computer. Indeed, without the technology that surrounds me in my studio I could not carry out my cartoon business in the way expected by the modern world. Of course this article is being created employing some of that technology.

On my MAC G3 desktop computer I draw my cartoons from scratch using an A4 Wacom pressure pad and pen and the programs Painter and Photoshop. I also use the G3 for website design using Dreamweaver and for DTP (desk top publishing) and vector–illustration using Freehand. My MAC G4 Powerbook laptop I use for my Internet connection, e-mail, wordprocessing and database work and for writing CD–ROM’s. It is also a backup machine for the G3. My wife Hazel uses our now ageing PC for the business accounts.

A new commission often starts with an e-mail enquiry. I send a quotation by email and await a response. If I have pitched it right, the brief arrives by e-mail. I enter the new job in my projects database, which I use to record progress on that job, noting the basic requirements of the commission and any key dates I have to meet.

Initial cartoon sketches are drawn on the G3, using Painter and the A4 pressure pad. The pressure pad is the greatest asset to using computers for cartooning and cartoon illustration. Without it, it is impossible to draw naturally. Practice is certainly needed to master it. Some people find the physical separation between the pad and the monitor particularly difficult to master. Others on the other hand adapt to it quickly.

The sketches are next e-mailed to the client. Once those have been received, final artwork is done. The final computer image file is sent to the client either by e-mail or on a CD-ROM, depending on the file size. The file is in a format that the Client could send for direct use by the printer or feed into a DTP program. You can see that is it not necessary for the artwork to be printed until it is published somewhere.

Once the final artwork has been e-mailed or posted I record on a database which file it was and where it has been sent. With this I can keep a check on where all my cartoons are, what they are being used for and what fee I charged. This is vital information for bids for new work and relating fees back to previous charges to a particular client. Finally I periodically archive all my cartoons onto CD and use CD indexing software to record which CDs they are stored on.

So computers are used for every part of my cartoon business. They are part of the fabric of my commercial life. Whilst cartooning is fundamentally a simple art, the practice of it to meet the demands of modern business life can be very technical and complex.

So why do I use a computer to create both the colour and the black and white line art? Back in pre–technology times when I used a dip pen and permanent black ink to draw my cartoons. I loved the feel of a good nib on paper, especially a nib that had just the right springiness. I would treasure that nib and use it until it would collapse with corrosion and metal fatigue, then I would be faced with finding another with the same feel. This hunt for a new nib could be difficult and frustrating. Then there was the inevitable blob of ink that would dump itself on the paper or the sudden flick of a spray of ink across a drawing after the nib caught on the paper. Such intrusions of unwanted ink deposit could be patched over with correction fluid if the artwork was for printing. If the original was for display then you had to start again and hope such problems would be avoided on the next attempt. Rubbing out pencil lines a bit too early could smudge the ink and ruin the cartoon.

Computer drawing avoids all that. No blobs, flicks or smudges. You can instantly redraw any line that is not satisfactory. You can create sketch layers and build up your drawing in any number of layers until you have a result you are happy with. You can save your drawing in stages then develop it into different final artwork. You could have a library of images that you cut and paste into your images, either as final artwork or as a sketch base for new variations. Above all, you can be consistent in the quality of your output.

But it is when you move into colour that computer graphics really excel. You can replicate any traditional painting technique and create results that would be difficult or even impossible to achieve by traditional means. This really is a fantastic help to the cartoonist. When you conceive a cartoon you have a mental picture of the final drawing. With computer graphics you know you can draw anything you can imagine, creating a final image that does justice to your imagination. Indeed you are truly only as good as your imagination. The ability to achieve your imagination is not compromised by your artistic skills.

I know that I can achieve results that I could not attain using traditional media. However, I also know that I achieve this by may skills as a digital artists, with my extensive knowledge, practice and experience of my computer equipment and the programs I use. This is my skill and it is a valid as a skill with any of the traditional media. I have nearly 20 years of using a computer on a daily basis behind me, invaluable in feeling comfortable using computers as the bedrock of my artwork.

The technology itself is producing new image forms. Vectored graphics and 3D rendered images are special to computer graphics. These have yet to find their way into the world of the traditional cartoon. The main hindrance to this is the often clinical and cold appearance of the artwork. It can lack the warmth and wit of more free form drawing. That is still best achieved using bit–map graphic art programs, in which field the program Painter is seen as the best of the bunch. I usually use the digital pen and watercolour tools in the program to produce results that most people would not even begin to think were digital art. I would hate people to notice the artwork before the joke!

I do not believe there is need to justify digital artwork as a valid creative medium for cartooning. Like traditional media it needs considerable skill to master, plus much technological knowledge. Like all media, it is a means to achieving an end, not an end in itself. It is the most effective way of realising your imagination that has been created so far. To me it is great FUN and I LOVE IT.

So what are the drawbacks? Apart from the occasional computer crash, the obvious one is that there is no original as with traditional media. This is a problem to those who wish to sell a one–off original or to those who are collectors of such things. On the other hand each computer print out must be an original as there is no other way that the artwork can be presented on paper. What we have really meant by traditional originals is that they are unique, that is all. There is no other special asset that an original has. They have all been produced by a tool between the human and the paper. Digital artwork is no different in that respect.

The other major drawback is that you are dependent on the software and the hardware to produce the results. It is similar to being dependent on that special dip pen nip and the right viscosity of ink. New versions of the software may introduce variations on how parts of it perform. These might not work in a way that is as satisfactory as previous versions. Hardware needs to be updated from time to time – this is often not an option but a necessity as new hardware might need new versions of software. You have to adapt to changes you might prefer not to do, but that the development of technology forces on you.

There is no doubt that using computers as the heart of your art brings a stimulating mix of headaches and rewards. I consider myself to be so fortunate to be around at this time and be part of this exciting new branch of the art of cartooning.

BİLGİSAYAR ORTAMINDA KARİKATÜR

Her şeyi düşleyebilirdim ama itiraf edeyim ki, şu “Cartoonshop” programı hayal gücümün sınırlarını zorladı!

Bilgisayar yardımıyla illüstrasyon ya da vinyet çizenlere hoşgörüyle yaklaşabiliyordum. Bilgisayar programları grafik tasarımın vazgeçilmez bir unsuru olmuşsa şayet, illüstrasyon ve vinyetlerde de bu harika olanaklardan yararlanmamak saçmalık olurdu.

Hatta resimli bant çizerlerine de büyük ölçüde hak verebiliyordum. Bilgisayar kullanmak onların hayatını büyük ölçüde kolaylaştırıyorsa, hangi mantıkla bu kolaylıktan fedakarlık etmelerini isteyebilirdim ki? Canlandırma tekniğinde bilgisayar yarım asırdır kullanılıyordu. Disney ve şürekasının yarattığı harikalar meydandaydı işte! O halde çizgi roman üretiminde bilgisayar teknolojisinin kullanılmasından da kaçınılamazdı.

Ama iş karikatür çizimine gelince muhafazakarlık damarlarım kabarıyordu. Bilgisayarda hiç yağlı boya resim yapabilir misiniz? Aslında istenirse elbet yağlıboya görünümünde resim üretilebilir. Hatta dilerseniz bir Van Gogh, ya da Rembrant programı yükler, dilediğiniz konuyu seçtiğiniz ustaların üslubundaki fırça teknikleriyle boyar, eserinizin altına da yine onların özgün imzalarını kondurabilirsiniz. İyi de bu resmin herhangi bir değeri olabilir mi?

Karikatürün de resimden pek bir farkı yok diye düşünüyordum. En usta çizerler bile 6 yaşındaki bir çocuğun naif ve saf çizgisine erişebilmek için çabalarken, bilgisayarın sunduğu engin olanaklardan yararlanarak mükemmel bir karikatür yaratılmış olması benim için hiçbir anlam ifade etmiyordu. Yarışmalarda ya da sergilerde bilgisayar tekniği kullanılarak çizilmiş ya da boyanmış karikatürler gördüğümde onlarla hiç ilgilenmiyor, dudak kıvırıp geçiyordum. Hatta yarışma jürisindeysem şayet, çok gaddar davranıp o türden bir karikatürün derhal elenmesi için elimden geleni yapıyordum.

Derken günün birinde “PC-Graph”larla tanıştım. Nezih Danyal “PC-Graphie” denilen bir yöntemle bilgisayar ortamında karikatürler yapmış, sergisini açmıştı. Sergideki resimler tıpkı özgün baskılar gibi bir bir numaralanmış ve imzalanmıştı. Danyal’a göre her eser sınırlı bir sayıda üretiliyordu. Bir anda kafam karıştı, ne diyeceğimi bilemedim. Nezih Danyal bilgisayarını bir fırça gibi kullanmış, ortaya ustalıkla yapılmış özgün eserler çıkarmıştı.

Danyal’ın sergisinden kısa bir süre sonra Ateş Gülcügil ile tanıştım. Gülcügil’de bir karikatür sanatçısıydı. Ama onun bizlerden tek farkı, kalem kullan-a-mıyor olmasıydı! Ateş Gülcügil karikatürlerini bilgisayarda çiziyor, kalem yerine ise fare kullanıyordu. İş bununla kalsa iyi... Ateş’in karikatürleri her usta çizerin gıpta edeceği türden yalın ve çocuksu bir çizgiye sahipti. Süsleme ya da gereksiz taramalar yoktu. Esprileri ise mükemmeldi!...

Karikatürde bilgisayar kullanımına olan katı karşı duruşum yerini daha toleranslı bir bakışa devretmişti; bilgisayar karikatür sanatında doğrudan bir araç olarak kullanılabilirdi. Hatta bundan bir ölçüde ben de yararlanabilirdim belki!

Bilgisayarıma bir “Cartoonshop” programı yükledim. İşin ABC’sinden başlamalıydım; Paletleri ve iletişim komutlarının konumlarını kitapta yazılı olduğu şekilde ayarladım. Bağlamsal menülerin ve Help menüsünün nasıl kullanılması gerektiğini öğrendim. Anahtar sözcüklerin ne anlama geldiklerini bir bir ezberledim. Artık ImageReady’ye geçme aşamasına geçmeye hazırdım. Çizdiğim siyah beyaz bir karikatürü taradım - yani scan ettim- ve bilgisayarıma yükledim. Resmi ekranımda biraz büyülttükten sonra, Rectangular Marquee Aracı ile tam seçim oluşturma aşamasına gelmiştim ki, ekrandaki her şey öylece dondu kaldı. Ne ok imleci hareket ediyor, ne de verdiğim komutlara yanıt alabiliyordum. Bu gibi durumlarda acil yardım için başvurduğum uzman bir genç vardır, derhal onu aradım. Murat soruna yabancı değildi:

-   Kilitlenmiş abi! Bilgisayarını fazla yüklemişsin, kullanmadığın bazı program ve dosyaları sil, durum düzelecektir. Son yaptığın işlemleri save etmiş miydin?

-   Yok kardeşim! Daha işleme başlamamıştım ki...

-   İyi öyleyse, şimdi klavyedeki Ctrl, Alt ve Del tuşlarının üçüne birden aynı anda bas...

-   Bastım...

-   Ne oldu?

-   Bir daha aynı tuşlara basarsanız kaydedilmemiş tüm bilgilerinizi kaybedeceksiniz diye beni tehdit etti!

-   Aldırma abi, sen bi daha bas...

-   Bastım...

-   Şimdi ne oldu?...

-   Blöf değilmiş!... Ekran tamamen karardı... Bilgisayar yeniden başlıyor galiba...

-   Tamam işte! Şimdi kullanmadığın program ve dosyalarını delete et, sonra da dilediğin gibi çalış...

Murat’a teşekkür ettim, yeni baştan işe koyuldum. Ctrl+Alt+Del operasyonu esnasında hafızadan silindiği için karikatürümü yeniden yükledim. Bu kez daha dikkatli bir şekilde çalışmaya başladım. Katman denilen Layer’ların kullanılmasını öğrendim. Ardından resmi dilediğim gibi değiştirmeyi, degrade yapmayı, paintbrush ile boyamayı, airbrush ile parlama efektleri vermeyi, doku efektlerini oluşturmasını, gölgelendirmeleri falan öğrendim. Resme bir de baktım ki; inanamıyorum, harika bir şey olmuş! Meğer bu bilgisayar gerçek bir mucizeymiş!...

Tam kaydet komutuna basıyordum ki, ok imleci yine hareketsiz kaldı. Murat’ı aramadan önce on dakika kadar bekledim, belki insafa gelirdi... Fakat hayır, onbeş dakika geçtiği halde ekranda tık yoktu. Murat’ı aradım:

-   Abi, senin bilgisayarın remini artırmamız gerekecek galiba...

-   Nesini?... Nesini?...

-   Hafızasını abicim!... Senin yüklediğin programlar fazla geliyor, makine kilitleniyor.

-   Pekiy, şimdi ne yapıcaz?...

-   Yeniden Ctrl+Alt+Del yap abicim... Çalışmanı save etmiş miydin bari?...

-   Nasıl ederim?... Konsantre olmuş çalışıyordum, ikide bir save’e basmayı unutuyorum...

-   Yazık olmuş abi, şimdi hepsini sil baştan yapmalısın...

-   Hiç başka çaresi yok mu? Usulcacık bilgisayarın düğmesini açıp kapatsam?... Hani sanki birden bire cereyanlar kesilmiş de yeniden gelmiş gibi?...

-   Sakın yapma abi, bu çok tehlikeli!...

-   Ne olur ki?

-   Kaydedilmemiş bütün bilgilerini kaybedersin sonra!...

-   .....

Ertesi gün hafızasını geliştirmek üzere bilgisayarımı Murat’a teslim ettim. Geri aldığımda, kaydedilmemiş bütün bilgilerimin yanı sıra, kaydedilmiş bilgilerin de silindiğini dehşetle fark ettim!... Benim için hayati önemi olan adres defterim bile silinmişti. Öfkeyle Murat’ı aradım:

-   Sen bunlardan back-up almamış mıydın abi?...

-   Bekap mıdır, pikap mıdır ben nerden bileyim kardeşim?!!!

-   Keşke bana söyleseydin, beyni temizlemeden bir diskete tüm bilgilerini kaydederdik...

-   Yani benim makinenin şimdi beyni boş mu?!!!

-   Sıfır kilometrede abi!... Dilediğin programı yükle sorun çıkarmaz artık!...

Bilgisayarım beynindekileri yitirirken, ben de Cartoonshop programını okuyarak kendi beynimi tıka basa doldurmuştum. JPEG resimlerini optimize etmesini, Application Dither’i kontrol ettikten sonra, Browser Dither’in önizlenmesini ve arka plan alanındaki saydamlığı düzelttikten sonra HTML dosyalarını oluşturmasını, ve hatta over durumunda bir warped text efekti uygularken, rollover durumundaki katmanları gizlenir kılmasını bile biliyordum. Tek sorunum, son zamanlarda konuştuklarımın yakın çevrem tarafından pek anlaşılamamasıydı. Örneğin sekreterime, “Lütfen bana Arif beyi connect et, Salih Bey’e de söyle son ihalenin description’ını adjust ettikten sonra nihai file’ı benim için download etsin” derken, bakışları söylediklerimden hiçbir anlam çıkartmadığı izlenimine kapılmama neden oluyordu. Aynı şekilde muhterem refikamla birlikte televizyon izlerken, “Channels sekmesini lütfen sekizinci katmanın üzerine select edip tıklar mısın, izlemek istediğim önemli bir option var.”diye rica ettiğimde bana bakışlarındaki acıma ifadesi görülmeye değerdi... Böyle devam etmesi halinde, kendime hakim olamayıp kısa sürede onu annesinin home page’ine forward etmem işten bile değildi!

Bilgisayarıma kavuşur kavuşmaz derhal Cartoonshop programını yeniden download ettim. Çizdiğim yeni karikatürlerden birini scan ederek file’ın içindeki özel bir klasöre save ettim. Bütün renklendirme ve süsleme işlemlerini bitirmiş, tam katman kesme yolu oluşturmak için araç seçenekleri çubuğundaki Create New Work Path düğmesini tıklamıştım ki, ekran hafifçe kararıverdi. Karşımda şimdi şöyle bir yazı vardı:

VxD--- içindeki 0028:C1506582 noktasında bir istisna OE oluştu. Bu,

VxD--- içindeki 0028:C16C9C30 noktasından çağrıldı.

- Devam etmek için bir tuşa basın.

- Bilgisayarınızı yeniden başlatmak için Ctrl+Alt+Del tuşlarına basın. Kaydedilmemiş olan veriyi kaybedeceksiniz.

“Devam etmek için bir tuşa basın” dediğine göre, birinci opsiyonu seçmek sanki daha akıllıcaymış gibi geldi bana. Klavyeye duygu sömürüsü yüklü, “hadi yavrum, ne olursun kaldığın yerden devam et lütfen...” anlamına gelen bir bakış atarak enter tuşuna usulca bastım. Tanıdık bir pencere karşımda bitiverdi:

UYARI: CTRL+ALT+DEL’e yeniden basarsanız bilgisayarınız yeniden başlatılacak. Çalışan tüm programlardaki kaydedilmemiş bilgileri kaybedeceksiniz.

Altında da yine bildik üç şık:

Görevi Sonlandır   B) Oturumu Kapat   C) İptal

Ben dördüncü şıkkı seçtim ve “Hiçbiri!” diye haykırarak bilgisayarımın fişini prizden çektim!

Biliyorum, bilgisayarı tekrar açmaya yeltendiğimde, “Bilgisayarınız düzgün olarak kapatılmadığı için, bir veya daha fazla sabit diskinizde hata oluşmuş olabilir. Bu iletiyi bir daha görmemek için, her zaman bilgisayarınızı Başlat Menüsündeki Oturumu Kapat komutuyla kapatın” diye bana ukalaca ders vermeye kalkacak... Umurumda bile değil, cihaz benim değil mi, istediğim gibi kapatırım!

Ama hiç değilse artık bir şey öğrendim; bilgisayarda karikatür yapmaya girişmesi için insanın her türlü psikolojik işkenceye dayanıklı olması gerekirmiş. Çini mürekkebi, tarama ucu, guvaş boya, fırça gibi araçları kullanmanın tek tehlikesi iş bittikten sonra, mürekkep şişesinin kağıdın üzerine kazayla devrilmesidir. Bilgisayarın tehlikeleri ise say say bitmiyor... Bundan böyle bilgisayar çıkışlı karikatürleri hiç küçümsemeyeceğim, çünkü onları gerçekleştirenler son derece sabırlı, azimli kahramanlar, yetenekleri tartışılmaz büyük ustalardır!...

CARTOONS AT COMPUTER MEDIUM

I could have dreamed of almost anything but I have to confess that “Cartoonshop” program has gone far beyond the limits of my imagination power.

I looked upon these who drew ‘vignettes’ or illustration by computer, with tolerance. If a computer program had been an indispensable component, it would have been futile not to get help of these magnificient possibilities.

Moreover it was quite reasonable for me to accept those who draw comic strip, if using computer had made their life easier, with what logic could I have wanted them to make sacrifices? Computers have been used in animation techniques for almost half a century. The wonders that Disney and his gang created were obvious. Then, using computer technology to produce animations was inavoidable.

However when it came to drawing cartoons, I was becoming a conservative. Can you make an oil painting on a computer screen? As a matter of fact, if you want, you can create a picture which has the characteristics of an oil painting. What’s more, you can download a Van Gogh or a Rembrandt program and paint a picture with any subject you choose using the techniques of these painters and their signatures as well, but could these pictures be of any value?

I think that a cartoon is no different than a painting. When most of the master cartoonists struggled to achieve the naive and innocent style of a 6 -year- old child, to create a cartoon by means of a computer didn’t mean anything to me at all. Whenever I saw any cartoons which had been produced by computer techniques at the exhibitions or competitions, I used to ignore them. Moreover if I was at the jury of the contest, I acted cruelly to do my best to disqualify that kind of cartoons.

One day I was introduced to PC Graphs. Nezih Danyal had made computerized cartoons by using that program, and exhibited them. The pictures at the exhibition had been numbered and listed in order as if they were original printings. According to Danyal, each work could be produced in limited numbers. I was so confused that I couldn’t find a word to utter. Nezih had used his computer as a brush, which resulted in a perfect work of art.

A short time after Danyal’s exhibition, I met Ateş Gülcügil. He was a cartoonist, too. What made him different from the rest of us was his inability to use the conventional pencil at all.  He drew his creations at the computer using the mouse instead of a pencil. What’s more was that Ateş’s cartoons had the naive lines, which every good cartoonist would have envied -- no useless ornamentation. His jokes were perfect. My dislike towards computerized cartoon had faded away instantly and was replaced with tolerance instead. Computers could be directly used as a tool in Cartoons Art. Maybe even I myself could use it to a certain degree as well.

I downloaded a “Cartoonshop” program on my computer. I had to start from the beginning. I adjusted the colour palettes and the commands as described in the manual. I learned how to use the Help Menu.

I memorized one by one what the key words meant. Now I was ready to go into Image Ready Step. I scanned the black and white cartoon which I drew, and loaded it on my PC. Then I enlarged the picture on my screen. Just as I came to the step in which I created choice by Rectangular Marquee Tool, everything on the screen got frozen. Neither the mouse nor the pointer moved, no bloody action on the bloody computer...!!

I called the computer whiz kid as I did before when urgent things like this occurrred. He was utterly familiar with this kind of problems.

Tried to describe my desperate situation on the phone

- “It got stucked, the programs that you have installed have got all the memory of the PC. If you erase the programs you do not need, everything will be OK.“ he said.

And when he asked whether I had saved the final data, the answer was “no” of course, I had never even thought about saving the data, I even did not start to do anything, in fact.

He told me to press the “CTRL, ALT and DEL keys at the same time” and I obeyed. He asked me what had happened, and I told him that the PC had threatened me to lose all the unsaved data. He told me to ignore the message and press once again. I did exactly the same as I was told.

-“Tell me what happened now,” he asked.

-“God, it was no bluff at all! The screen went all black and I guess it restarts itself...”

-“All done” he cheered, “now delete all the programs you do not use at all, and work to your heart’s content.”

I thanked him and started all over again. Because my cartoon had been deleted during the previous action, I was now more careful about what I was doing. I learned how to use “Layers”. Finally I was able to edit the picture by degrading, painting with Paint Brush, blushing with Air Brush, change the texture and use shadowing. I looked at the picture I created and I could not believe my eyes, it was fascinating! The PC was a miracle!

Just as I was about to save it, guess what happened? The pointer was inert, I waited for a couple of minutes, wishing it might just start to work again, but nothing happened again!

I called the expert again. And he told me that the best thing we should do is to upgrade the RAM of the Computer. I thought he was speaking Chinese. He tried to explain to me that this action would increase the memory of the computer. And I asked him what to do right then? He again suggested me to press the magic keys “CTRL, ALT, DEL” and asked if I saved the data... I went mad,  ”How could I, when I was totally focused on the work and never recalled that I have to save the work in every minute or two... What he told me was that I had to do it all over again. I was frustrated for having any other last chance to get my unsaved data back. I almost begged for his help. I even suggested to fool the computer by switching off, as if the power had gone off. 

-“No sir don’t do it, for God’s sake, it’s very dangerous!”

-“And why not, may I ask?”

-“You will lose all the unsaved data!”

.............

The following day, first thing first, I rushed into his office to upgrade the memory of the computer. And when I got back, a big surprise was waiting for me; not only the unsaved data but the saved data were lost as well! Even the addressbook had been deleted. I rushed to the phone.

-“Haven’t you got a backup to your files?”

-”I even don’t know what it is, for God’s sake!”

-“If you had asked, I would have done it for you.”

-“Does that mean that the hardware is totally erased?”

-“Totally available for your service at zero kilometers. You can install any program and you won’t have any problem from now on.”

While I lost the data in the Computer, I had filled my own memory with “Cartoonshop”, how to optimize the JPEG pictures, how to preview the Browser Dither after controlling the Application Dither, how to form HTML files and so forth. The only problem I encountered was that I was being misunderstood by my family members recently. And the people around me were staring at me as if I was a Martian especially when I told my secretary to connect Mr. Brown, to tell to Mr. Bean to adjust the finalized description of a file and download it.

While I was watching TV with my beloved wife, when I told her to select the 8th layer on the channel tab and click so that I can watch an important option, you could have seen the pity in her stare. If she were to continue in this fashion, I would not hesitate to forward her to her mother’s home page.

When at last I got my computer back, I installed the “Cartoonshop” program again. As soon as I scanned one of my caricatures I saved it. After I was about to finish all the colouring and ornamentation work, I tried to click on the Create New Work Path button. The screen went black again and a message appeared:

“VxD---into the point 0028:C1506582 there is an exception OE case. This,

VxD---was called by the point 0028:C16C9C30”

to continue press any key

to restart your computer press CTRL+ALT+DEL keys. You will lose all the unsaved data.

It seemed to me that it was wiser to press “any” key and I begged to my computer to please let me go on from where I left... A very familiar screen came along:

“Warning; pressing the CTRL+ALT+DEL keys will restart your computer and you will lose all the unsaved data”

And the all-too familiar options were soon to follow:

End task

Close the session

Cancel

I chose the fourth option! And got the thing unplugged.

I knew that when I attempt to put the computer on I will certainly see the sneaky message:

“Your computer has not been shut down properly, there might have occured an error on your hard drives. Not to see this message again please shut your computer down by the close command in the start menu”

I do not care, this is my computer and I shut it down whichever way I like...

What I have learned through all these processes is that whenever one attempts to draw a caricature, one has to endure all kinds of psychological torture.

The only danger of using drawing ink, paint, brush and so on, is that you may spill the paint over the paper when you are finished… However the dangers of using computer are endless.

From now on I will never underestimate computerized cartoons. I know that the people who succeed to draw by computers are very patient, courageous and willing heroes. They are the real masters whose talents are beyond dispute.

BİLİŞİM VE KARİKATÜR

Bilgi teknolojisi, hızlı gelişimiyle yolunda ne var ne yoksa bir kenara itti. Bilgisayar, Internet ve genel anlamda bilişim, “küresel köy”ün yaratıcıları, insan ırkının kurtarıcıları ve uluslararası kardeşlik, barış ve anlayışın simgesi olarak göklere çıkarıldı. Dünya nüfusunun çok küçük bir kısmı bu teknolojiye erişebildiği için (dünya nüfüsunun yüzde 50’si telefon bile kullanmıyor) ve telematic donanım ve yazılımın büyük bir kısmının gözetim, sömürme, savaş ve ticarileşme eğilimli askeri ve büyük kurumsal sermayelerin elinde olduğu için bu belirten tanımların hiçbiri doğru değil.

Bütün bunların yanında bilişimin karikatür üzerinde çok büyük etkisi olduğu inkar edilemez. Animasyon alanında bilgisayarlar, çok benzer modellerin resimlerini sürekli olarak yeniden çizmek gibi sıkıcı işlerde, 3-D efektleri sağlamada ve karakter tasarımında kullanılıyor. Dahası, canlı aksiyon filmlerinde kullanılan video oyunları ve animasyonlu özel efektler gibi animasyonun yeni alt alanları da belirdi.

Bilgisayarlar basılı medya karikatüristlerinin birçok alanda çok işine yarıyor. Birincisi, karikatürlerin faks ya da e-posta yoluyla herhangi bir yerden bütün dünyaya hızlı yayılmasını sağlıyor. Bu sebepten dolayı, Malezyalı karikatürist Lat (Mohd.Nor.Khalid), bana Kuala Lumpur’daki New Straits Times’a sürekli olarak seyahatleri sırasında  karikatür hazırlayarak gönderdiğini söyledi. Salih Memecan da karikatür serilerini, politik karikatürlerini ve animasyonlu piyeslerini Scarsdale New York’ta yaşarken düzenli olarak İstanbul’daki Sabah gazetesine gönderiyor. İkincisi, ise bilgisayarlar izole olmuş karikatüristlere dünyaya bağlanma, fikir paylaşma ve anında geri bildirim alma, editör ve diğer karikatüristlerle iletişim kurma, eserlerini diğerleriyle web sayfaları oluşturarak paylaşma ve birçok ülke ve organizasyon web sayfalarına bağlanma, kendileri için olabilecek fırsatları öğrenme, ürünlerini gösterme ve satma (sayısız karikatür pazarı, sergisi ve yarışmasında) fırsatı sunuyor. Üçüncüsü ise bilgisayarlar, giderek artan örneklerde görüldüğü üzere karikatüristler tarafından işlerini bitirme ve gerçekten ağır iş olarak nitelendirilebilecek gölgeleme ve benzeri detaylandırmalarda kullanılıyor.

Bilişim, aynı zamanda yüzlerce (belki de binlerce) karikatür ve mizah web sitesiyle mizah sanatı tüketicilerinin seçeneklerini de genişletti. Bu tip sitelerin karikatürü uluslararasılaştırma eğilimi de var.

Ne var ki, bilgisayarın karikatür alanında kullanımının ihtiyatlı bir şekilde ilerletilmesi gerekiyor. Tıpkı diğer herhangi bir araç gibi bilişim de sonuç değil sadece bir araç. Karikatüristler bilgisayarlara körü körüne güvenmediklerine, beyinlerini kullanarak yaratıcılıklarını koruduklarına, genel anlamda hırs merkezli mizah ve karikatür endüstrisi tarafından vazgeçilebilir sayılmayacaklarından emin olmalılar. Sibernetiğin babası Norbert Wiener 1945 başlarında buluşunun yanlış ellerde insanları yeteneksizleştirip işisiz bırakacak bir hale gelmesinden kaygılandığını söylemiş, askeri ve kurumsal yapıları muhtemel sanıklar olarak göstermişti.

Gerçekten de bilgisayarlar bilgece kullanılmadıklar zaman yaratıcılığı törpüleyebilirler. Karikatüristler yazar, besteci ve benzeri sanatçılardan farklı değillerdir; onlar da düşünmek kavramsallaştırmak ve işlerini yapmak için zaman ve özgürlüğe ihtiyaç duyarlar. Köle gibi e-posta yazıp yanıtlayan, birbirinden ilginç sitelerde dolaşan ve yeni edindikleri oyuncaklarıyla (bilgisayarlar ya da yazılımlar) tamirat yapanlar değerli zamanlarından çaldıklarını inkar ederler.

Bilişim çağının başından bu yana bu teknolojiye sahip olan ve olmayanın arasındaki boşluk ciddi bir şekilde artmış durumda. Aynısı karikatür için de geçerli; dünya çapında bilgisayara erişimi ya da erişim gücü olmayan birçok mükemmel karikatürist var. bir şekilde bu insanların eserlerini tanımamız gerekiyor ki bu teknolojiye sahip olmayanların olanlarla yarışabilecek imkanı olsun.

INFORMATICS AND CARTOONING, CAUTION IS THE WORD

The rapid advance of new information technology has swept everything in its path aside. Computers. The internet, and informatics generally, are glorified as creators of a “global village”, as the saviors of humankind, and as the bringers of international brotherhood, peace, and understanding. Of course, they are none of these as only a tiny minority of the world’s population has access to this technology (actually, much over 50 percent of the earth’s people have never used a telephone), and much of the telematics hardware and software is in the hands of the military and large corporate interests, bent on surveillance, exploitation, waging war, and commercialization.

All that aside, there is no denying that informatics has had a huge impact on cartooning. In the field of animation, computers are used to accomplish tedious tasks of redrawing pictures of very slight variations, of providing 3–D effects, and even of designing characters. Whole new subfields of animation –for example, video games and animated special effects in live action films– have emerged.

Computers benefit print cartoonists in numerous ways. First, they allow for quick transmission of cartoons (via fax or email) from nearly anywhere on the globe. Thus, Malaysian cartoonist Lat (Mohd. Nor Khalid) told me he continues to transmit his pocket cartoon to New Straits Times in Kuala Lumpur while travelling abroad; Salih Memecan daily sends his strip, gag cartoon, political cartoon, and animated piece to the İstanbul daily Sabah while residing in Scarsdale, New York. Second, computers provide the normally isolated artoonists chances to connect – to seek ideas and to receive feedback instantly, to communicate with editors and with other cartoonists, to share their works with others by setting up home pages and linking with various country and organization websites, and to know about opportunities for them to show and sell their works (through lists of cartooning outlets, exhibitions, and competitions). Third, in growing numbers of instances, computers are being used by cartoonists to finish their works, putting in details such as shading, etc. that can be drudge work.

Informatics has also expanded the possibilities for comic art consumers, with hundreds (probably thousands) of websites of cartoons and comics. Such sites have a tendency to internationalize cartooning.

But, the use of computers in cartooning must proceed with caution. Like any tool, informatics should not become the end–all, but only a means. Cartoonists must make sure that they do not unduly depend on computers, and that they stay creative enough using their brains, that they cannot be considered dispensable by the normally greed–oriented comics and cartoon industries. The father of cybernetics, Norbert Wiener, said as early as 1945, that he was worried that his “invention” would wind up in the wrong hands to “deskill and disemploy” people; he singled out possible culprits as the military and corporate interests.

Actually, computers can interfere with creativity if not used wisely. Cartoonists are no different than any other artist, writer, composer, etc.; they also need time and freedom to think, to conceptualize, to execute their work. Those who slavishly write and answer email, search our more and more interesting sites, and tinker with their newly–gained “toys” (computers or their software) deny themselves that valuable commodity of time.

The gap between those who have and those who do not have has widened considerably since the beginning of the informatics age. The same applies to cartooning; there are many excellent cartoonists worldwide who cannot afford, nor have access to, computers. Somehow, we should find ways to recognize their work; that could be the contribution that those cartoonists who have could make to those who do not have.

SANAL DÜNYA VE KARİKATÜR

Mizahin kendisi sanal bir işlemdir. Sözgelimi, “Ağustos Böceği İle Karınca” konuştu deyince, hem sanal bir dünyanın hem de mizahın başladığını anlarız.

Mizah ürünlerini bilgisayara yüklediğimizde, iki ayrı sanal dünyayı içiçe yerleştirmiş oluyoruz. Bu durumda ortaya nasıl bir değişiklik çıkacaktır.

Bilgisayarın camına ilk karikatür çizildiği andan beri, ortaya çıkan olanaklar hızla çoğalıyor. Karikatürcü artık kağıda, mürekkebe bağımlılıktan kurtuluyor. Gene çizerler, bir yayın organına bağımlı olmaktan kurtuluyor. Sergi açan çizerler artık bir salon bulma zorunda da değiller.

Bu gelişmelerin karikatürün yapısını nasıl değiştireceğini kestirebilmek elde değildir. Ancak şimdiden belli olan bir gelişmeye değinmeliyiz. Bilgisayarlar kendilerine yüklenilen bütün bilgileri sayısal işlemlere dönüştürürler. Bu sayısal işlemlerle çizgiler, diğer bilgisayarların ağlarına ulaştırılır. Sayısal bilgi orada yeniden çizgilere dönüştürülür.

Bilgisayarda, karikatürün sayılara dönüşmesine alıştık bizde. Bu sayısal (dijital) işlemlere dönüşmüş bilgiler, birbirinin tıpkısı sonsuz sayıda karikatürler çoğaltabilir.

Böylece her kopya bir orijinal sayılıyor. Buna karşılık, bilgisayarla yapılan çizimlerde artık orijinalin yeri sarsılıyor. Kısacası bitiyor. Peki bu gidiş nereye doğrudur?

Giderek çizerler, “el halısı”, “makine halısı” gibi bir yol ayrımına doğru yaklaşıyorlar.

VIRTUAL WORLD AND CARTOON

Humor per self is a virtual process. For instance, when we say “The Cicada and the Ant” talked, we understand both a virtual world and humor have started.

When we load the products of humor to a computer, two virtual worlds are instantly intermingled.

From the first time a cartoon has been drawn on the screen of a computer opportunities have increased. The cartoonist is getting rid of the addiction to paper and ink. They are getting rid of being dependent on media. Cartoonists who want to have exhibitions don’t need to find an exhibition center as well.

The change that will be brought upon the structure of cartoon by these innovations cannot be predicted. However, we have to indicate a clear change. Computers change all the information that is loaded to them into digital processes. These digital processes with drawings are transported to other computer nets: This digital information is again transformed into drawings there.

We have already got used to cartoon’s being transformed into numbers. This information transformed into digital processes can reproduce infinite number of cartoons.

Therefore every copy is treated as original. This puts the position of the original under threat. How is it going to come to an end?

Gradually, the cartoonists are approaching to a distinction between hand-made and machine- made carpets.

BİLİŞİM TEKNOLOJİSİ VE KARİKATÜR

Çağlar önce tekerlek keşfedildiğinde, durum ne idi bilinmez, ama günümüzde gözlenen odur ki, teknolojik her yenilik karşısında gözler kamaşmakta, görüşler ve zihinler bulanmakta, yeni teknolojiyi hayata geçiren ve ondan çıkar (güç) sağlayanların atı bu zihinsel alacakaranlıkta Üsküdar’ı kolaylıkla geçmektedir.

Bir teknoloji nasıl ve ne amaçla kullanılırsa, insana ve insanlığa yarar getirir sorusunu sormak, zararlarının acıları çekilmeye başladığında bile yığınların pek aklına gelmez. Atın sahipleri ise bu durumdan her zaman pek hoşnutturlar.

İnsanlığın ilk büyük teknolojik buluşu sayılan tekerlek bu gün “otomobil” kılığına girmiş olarak kentleri ve ülkeleri hem onunla hem onsuz yaşanamaz hale getirmiş bulunuyor. Az gelişmiş ya da çok gelişmiş hangi ülke bu felaketten uzak kalabilmiştir? İnsanın yarattığı/sahip olduğu değer kendi felaketine yol açıyorsa, bu bir trajik çıkmazdır. Yirminci yüzyılda insanlığın teknolojik çıkmazlar çağına girdiği söylenebilir. Motor ve petrolün ardından neler, neler... Durumu trajik kılan da, Teknolojinin bilimi aşmış görünmesi, bilimi belirliyor olması. Ne korkunç! Bilim insanın ve doğanın yıkım araçlarını mı hep üretip duracak?

Eğer gerçek bu ise, bilimi yaratan aklın başına bir şey geldi demektir. Aklı sağlığına kavuşturmak için onu öncelikle teknolojinin köleliğinden, kölecinin (kapitalizmin) elinden kurtarmak gerekiyor. Bunun çaresi teknolojiye gereksinimi olmayan özgür insan etkinliklerini, felsefe ve sanatı ve bu etkinliklerin kaynaklandığı değerleri, eleştirel aklı ve yaratma özgürlüğünü seferber etmek. Bu seferberlikte hiciv sanatının günümüzde en etkili temsilcisi karikatürün önemli bir yeri olacaktır. Çünkü karikatür sanatı, sözü edilen değerleri kendinde birleştiren bir anlatım olanağına sahiptir.

Görsel ve işitsel algı yetilerinden aynı anda yararlanarak sağlanan karşılıklı, hızlı bilgi aktarımı, zihinleri dünya ölçeğinde birbirine bağlama, başka bir deyişle bir ağ (“net”) içine alma olanağı yaratmıştır. Beni kaygılandıran şey, insanların bu ağın ilmikleri arasında kendilerini özgür, “bilişim” teknolojisini de özgürlük aracı sanmalarıdır.

Bu ağın bir gözüne takılıp kalma tehlikesi karikatürist için de vardır.

Karikatüre çok iş düşüyor.

INFORMATICS TECHNOLOGY AND CARTOON

We can not know how it was when ages ago when the wheel was discovered but today, apparently, all technologic innovation is dazzling, opinion and mind boggling and riders bringing on new technology and gaining advantage (power) from it easily pass Uskudar in this mental twilight.

The question of how and for what purpose a technology shall be used to provide benefit for human being and humanity is one that is rarely asked by masses even suffering from the harms. And the owners of the horse are always so content.

The wheel which is considered to be the first major technological discovery in human history, now dressed up as “automobile”, has made the cities and countries become liveable neither with nor without them. Which under developed or over developed country managed to prevent this disaster? If the value created/owned by people cause their own destruction, that is a tragic dilemma. It is possible to say that, in the twentieth century the human race has stepped in the age of technological dilemma. Many following the engine and petroleum... What makes it trajic is that technology seems to have overcome science and determining science. How terrible! Shall science keep on producing destructive means for human beings and environment?

If this is the truth, something must have happened to the mind that created science. To cure the mind, first we need to free it from being a slave of technology, from its master (capitalism)? The solution is to mobilize free human activities that do not require technology, mobilize philosophy and art, critical mind and freedom to create. Cartoons being the most effective representative of satire today, would have an important role in this act. Because art of cartoon has a way of expression embodying the said values.

Mutual, quick transfer of information simultaneously using visual and audial senses created possibility of world scale connection of minds, in other words make a “net” of them. My concern is that, in knots of this net, people think of themselves as free and “informatics” technology as means of freedom.

The danger of being trapped in a mesh of this net is also present for the cartoonist.

Cartoons have a lot to do.

KARİKATÜR VE BİLİŞİM

Bilişim, insanoğlunun modern dünyadaki gelişiminin ana güçlerinden biri. Bilişim akımı gazete ve dergilerin ortaya çıkmasıyla birlikte pürüzsüz bir şekilde yayıldı. Kablosuz cihazlar ve televizyondan sonra Internet’in çıkmasıyla birlikte bütün dünyada bir bilişim patlaması yaşandı. Bugün Internet vasıtasıyla herşey hakkında herşeyi kolaylıkla bulabilmeniz mümkün.

Aynı zamanda bu bilişim çöplüğünün çamurlu akıntısı içinde istediğimiz balığı yakalamak da giderek daha zor hale geldi. Yararsız bilginin çokluğu hevesimizi kırar duruma geldi.

Aynı problem karikatür sanatı için de söz konusu. İyi kalitede olduğu şüpheli olan birçok karikatür bu türün fanatiklerine sunulur oldu. Fakat gerçek fanatikler hangi karikatürün gerçek sanatsal karikatür, hangisinin ise lezzetsiz çalışmalar olduğunu hemen ayırdı.

Burada gerçek sanatsal karikatürlerden bahsediyoruz. Gerçek karikatürlerin modern dünyadaki önemleri içlerinde önemli bir şekilde bir bilgi yükü barındırdıkları için ciddi miktarda arttı.

Örneğin politik karikatürler gerçek motifleri, bunların derinini ve seyircileri için politik olayları zekice ortaya çıkardı. Bazen politik bir karikatür, içeriği yoğun analitik bir makaleden çok daha başarılı mesajlar verebiliyor. Bu özellik özellikle okumaya vakit bulunamayan günümüzde çok önemli bir özellik.

Derin felsefi içerikli karikatürler, hayat hakkında, hayatın radikal problemleri hakkında fikirleri içeriyor. Modern çağın insanı var oluşu hakında düşünmeye zaman bulamıyor çünkü iki ana problemin sancısını çekiyor: parayı nereden kazanacağı ve biriktirmek için ne yapacağı. Bu insan ciddi felsefi içerikli karikatürü gördüğü zaman gönülsüz de olsa hayatı anlama çabasına katılıyor. Modern çağın izleyicisi kendi zihnini yormaktan hoşlanmıyor. Bu yüzden karikatürün felsefi içeriği bilinç üstündeki parayla ilgili problemleri geçerek okurun bilinçaltına anında işliyor.

Eğlendirici karikatürler ise içlerinde herhangi bir bilgiyi taşımıyor ve bu da modern çağ insanının hoşuna gidiyor. Bu tip karikatürler kişinin hayatı için gerekli olan bir sonraki bilgiyi daha etkin bir şekilde algılaması için bir parça da olsa rahatlamasını sağlıyor.

Rahatlıkla görebileceğimiz gibi modern karikatürler kendilerini çılgın bir bilgi akıntısının içinde bir balık gibi hissediyor. Çünkü modern karikatürler bilgiyi içlerinde barındırıyor ve insanların bunu etkin bir şekilde algılamalarına yardımcı oluyor.

CARTOON AND INFORMATICS

The informatics is one from the main power of the development of mankind in the modern world. The information stream smoothly accrued by the emerging of the newspapers and magazines, at first, wireless and television and then there was an information explosion by universal introduction of Internet. It is possible to find out everything about everything practically instantly by Internet today.

At the same time, is more and more difficult to get out the useful “fish” for the person from the muddy stream of informative garbage. The abundance of the useless information discourages us.

The similar problems exist for the art of cartoon. Many cartoons of doubtful correctly quality have presented to the fans of this genre. But, the true fan has determined correctly, where a real artistic cartoon is and where insipid picture is.

We are speaking about the real artistic cartoons, which role has increased in the modern world considerably, because the real cartoons bear a significant information charge in themselves.

For example, political cartoons have witty uncovered the true motives, depth essence of those or other political events for the spectators. Sometimes, one political cartoon can replaces the volumetric analytical article with the success. It especially is important now, when the person has not the time for reading.

The cartoons with the deep philosophical contents bear the information about a sense of life, other radical problems of life. The modern person has not the time to think about a sense of the existence, he is tormented only by two problems: where to take money and what to make that them to save. When the person has seen the cartoon with serious philosophical contents, he involuntarily joins understanding the life. The modern spectators don’t like to strains the own mind. Therefore, the philosophical content of cartoon, incorporated by the author of cartoon, arrives to the subconsciousness of the spectator immediately, passing the conciousness occupied by the speculations about money.

The entertaining cartoons do not bear the information in themselves, which is useful for the modern person. They allow to the person to relax a little, that then to perceive the next portion of necessary for his life knowledge more effectively.

As we can see, the modern cartoons feel themselves as a fish to water in a mad informative stream, because the modern cartoons comprise an information itself and help to perceive it to the people effectively.

BİRBİRİMİZİ GÖREBİLİR MİYİZ?

"Eyvah," dedim, "karikatür ustalarının eline düştük!"... Nasıl da yerden yere vuracaklar bizi ve anlaşılan bir kez daha sınayacağız dayanma gücümüzü. Yılların acısını çıkarırcasına çullanacaklar üzerimize ve teknolojiyle nasıl güreş tuttularsa artık, her çekilen acı ve her bir yitirilen puan için bedel ödetecekler bize... Ya kazandıkları puanlar! Onlardan da düşen olur mu payımıza-hani, züğürt avuntusu? "Elinize sağlık"larımız olmamıştır bizim, beğenip de "üstü kalsın" dememişlerdir yaptığımız iş için; ama belki bu kez...

Neyi ya da kimi konu ederler bu çizerler? Yaşamlarımıza sinsice giriveren ama yaşamlarımızın belirleyicisi olan bilgisayarları ve iletişim ağlarını mı? Bilişim teknolojisiyle tanışmaya ve barışmaya çalışan -biraz da zavallı düşmüş- insanı mı? Bilgisayarın insana kafa tutuşunu mu? Yaşamı değişen insanoğlunu ya da insankızını mı? Sanal ortam denen yeni evrende bir yandan benzerliklerini keşfedip birbirine yakınlaşan, öte yandan farklılıklarının ayırdına varıp birbirinden hızla uzaklaşan toplulukları mı?

Nedir bilişim bir karikatürist için?

Rastladığım karikatürlerin pek çoğu bilişim teknolojisi ürünleri (bilgisayarlar, cep telefonları vb.) ile bunların kullanıcıları arasındaki o bitmek bilmez "efendi-köle" çekişmesini ele alır; gerçekten de "efendi" ve "köle" rollerinin bir anda insandan makineye, makineden insana geçivermesi pek çekici bir konudur karikatürist için. Diğer gözde konu ise bilişim teknolojilerinin dokunduğunu değiştirmesidir; değişenler yalnızca göze ve kulağa çarpanlar   değildir   elbet,   değil mi ki   gönüllerin   çarpılışı bile "e-"lenmiştir...

Karikatüristler haklılar! Karikatürün işlevi ayna olmaksa eğer, doğaldır ki somut sonuçlar ve görünür etkiler yansıyacaktır çizgilere; çoğu kez de çarpıklıklar, teknoloji ya da sistemin geliştirilmesi sırasında bir tasarımcının hiç de aklına gelmeyen, öngörülmedik kullanım biçimleri ve hatta biz bilişim uzmanları için sıradan olan ama bir karikatüristin süzgecine takılan ne varsa hınzırca yerini bulacaktır bir ya da birkaç karede.

Benim gözüme takılansa bu teknolojiyi üretmek için kafa patlatan bilişim uzmanlarına yer veren karikatürlerin azlığı... Belli başlı örneklerde ise toplumdan yalıtılmış, insanca özelliklerini yitirmeye yüz tutmuş, duygularıyla bağını kopartmış, dağınık ve sakar bir insan tipi, acımasız bir alaycılıkla ele alınır. Kabul etmesi zor, ama görünen o ki bıraktığımız izlenim bu...

Ve şu karikatür öyle bir güçtür ki asıl olan bizim ne olduğumuz değil, nasıl resmedildiğimizdir... Dolayısıyla karikatürümüz -neredeyse- gerçek kimliğimiz olup çıkmıştır... İtiraf etmeliyim ki  karikatüristlerin gözlemleri ve ayrıntılar üzerindeki egemenliklerine öylesine inanmışız ki hemen hiçbir meslektaşım "bu ben miyim" diye sorgulamaz; çoğumuz "yahu ben neymişim" ya da "demek ben buymuşum" diye bakarız çizilenlere...

Teslim olmak kaçınılmaz: Karikatür "mutlak saptama" sanatıdır.

Yirmi yıllık meslek yaşamımı gözden geçiriyorum: Mesleğimi yerine getirirken insanı düşünmediğim, insana ve insanca olana duyarsız kaldığım tek bir an yok!.. Hem insanı düşündüğüm hem de onun adına düşündüğüm bir serüven... Göze görünenden yola çıktığım, ama dipte yatan sorunları, gereksinimleri ve beklentileri bulup gidermek için çabaladığım, insanın bilgiyle buluşması ve insanın bilgiyle karar vermesi için uğraştığım -çabuçak geçen- yirmi yıl... İnsana, insan olduğunu fark ettirecek bir dünyanın oluşmasında tuzum olsun diye!.. Benden öncekilerin de amacı aynıydı, benden sonrakilerin de aynı olacak; eğer gerçekten meslek ruhunu taşıyorlarsa başka türlü de olamaz!

İnsanla bu denli içiçe olup da ondan kopukmuş gibi gösterilmek ağrıma gidiyor ama yaratma sürecinin yoğunlaşma anlarındaki o derin suskunluğu ve kendinden geçişi de yok sayacak değilim.

Okuduğunuz son iki paragrafın bir bilgisayar mühendisinin elinden çıktığına inanıyor musunuz? Aynı cümleler bir karikatüristin ağzından da çıkamaz mıydı? Bugüne dek tüm sevimlilikleri ve içtenlikleri ile bizim adımıza fikir yürüten karikatüristlerden şimdi aynı hakkı ben istiyorum:  İddia ediyorum ki aynı cümleler bir karikatüristin ağzından da çıkardı...

Ve gene iddia ediyorum ki yukarıdaki satırlar kadar, bana neden hukukçu ya da hekim olmadığımı soranlara verdiğim yanıt da bir karikatüristin ağzından çıkabilirdi: "Bir hatamın bir insanın yaşamıyla ödenmesinin yükünü taşıyamazdım. Benim hatalarım insanın sinirlerini bozar ama hiç değilse hayatıyla oynamaz!.."

Bu hangi birimizin ayıbıdır ki gözlemlemek, ayrıntılar üzerinde kafa yormak, düşlemek, yaratmak ve sinirlere  dokunmak(!) gibi çok önemli ortak noktaları olan iki mesleğin üyelerinin birbirleri ile ilişkileri yalnızca -bize özgü bir terimle- "kullanıcı arayüzü" düzeyindedir: Biz karikatürlere bakarız, karikatüristler geliştirdiğimiz ekranlara... Baktıklarımızda birbirimizi görebilir miyiz?

Sahi, biz birbirimizi görebilir miyiz?

Bir soru daha: Bizi böylesine etkileyebilen karikatüristler için neyiz biz? Çizim programları ya da ekranlardaki renk paletlerinin ötesinde görülmeye ve keşfedilmeye değer miyiz? Yani, kayda değer miyiz?

CAN WE SEE EACH OTHER?

“Too bad,” I said, “fell in the mouth of masters of cartoon!” They will be smashing us from one wall to the other and looks like we will need to try our endurance once again. They will sit on us to compensate years of pain and however they wrestled with technology, they will make us pay every pain suffered and every point lost in that match. How about the points gained! Won’t we have our share on that too; for a drop of comfort? We never had “thank you for your work”s or never so appreciated for what we have done that one would say “keep the chage”; but pehaps this time...

What or who do these cartoonists draw about? Computers and communication network so sly in their inclusion in our lives bu so determining as well? Human, looking a little miserable, trying to meet and make peace with the informatics technology? Computers challenging human? Life changing mankind or womankind? Communities getting closer discovering similarities on one hand and falling rapidly apart realizing differences within this new universe called the virtual space?

What is informatics for a cartoonist?

Most of the cartoons I see are about the never ending “master and servant” argument between informatics technology products (computers, mobile phones, etc) and their users; the immediate exchange of “master” and “servant” roles between human to machine and machine to human is actually a very attractive subject for the cartoonist. Another popular subject is informatics technology’s power of changing anything it encounters; what is changed is of course not only what hits the eye and the ear, now that even the beat of the heart is prefixed “e-“ ...

Cartoonists are right! If the function of the cartoon is to be a mirror, it is natural that concrete conclusions and visible effects will be reflected on the drawings; more often than not, deformations, uses never thought of and foreseen by the designer at the stage of development of that technology or system and even more, things that would seem regular to a informatics expert but left on the filter of the cartoonist will humorously find its place in a squre or even more.

What I have captured though, is the small number of cartoons on the informatics experts wearing themselves out trying to produce this technology. In the few examples a socially isolated character about to lose its human nature, already lost contact with its feelings, very distracted and clumsy is used with merciless sarcasm. Though hard to accept, apparently this is the impression we make.

And this cartoon is such a power that, what matters is not what we really are but how we are depicted. Therefore our cartoons have, almost, become our real identity. I must admit that we are so persuaded with the observations of the cartoonist and their sovereignty over the details that almost none of my peers would ask “is this me?” rather we tend to look at them saying “see what I am,” or “so this is who I am”...

It is impossible but to surrender: Cartton is the art of “absolute determination”.

Going through the twenty years of my professional life; there is no single moment that I wasn’t aware of human beings, insensitive to human beings and human nature while performing my job! An adventure in which I have been thinking of and on be