TÜRKİYE'DE KARİKATÜR,
ÇİZGİ ROMAN VE ÇİZGİ FİLM ZAMANDİZİNİ
(Kıbrıs Türk Toplumundaki gelişmelerle birlikte)
A CHRONOLOGY OF CARICATURE, CARTOON,
COMIC STRIP AND ANIMATED FILM IN TURKEY
(Including the developments of the
Turkish Community in Cyprus)
1839
Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Hattı Hümayunu (Tanzimat Fermanı) adlı bildirgenin okunması. (Bunun Türk tarihinde Tanzimat Dönemi adıyla bilinen dönemi başlatması, basın yaşamını canlandırıcı etkiler yapması, ilk gazete ve dergilerin bu dönemde yayınlanmaya başlaması, bunların görsel gereç olarak çizim ve resimlerden yararlanmaları, bir süre sonra da çizgili gülmece türlerinin yaşgınlaşmaya başlaması)
1852
Hovsep Vartanyan Paşa tarafından Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde yayınlanan ilk gülmece dergisi olan Boşboğaz Bir Adem adlı resimli anlatının çıkartılması, karikatürlerinin de büyük bir olasılıkla yayımcısı tarafından çizilmesi. (Türkiye'deki ilk gülmece dergilerinin Ermeniler tarafından çıkarılması, bu nedenle de ilk karikatürcülerin çoğunlukla Ermeni kökenli olması)
1858
Ceza yasasının 139. maddesinde "..Genel adaba aykırı olarak yazı ve şiirle şaka ve yergiye dair şeyleri veyahut edepsizce resim ve tasviri basan ve bastıran ve yayınlayan kimselerden bir mecidiye altından beş mecidiye altına kadar para cezası alınır ve yirmi dört saatten bir haftaya kadar hapsolunur.." denmesi.
1867
İlk karikatürlerin Ayine-i Vatan adlı gazete / dergide yayınlanması. (Bu gazete / derginin adının daha sonra İstanbul olması)
1870
İstanbul'da 1868'den beri yayınlanmakta olan Terakki gazetesinin aynı adı taşıyan bir gülmece eki vermeye başlaması, böylece abonelere parasız verilen, abone olmayanlara da parayla satılan bu ekin ilk Türk gülmece dergisi olması. (Bu derginin önce karikatür benzeri resimlere (vinyet), 1871'de de karikatüre tam sayfa yer vermeye başlaması)
12 Kasım'da Teodor Kasap tarafından Diyojen adlı gülmece dergisinin çıkartılmaya başlması. (Gülmece dergilerinin çıkmasıyla karikatürün gazete ve dergilerin dışında bir yayın ortamı bulması. Diyojen'de ilk karikatürün yayınlanması: 23 Kasım 1870. Derginin kapatılması: 1873)
1873
Çıngıraklı Tatar adlı gülmece dergisinin çıkmaya başlaması. (Derginin karikatürcüsü: K. Opçanadassis)
Hayal adlı gülmece dergisinin çıkmaya başlaması. (Derginin karikatürcüleri: Nişan G. Berberyan, Santr, Ali Fuat Bey ve başkaları)
1876
Mehmet Tevfik tarafından Çaylak adlı gülmece dergisinin çıkartılmaya başlaması. (Derginin karikatürcüsü: Ali Fuat Bey)
Bu yıl çıkmaya başlayan Meddah dergisinde ilk renkli karikatürlerin yayınlanması.
1877
Nişan Berberyan'ın bir karikatürü nedeniyle Hayal dergisinin kapatılması ve derginin sahibi olan Teodor Kasap'ın üç yıl hapis cezasına çarptırılması. ("..Nedir bu hal Karagöz?.." diye soran Hacivat'a elleri ve ayakları bağlı olan Karagözün "..Kanun dairesinde serbesti Hacivat!.." diye yanıt verdiğini gösteren ve Kanun-u Esasinin (anayasanın) "..Matbuat kanun dairesinde serbesttir.." diyen 12. maddesine gönderme yapan karikatür. Bunun bu dönemde pek çok örneği görülen yasaklamaların en ünlülerinden biri olması)
1878
2. Abdülhamit'in Meclis-i Mebusan'ı kapatıp tek adam yönetimini başlatması. (Basın, özellikle de gülmece dergileri açısından otuz yıl sürecek bir yasaklar döneminin başlaması. Türk çizgili gülmecesinin bir ölçüye kadar yurt dışında yayınlanan dergi ve gazetelerde sürdürülmesi)
1880-90
1922'de yalnızca sekiz gün hariciye nazırlığı (dışişleri bakanlığı) görevinde bulunmuş olan Yusuf (Franko) Paşa'nın (1855-1933) dışişleri bakanlığındaki görevi sırasında çizdiği politik içerikli ve portre ağırlıklı karikatürlerini bir albümde toplaması. (Bu albümün ABD'li bir araştırmacı olan J. C. Hurewitz tarafından bulunması, Wendy Bueln adlı bir yazar tarafından da Horizon adlı dergide yayınlanması. W. Bueln'in yazısının Aydın Dokur tarafından yapılan çevirisinin 1969'da Hayat Tarih Mecmuası'nda (sayı 8) yayınlanması. Bu karikatürcünün Türkiye'de Turhan Selçuk ("İlk Türk Karikatürcülerinden Yusuf Bey", Yeni Edebiyat, sayı 1, 1969) ve Hıfzı Topuz ("Yusuf Franko Paşa'nın 19. Yüzyılda Çizdiği Karikatürler Yeni Keşfedildi", Milliyet Sanat Dergisi, sayı 221, 1977) ve Turgut Çeviker ("Yusuf Franko Paşa: Amerikalı Bir Tarihçinin Bulduğu Osmanlı Karikatürcüsü", Gelişim Sürecinde Türk Karikatürü 1, 1986) tarafından da tanıtılması.)
1883
İstanbul'da Sanayi-i Nefise Mektebinin (daha sonraki Güzel Sanatlar Akademisi, bugünkü Mimar Sinan Üniversitesi) açılması. (Bu okulun mühendis ya da asker okullarından sonra doğrudan çağdaş resim eğitimi veren ilk eğitim kuruluşu olması, pek çok çizerin bu okuldan yetişmesi.)
1894
Delemak Ekserciyan'ın ölümü. (Doğ: 1840.)
1896
Kıbrıs'da Kokonoz adlı gülmece dergisinin yayınlanmaya başlaması. (Kıbrıs Türk toplumu tarafından yayınlanan ilk gülmece dergisi. Yayınlayan, sahibi ve başyazarı: Ahmet Tevfik Efendi. Derginin adının 1897'de Akbaba olarak değiştirilmesi. Yayın yaşamı kısa süren derginin 1910'da yeniden Kokonoz adıyla kısa bir süre çıkması)
1905
Diyojen, Çıngıraklı Tatar, Hayal gibi ilk gülmece dergilerinin yayınlayıcısı olan Teodor Kasap'ın ölümü. (Doğ: 1835)
1907
Tanzimat döneminin önde gelen karikatürcülerinden olan Nişan G. Berberyan'ın ölümü. (Doğ: 1842)
1908
İkinci Meşrutiyet döneminin başlaması. (Öteki özgürlüklerin yanı sıra basın özgürlüklerinin de genişlemesi, çok sayıda yeni gazete ve derginin çıkması, gülmece dergilerinde de büyük bir sayısal çoğalmanın yaşanması. Bu dergilerin karikatürü anlatım aracı olarak daha çok kullanır olmaları. Türk karikatüründe portre karikatürünün yaygınlık kazanmaya başlaması. Dönemin en önemli dergilerinden biri: Kalem. Öteki Karagöz, kapanışı: 1939)
1909
İkinci Meşrutiyet döneminin en ünlü karikatürcüsü Cemil Cem'in bir karikatür albümü yayınlaması. (İlk Türk karikatür albümü.)
1908-1911
Sedat Nuri İleri'nin Belçika'da Gembloux Yüksek Tarım Mühendisliği Okulunda öğrencilik yaparken, aynı okulda okuyan dayısının oğlu Ali Dino ile birlikte bir öğrenci gülmece dergisi olan La Barbe (Sakal) adlı dergiyi yayınlaması. Gene aynı yıllarda bu ülkenin Gan kentinde öğrenciler arasında düzenlenen Uluslararası Yarışmalı Karikatür Sergisine katılması ve birincilik ödülünü kazanması.
1910
Cemil Cem Bey'in kendi adını taşıyan Cem gülmece dergisini çıkarmaya başlaması. (Balkan Savaşında alınan yengi nedeniyle kendi kendine kapanma kararı alan bu derginin 1927'de kısa bir süre için yeniden yayınlanması ve 1928'de kapanması.)
1918
Sedat Simavi'nin bir karikatür sergisi açması ve burada gösterilen yapıtlarını Yeni Zenginler adlı kitapta toplaması. (İlk Türk karikatür sergisi.)
Sedat Simavi'nin Harp Fakirleri adlı karikatür albümünün yayınlanması.
1919
Damat Fahri Bey'in ölümü. (Doğ: 1881.)
1920
Sedat Simavi'nin Kadınlar Saltanatı adlı karikatür albümünün yayınlanması.
1921
Cemil Cem Bey'in Sanayi-i Nefise Mektebi (sonra Güzel Sanatlar Akademisi, bugün Mimar Sinan Üniversitesi) müdürlüğüne atanması. (1924'e kadar.)
1922
Ozan ve yazar Yusuf Ziya Ortaç tarafından Akbaba adlı gülmece dergisinin çıkartılmaya başlaması. (Derginin 1930'da kapandıktan sonra 1933'de yeniden yayınlanması. 1949'da ikinci kez kapanması. 1952'de yayınlanmaya başlamasından sonraki son kapanışı: 1977'de.)
1923
Türkiye Cumhuriyetinin kurulması. (Aralarında basın ve yayın araçlarını, dolayısıyla da yazılı ve çizili gülmeceyi etkileyen harf devrimi gibi devrimlerin bulunduğu hızlı çağdaşlaşma döneminin başlaması, bunun da çağdaş anlatım ve yaratı türleri olan karikatür ve çizgi roman gibi sanatların yaygınlaşmasını sağlaması.)
1927
Cemil Cem Bey'in Cem adlı gülmece dergisini ikinci kez çıkarmaya başlaması. (Aynı yıl içinde bu dergide yayınlanan "Ah, bir vergisiz memleket olsa!.." ve "Dervişin fikri ne ise zikri de odur" başlıklı karikatürlerden birinin hükümete karşı, ötekinin de toplumun ahlak anlayışına aykırı görülmesi ve Cemil Cem'in yargı önüne çıkarılması, 1,5 yıl süren yargı süreci sonunda 1929'da yapıtlarında suç öğesi bulunmadığı saptanan bu ünlü ve değerli karikatürcünün aklanması.)
İkinci Meşrutiyet dönemi karikatürcülerinden Halit Naci Beyin ölümü. (Doğ: 1875)
1928
Yeni Türk abecesinin benimsenmesi. (Kısa erimli etkisi: Yeni harflere alışılıncaya kadar geçen süre içinde gazete ve dergilerin satışlarının azalmaması için kimi önlemler alması, bu arada karikatüre de daha çok yer vermeye başlamaları. Uzun erimli etkisi: Okuma yazmayı kolaylaştırdığından daha çok dergi ve gazetenin yayınlanmasına, dolayısıyla da karikatür ve çizgi roman için daha çok yayınlanma olanağı yaratması.)
Cemal Nadir Güler'in Akşam gazetesinde çalışmaya başlaması ve "Hicret" (Göç) başlıklı karikatürünün yayınlanması. (Yeni Türk abecesinin benimsenmesinden sonra eski harfleri başlarını almış giderken gösteren bu karikatürün büyük ilgi görmesi ve Atatürk devrimlerinin simgelerinden biri olarak benimsenmesi.)
1929
Çocuk Sesi adlı derginin yayınlanmaya başlaması.
1930
Sait Hikmet'in ölümü. (Doğ: 1883.)
1932
Avusturya'da bir Türk karikatür sergisinin açılması. (Yurt dışında açılan ilk Türk karikatür sergisi. Katılanlanlardan biri: Sedat Nuri İleri.)
Cemal Nadir Güler'in Amcabey'e Göre adlı karikatür albümünün yayınlanması. (Bu kitabın cumhuriyet döneminde çıkan ilk karikatür kitaplarından biri olması.)
1933
Yusuf Franko Paşa'nın ölümü. (Doğ: 1855.)
1934
İzzet Ziya Turnagil'in ölümü. (Doğ: 1880.)
Sedat Simavi tarafından Karikatür adlı gülmece dergisinin yayınlanmaya başlaması. (1948’e kadar.)
Afacan adlı çocuk dergisinin çıkması.
İlk Türk çizgi romancılarından Orhan Tolon'un Zıp Zıp ve Arkadaşları adlı çizgi romanının Çocuk Sesi dergisinde yayınlanmaya başlaması.
1935
Afacan ve Çocuk Sesi dergilerinde Baytekin (Gordon), Bayçetin (Jungle Jim), Birik Birad (Brick Bradford) gibi çizgi romanların yayınlanmaya başlaması.
1936
Akşam gazetesi tarafından okuyucuları arasında bir karikatür yarışmasının düzenlenmesi. (Bu yarışmaya katılanlara armağan olarak verilmek üzere Cemal Nadir Güler tarafından tümüyle yazısız karikatürlerden oluşturulan bir kitabın hazırlanması.)
1937
İngiltere kralının taç giyme töreni nedeniyle düzenlenen etkinlikler içinde Ramiz Gökçe, Münif Fehim Özarman ve Necmi Rıza Ayça tarafından Londra'da bir karikatür sergisi açılmasının da bulunması.
1938
Cemal Nadir Güler ve Ramiz Gökçe'nin karikatür sergileri açmaları.
Ali Dino'nun ölümü. (Doğ: 1891.)
1939
Sedat Nuri İleri'nin Paris'de bir karikatür sergisi açması.
İkinci Meşrutiyetin duyurulmasıyla birlikte yayınlanmaya başlamış olan Karagöz dergisinin kapanması.
İstanbul'da Binbir Roman Dergisi adlı çizgi roman dergisinin yayınlanmaya başlaması. (Derginin çizgi romanlara o zamana kadar görülmemiş bir düzey olan % 90 oranında yer vermesi, bu nedenle de birden bire çok tutularak kimi sayıları için ikinci hatta üçüncü baskılar yapmak zorunda kalması.)
Çocuk Sesi ve Afacan adlı çocuk dergilerinin birleşmeleri.
1940
Ali Ulvi Ersoy'un ilk karikatürünün yayınlanması. (Daha ilerde "1950 Kuşağı" olarak adlandırılacak olan çağdaş Türk karikatürcülerinin ilk yapıtlarını vermeye başlamaları.)
1941
İstanbul'da bir Türk karikatür sergisinin düzenlenmesi.
1943
Sedat Nuri İleri'nin ölümü. (Doğ: 1888)
Çocuk Haftası adlı derginin çıkmaya başlaması.
1945
Kazım Taşkent tarafından Doğan Kardeş adlı çocuk dergisinin kurulması. (Bu dergide başta Cemal Nadir Güler olmak üzere çeşitli sanatçıların kapak resmi, resimleme, çizgi roman ve karikatürlerinin yayınlanması, nitelikli çalışmalara önem verilip okuyucuların özendirilmesi nedeniyle pek çok çağdaş Türk karikatürcüsünün ilk yapıtının bu dergide yayınlanması, derginin okuyucuları arasında bir karikatür yarışması düzenlemesi, bir bölümü de nitelikli Avrupa yapımı olan çizgi romanlar yayınlaması. 1975'de kapanan derginin 1988'de yeniden çıkmaya başlaması, yayınladığı kitaplar arasında nitelikli çizgi romanların da yer alması.)
Eflatun Nuri Erkoç'un Akbaba'da yayınlanan ilk karikatürlerinin çizgisinin "çok Batılı" olduğu gerekçesiyle eleştirilmesi, bu karikatürcünün yapıtlarının Aydede dergisinde "Fransız karikatürü" notuyla yayınlanması. (Özellikle Steinberg'den etkilenen çağdaş çizerlere tepki gösterilmesi.)
1946
Aziz Nesin ile Sabahattin Ali (daha sonra da Rıfat Ilgaz) tarafından Marko Paşa adlı gülmece dergisinin çıkartılması, bu derginin toplumcu bir yaklaşımla politik eleştiriler yapması, karikatüre sınıfsal özellikler açısından yaklaşan Mim (Mustafa) Uykusuz'un bu dergide yayınlanan yapıtlarıyla ün kazanması. (Bu derginin çok tutularak zaman zaman 60 000'e ulaşan bir baskı sayısı sağlaması. Yöneticilerin tepkisini çekerek çeşitli zamanlarda kapatılan derginin Merhum Paşa, Malum Paşa, Yedi-Sekiz Hasan Paşa, Öküz Paşa, Bizim Paşa, Ali Baba, Medet gibi adlarla da yayınlanması. 1988'de Çınar yayınları tarafından bu derginin bir sayısının tıpkı basımının yapılması ve 7. Kitap Fuarında dağıtılması. 1992'de gene aynı yayınevinin 10. kuruluş yıldönüme nedeniyle Marko Paşa ve Hür Marko Paşa adlı tıpkıbasımları çıkarması.)
Mehmet Tekdal, Sururi Gümen, Firuz, Ayhan Erer, Şahap Ayhan gibi çizerlerin çizgi roman çalışmalarına başlamaları.
1947
Cemal Nadir Güler'in ölümü. (Doğ: 1902. Türk karikatürünün klasik döneminin önde gelen bu çizeri tarafından Amcabey, Akla Kara, Dedeyle Torun, Dalkavuk, Salomon gibi çizgi romanların ve dizilerin yaratılmış olması.)
-İtalya'nın Bordighera kentinde ilk karikatür yarışmasının düzenlenmesi. (Pek çok Türk sanatçısının ödüller kazandığı bu yarışmanın uluslararası bir nitelik alması: 1952.)
1948-1949
İstanbul'daki Güzel Sanatlar Akademisinde (bugün Mimar Sinan Üniversitesi) öğretim üyesi olan Vedat Ar tarafından yönetilen bir kursta ilk çizgi filim denemelerinin başlaması.
1949
Mim (Mustafa) Uykusuz'un Karikatür Albümü adlı kitabının yayınlanması. (Bu kitabın yayınlandıktan sonra toplattırılması ve ancak 1952'de serbest bırakılması.)
1949-1950
Doğan Kardeş adlı çocuk dergisinin okuyucuları arasında Hindistan başbakanı Pandit Nehru tarafından Türk çocuklarına armağan olarak gönderilen fil yavrusunu konu alan bir karikatür yarışması düzenlemesi.
1950
İkinci Meşrutiyet dönemi karikatürcülerinden Cemil Cem Bey'in ölümü. (Doğ: 1882)
Gazetelerin pazar eki vermeye başlaması ve bu eklerde karikatür ve çizgi romanların yer alması. (Hürriyet'de Ratip Tahir Burak'ın Yeni Sabah'da Şahap Ayhan'ın tarihsel çizgi romanları.)
1951
Pekos Bill adlı haftalık çizgi roman dergisinin yayınlanmaya başlaması. (O zamana kadarki en nitelikli çizgi roman dergisi olan bu derginin ilk kez aynı kahramanın serüvenlerinden oluşan bir dergi olması. Bir söylentiye göre sansür nedeniyle kapatıldığı için Koca Teks adı çıkarak 1950'lerin ortasına kadar yaşayan derginin 1980-81'de bir süre yeniden yayınlanması.)
Yapımcı Turgut Demirağ tarafından desteklenen ve karikatürcü-desinatör Yüksel Ünsal yönetimindeki 20 kişilik bir çizer ekibi tarafından gerçekleştirilen "Evvel Zaman İçinde" adlı çizgi filimin yapılması. (Nasrettin Hoca, Keloğlan gibi Türk kahramanlarının öykülerini konu alan filimin 30'ar metrelik parçalarının banyo edilmek üzere gönderildiği ABD'de kaybolması.)
1952
Turhan Selçuk'un "Karikatür Nedir?" başlıklı yazısının Yeni İstanbul gazetesinde yayınlanması. (Yazıda çağdaş karikatürün ne olduğunun anlatılması ve "çizgiyle mizah (gülmece) yapma sanatı" sözlerinin ilk kez kullanılması.)
Eflatun Nuri Erkoç'un Londra'da bir karikatür sergisi açması.
1950-A kuşağı karikatürcülerinin bir araya geldiği ilk önemli gülmece dergisi olan 41 Buçuk'un yayınlanmaya başlaması. (Çıkaranlar: İlhan Selçuk ile Turhan Selçuk.)
Belçikalı çizgi romancı Herge'in (Georges Remi) yapıtı Tenten'in Doğan Kardeş dergisinde yayınlanmaya başlaması. (Tintin Kongo'da adlı macera. Avrupa'da üretilen nitelikli çizgi romanların özenli çeviri ve baskılarla Türkiye'de de yayınlanmaya başlaması.)
Yelpaze dergisinin bir çizgi romanını kopyaladığı için Hürriyet gazetesini dava etmesi.
Sermet Muhtar Alus'un ölümü. (Doğ: 1887.)
1953
Orhan Doğu'nun Yunus Nadi Karikatür Yarışmasını kazanması. (1950 kuşağı olarak adlandırılan karikatürcülerin ilk önemli başarılarından biri. Yarışmanın ikincisi: Osman Filiz)
Genç kuşak çizerlerinin İstanbul'da karikatür sergileri açması. (Katılanlar: Ferruh Doğan, Oğuz Aral, Doğan Oğuzyer, Fikret Özelçi, Sinan Bıçakçı, Yalçın Çetin, Metin Gökçe, Güngör Kabakçıoğlu.)
Güngör Kabakçıoğlu tarafından İstanbul'da bir karikatür sergisinin açılması. (Türkiye'de ilk kez yalnızca çocukların konu alındığı karikatür sergisi.)
Ratip Tahir Burak'ın çizgi romanlarının Yeni Sabah gazetesinde yayınlanmaya başlaması.
Sedat Simavi'nin ölümü. (Doğ: 1898. Gazeteciliğe çizer olarak başlayan bu yayıncının daha sonra gülmece dergileri ve günlük gazeteler yayınlaması.)
Ramiz Gökçe'nin ölümü. (Doğ: 1900. Cemal Nadir Güler ile birlikte klasik Türk karikatürü döneminin önde gelen adlarından biri olan bu çizerin Tombul Teyze (ile eşi Sıska Dayı) ve Çömez gibi çizgi romanlar ve diziler yaratmış, gülmece ve magazin dergileri çıkartmış olması.)
1954
Tef adlı gülmece dergisinin yayınlanmaya başlaması. (Karikatür sekreteri: Altan Erbulak. Derginin özellikle "1950-A Kuşağı" karikatürcülerinin yapıtlarına yer vermesi, bunun yanı sıra çağdaş karikatürün nitelikli örneklerini de yayınlayarak "çizgili gülmece", "çizgiyle gülmece" diye de adlandırılan yazısız karikatürün öncülüğünü yapması. 1955'de kapanan derginin 1960'da yeniden çıkarak bir yıl kadar daha yayınlanması.)
Ratip Tahir Burak'ın Yeni Sabah gazetesiyle anlaşamayarak ayrılması nedeniyle yayınlanmakta olan Bir Yemin Uğruna adlı çizgi romanın Şahap Ayhan tarafından tamamlanması.
1955
Çağlayan Yayınevi tarafından Tef ve Dünya Karikatüristleri Albümü adlı kitabın yayınlanması. (Karikatürün çizgiyle gülmece yapmak olduğunu anlatan bir önsöz ile çağdaş Türk ve dünya karikatürcülerinin tanıtıldığı yapıt.)
Turhan Selçuk ile Ferruh Doğan'ın Türkiye Gazeteciler Cemiyeti tarafından düzenlenen karikatür yarışmasında ödül kazanmaları. (Gazeteciler Cemiyeti ile Gazeteciler Sendikası gibi kuruluşların düzenli karikatür yarışmalarının başlaması. Türkiye Gazeteciler Cemiyetinin Turhan Selçuk'u yılın karikatürcüsü seçmesi: 1983.)
Çağdaş Türk karikatürcülerinin yapıtlarının yabancı yayınlarda yer almaya başlaması.
Ratip Tahir Burak'ın "Oldu da Bitti Maşallah" başlıklı karikatürünün Ulus gazetesinde yayınlanması. (Basını bir sünnet çocuğu, dönemin önde gelen yöneticilerini de sünnetçi, kirve, vb olarak gösteren bu karikatürün yöneticilerin tepkisiyle karşılaşması ve çizerinin 18 ay tutuklulukla cezalandırılması.)
Halim Büyükbulut'un (1931-1967) gene Ulus gazetede yayınlanan bir karikatürü nedeniyle 14 ay tutukluluk cezasına çarptırılması.
Kıbrıs'lı bir Türk karikatürcüsü olan Ramiz Gökçe'nin (Doğ: 1937) bir karikatür kitabının yayınlanması. (Kıbrıs Türk toplumunun yayınladığı ilk karikatür albümü)
1956
Turhan Selçuk'un 1952'den beri İtalya'nın Bordighera kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında ikincilik ödülü ile Aero Club'un yarışma sergisinin en iyi karikatürüne verdiği kupayı kazanması. (Türk karikatürcülerinin yurt dışında yapılan yarışmalara katılmaya başlamaları. Bu yarışmada Türk gülmece yazarı Aziz Nesin'in yapıtının da birincilik ödülünü almış olması.)
Ferruh Doğan'ın Asrileşen Köy adlı karikatür kitabının yayınlanması. (Sanatçının 1953'den beri çeşitli gazete ve dergilerde yayınlanan bu karikatürlerinin 1957'de İstanbul 5. Sulh Ceza Yargıçlığı kararıyla toplatılması, bilirkişilerin kitapta suç bulunmadığını belirtmesi, Ferruh Doğan'ın savunmasının alınmasından sonra yargılanmasına gerek olmadığının görülmesi ve toplatılmış olan kitabın geri alınıp satışa çıkarılması. Bu yapıtın 1976 ve 1984'de yeni baskılarının yapılması.)
İtalyan kökenli Tom Miks dergisinin yayınlanmaya başlaması. (Türkiye'de en yüksek sevilirlik düzeyini tutturan çizgi roman dergisinin çıkmaya başlaması. İlk olarak Kara Süvari Bill Kid adlı dergide yayınlanan ve özgün adı Capitan Miki olan çizgi romanın baş kahramanı için dergilerin kapak resimlerini hazırlayan Samim Utkun'un ünlü sinema kahramanından esinlenerek önerdiği Tom Miks adının benimsenmesi. Bu dergiyi kısa bir süre içinde Teksas, Kinova, Teks, Zagor, Mister No, Alaska gibi öteki çizgi roman dergilerinin izlemesi.)
Nurettin Atalay'ın ölümü. (Doğ: 1928.)
1957
Dünya gazetesi tarafından açılan bir karikatür yarışması sonunda seçilen 7 karikatürün Edinburg Festivali nedeniyle düzenlenen bir yarışmaya gönderilmesi. (Festival komitesinin bu karikatürlerin Türk karikatürcüleri tarafından çizilemeyeceği, başka bir yerden kopya edilmiş olabileceği gerekçesiyle bu yapıtları yarışma dışı bırakması.)
Turhan Selçuk’un İtalya'nın Bordhigera kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında ikincilik ödülünü, Nehar Tüblek'in de başarı ödülünü kazanmaları.
Turhan Selçuk'un Milliyet gazetesinde Abdülcanbaz adlı çizgi romana başlaması. (İlk öyküleri Aziz Nesin ve Rıfat Ilgaz tarafından yazılan çizgi romanın daha sonra tümüyle Turhan Selçuk tarafından hazırlanması. Belli bir sevilirlik düzeyine ulaşan çizgi romanın 1970'lerin ve 1980'lerin başında iki ayrı dizi biçiminde yayınlanması, 1970'lerde tiyatroya da uyarlanması.)
Süpermen adlı çizgi romanın haftalık Pazar dergisinde Uçan Adam adıyla yayınlanmaya başlaması. (1938'de Jerry Siegel ve Joe Shuster tarafından yaratılan çizgi romanın çizeri: Wayne Boring.)
Mıstık (Mustafa Eremektar) tarafından ilk öncülleri Doğan Kardeş'de yayınlanan Taş Devri dizileri gazetelerde yayınlanmaya başladı.
1958
Superman adı altındaki ilk derginin yayınlanması. (Ceylan yayınları tarafından çıkarılan derginin 50 sayı çıkması, 1963'de bu serüvenlerin ikinci baskısının yayınlanması, ayrıca yeni maceralarının da çıkması.)
Resimlerle Hikayeler adlı derginin çıkmaya başlaması.
Zeki Cemal Bakiçelebioğlu'nun ölümü. (Doğ: 1900.)
1959
Kaan adlı resimli romanın yayınlanmaya başlaması. (Akşam gazetesinde yayınlanan bu romanın yazarı: Aptullah Ziya Kozanoğlu, çizeri: Suat Yalaz. Bu resimli romanın daha sonra Suat Yalaz tarafından yaratılan Karaoğlan adlı çizgi romanın öncülü olması. Kaan'ın filim olarak yapılması: 1962)
Çapkın Hırsız ve Utanmaz Adam gibi dizilerin yayınlanması.
1960
Ali Ulvi Ersoy'un "Uçtu uçtu" adlı karikatürünün yayınlanması. (Yeryüzünün zorbalıklarıyla ünlü diktatörlere bile kalmadığını göstererek dönemin yöneticilerini eleştiren bu karikatürün yöneticilerin tepkisini çekmesi, onu yayınlayan Cumhuriyet gazetesinin kapatılmasına, karikatürcüsü için de soruşturma açılmasına karar verilmesi, 27 Mayıs Devrimi üzerine soruşturmanın durması ve bu karikatürün 27 Mayıs hareketinin simgelerinden biri durumuna gelmesi.)
İstanbul Gazeteciler Cemiyeti yarışmasında Yalçın Çetin'in karikatür birincisi seçilmesi.
Türk karikatürünün durgun bir döneme girmesi. (Görece az sayıda yeni çizerin yetişmesi, gazete ve dergilerin yabancı karikatürlere yer vermesi, karikatürcülerin daha çok yeni çıkmaya başlayan sol eğilimli dergilerde düşüncelerini dile getirmeleri, 1950 kuşağı karikatürcülerinin tiyatro, pandomim, çizgi roman, çizgi filim, seramik, sinema gibi yaratı alanlarına yönelmeleri.)
1961
Daha önce Kurucu Meclis'e de girmiş olan Ratip Tahir Burak'ın Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili seçilmesi. (1965'e kadar. İlk kez bir Türk çizerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesi olması.)
Türk karikatürcülerinin çizgi filim çalışmalarına yönelmesi. (Daha önce Cemal Nadir Güler tarafından da denenmiş olmasına karşın sürdürülmemiş olan bu alandaki çalışmaların Türk karikatürünün durgun bir döneme girmesi nedeniyle yeniden ele alınması. Tanıtmacılığın gelişmesiyle önce reklam amaçlı, daha sonra da konulu kısa çizgi filimler üretilmesi. Yalçın Tüzecan (Sade Yalçın), Ali Ulvi Ersoy, Bedri Koraman ve Mıstık (Mustafa) Eremektar tarafından "Kare Reklam" adlı şirketin kurulması. Oğuz Aral, Tekin Aral ve Ferruh Doğan tarafından kurulan tanıtmacılık şirketinde kısa reklam filimlerinin yanı sıra aralarında Koca Yusuf, Bu Şehr-i Stanbul, Direklerarası, Ağustos Böceği ile Karınca gibiler de bulunan çizgi filimlerin gerçekleştirilmesi.)
Suat Yalaz tarafından yaratılan Karaoğlan adlı çizgi romanın yayınlanmaya başlaması. (Karaoğlan'ın dergi olarak yayınlanmaya başlaması: 1963, sinema filimi olarak yapılması: 1965)
İtalya'nın Tolentino kentinde iki yılda bir olmak üzere bir karikatür yarışması düzenlenmeye başlaması. (Türk karikatürcülerinin de ödüller kazandığı bu yarışmaların ünlü İtalyan gülmececisi Cesare Marcorelli’nin anısını yaşatmak amacıyla düzenlenmesi.)
1962
Turhan Selçuk’un İtalya'da Bordighera’da yapılan karikatür yarışmasında Altın Palmiye ödülünü, Ali Ulvi, Ferruh Doğan, Nehar Tüblek, Mim (Mustafa) Uykusuz, Tonguç Yaşar ve Zeki Beyner'in Senato armağanını kazanmaları.
1963
Nehar Tüblek'in İtalya'nın Bordhigera kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında "Gümüş Hurma" ödülünü kazanması.
Turhan Selçuk'un İtalya'nın Milano kentinde yayınlanan ve 1780'den günümüze kadar gelmiş geçmiş 273 yazar ile 264 karikatürcüyü kapsayan Enciclopedia dell'Umorismo adlı ansiklopedik yapıtta yer alması.
Bedri Koraman tarafından yaratılan Cici Can adlı çizgi romanın sinema filimi olarak canlandırılması. (Bu çizgi romanın Milliyet gazetesinde yayınlanmaya başlaması: 1955.)
1964
Semih Balcıoğlu'nun "Üç Boyutlu Karikatürler" adını verdiği seramik çalışmalarını İstanbul ve Ankara'da sergilemesi. (Bir Türk karikatürcüsünün ilk kez üç boyutlu karikatür denemeleri yapması. Balcıoğlu'nun benzer çalışmalardan oluşan öteki sergileri: 1965 ve 1966'da.)
Kozma Togo'nun ölümü. (Doğ: 1895)
1965
Nehar Tüblek'in İtalya'nın Tolentino kentinde yapılan uluslararası karikatür yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Ayhan Başoğlu tarafından yaratılan Malkoçoğlu adlı çizgi romanın yayınlanmaya başlaması.
1966
Erdoğan Özer'in Kanada’nın Montreal kentinde düzenlenen Üçüncü Uluslararası Karikatür Yarışmasında büyük ödülü kazanması. (Bu karikatürün Burhan Solukçu tarafından 28.6.1962 tarihli Akbaba’da yayınlanan karikatürüyle benzerlikleri olduğu söyletileri üzerine Erdoğan Özer’in onu daha önce Zübük dergisinde yayınlamış olduğunu kanıtlayarak tartışmalara son vermesi.)
Bir Türk gazetecisinin önayak olmasıyla Paris Türk Kulübünün aracılığıyla Paris Güzel Sanatlar Akademisi salonunda bir yurt dışı toplu karikatür sergisinin gerçekleştirilmesi.
Halim Büyükbulut'un ölümü. (Doğ: 1931.)
Ali Sami Boyar'ın ölümü. (Doğ: 1880.)
1967
Korku adlı çizgi roman dergisinin çıkmaya başlaması.
1968
Nehar Tüblek’in İtalya’nın Bordhigera kentinda düzenlenen karikatür yarışmasında Altın Hurma ödülünü kazanması.
Kanada'da yapılan Montreal uluslararası karikatür yarışmasında Türk karikatürcülerinin yapıtlarının yılın albümüne alınması. (Albüme giren çizerler: Dördüncülük ödülünü kazanan Nehar Tüblek, Nezih Danyal, Kutlu, Atilla Süer, Semih Balcıoğlu, Ferruh Doğan, Zeki Beyner, Yurdagün Göker, Erdoğan Bozok, Ali İhsan Korur.)
Günaydın gazetesinin gülmece eki olan Ustura dergisi tarafından Nasrettin Hoca Armağanı Karikatür Yarışmasının düzenlenmesi. (Sıralamanın okuyucu oylarıyla belirleneceği bildirilen yarışmanın gördüğü büyük ilgi üzerine süresinin uzatılması. Ümit Celbiş'in birinci, Nurhan Tunçöz'ün ikinci, Abdullah Orhan'ın üçüncü seçilmeleri. Sencan Güngör, Mehmet Kurçaloğlu, Yücel Tanyeri, Engin Yüksel, Taner Özgüç, Tamer Tanyeri, Ayhan Demirkan'ın bundan sonraki sıraları almaları.)
Ref'i Cevat Ulunay'ın ölümü. (Doğ: 1890.)
1969
İstanbul'da Ferit Öngören, Turhan Selçuk ve Semih Balcıoğlu tarafından Karikatürcüler Derneğinin kurulması. (Derneğin ilk başkanı: Semih Balcıoğlu. 12 Eylül 1980'den sonra çalışması durdurulan derneğin Haziran 1984'de topladığı genel kurulundan sonra yeniden çalışmaya başlaması.)
Nehar Tüblek'in İtalya'nın Bordighera kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında Altın Palmiye birincilik ödülünü kazanması.
Nehar Tüblek’in Yugoslavya'nın (bugünkü Makedonya) Üsküp kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında birincilik ödülünü kazanması. (Aynı yarışmada Semih Balcıoğlu’nun ikincilik ödülünü alması.)
Türk karikatürcülerinin Kanada'da yapılan uluslararası Montreal karikatür yarışmasına katılmaları. (Yarışmaya katılan çizerler: Nehar Tüblek, Meray Ülgen, Erdoğan Özer, Ferruh Doğan, Zeki Beyner, Yurdagün Göker, Erdoğan Bozok.)
Tonguç Yaşar'ın kısa metrajlı çizgi filimi "Amentü Gemisi Nasıl Yürüdü?" ile Adana 3. Altın Koza festivalinde seçici kurul özel ödülünü kazanması.
Tan Oral'ın "Cumartesi Pazar" adlı filmini gerçekleştirmesi.
Metin Şanlı'nın ölümü (Doğ: 1945)
1970
Semih Balcıoğlu’nun İtalya'nın Bordighera kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında üçüncülük ödülünü kazanması.
Karikatürcüler Derneği tarafından ilk toplu serginin gerçekleştirilmesi. (Türk karikatürünün 100. yılı nedeniyle açılan serginin "100. Yıl Sergisi" adını taşıması. Aynı yıl derneğin yayını olan Başlangıcından Bu Yana Türk Karikatürü adlı kitabın çıkması.)
Türk karikatürünün başlangıcı olarak benimsenen 1870 yılından bu yana yüz yıl geçmiş olması nedeniyle İstanbul'da "Çizgi Sanatının 100. Yılı" konulu bir toplantının düzenlenmesi. (Toplantıyı yöneten: Sadun Tanju, katılanlar: Mim (Mustafa) Uykusuz, Ferruh Doğan, Semih Balcıoğlu, Oğuz Aral, Nehar Tüblek, Mıstık (Mustafa Eremektar), Eflatun Nuri Erkoç, Yalçın Çetin, Tan Oral, Ruhi Görüney, İsmail Biret, Metin Şanlı, Mesut Yavuz, Turhan Selçuk, Zeki Beyner, Meray Ülgen, İbrahim Ersaraç.)
Daha önce de karikatüre çeşitli biçimlerde yer vermiş olan mimarlık dergilerinden biri olan TMMOB Mimarlar Odası yayını Mimarlık dergisinin bu yılki birinci sayısında "İmarname" başlığı altında yerli ve yabancı karikatürlere yer vermesi. (Kimi Türk sanatçılarının buna özgün yapıtlarla katkıda bulunmaları. Mimarlık ve kent düzenlemesi konusunda toplam 26 dergi sayfası karikatürün yayınlanması.)
Cafer Zorlu'nun bir karikatürünün gazetecilik yarışmasında birincilik ödülünü kazanması. (Türkiye'de ilk kez bir kadının bakan olmasını konu alan karikatür.)
Tonguç Yaşar'ın hazırladığı "Amentü Gemisi" ile Tan Oral'ın hazırladığı "Sansür" adlı çizgi filimlerin TRT ödülleri kazanmaları.
Hisar kısa filim yarışmasının yapılması. (Engin İnal'ın çizgi filimi "Silgi", Gönül ve Orhan Taylan'ın kukla filmi "Lingo Lingo Şişeler" adlı yapıtlarının bu yarışmada gösterilmesi.)
1971
Turhan Selçuk'un Türkiye Sanatçılar Birliği tarafından "Halkın Sanatçısı" seçilmesi ve ödüllendirilmesi.
Meral Simer'in Yugoslavya'nın Üsküp kentinde düzenlenen uluslararası "İnsan Nereye Gidiyor?" konulu karikatür yarışmasında ikincilik ödülü olan Gümüş Plaket armağanını kazanması. (Kadın karikatürcülerin yurt dışındaki ilk önemli başarılarından biri. Aynı yarışmada İbrahim Ersaraç’ın özel ödül kazanması.)
Ferruh Doğan’ın İtalya'nın Bordighera kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında üçüncülük ödülünü kazanması.
Oğuz Turan'ın Ankara Gazeteciler Cemiyetinin düzenlediği yarışmanın karikatür dalında birincilik kazanması.
APS Comics adlı kuruluşun kurulması. (Bu kuruluş aracılığıyla Türk çizerlerinin yurt dışına, özellikle de Almanya'ya çizgi roman yapma olanağını bulmaları.)
1972
Oğuz Aral'ın 1970'den beri Günaydın gazetesinin gülmece köşesi olarak hazırladığı Gırgır'ı bağımsız dergi biçiminde yayınlamaya başlaması. (Bu derginin o zamana kadarki en başarılı Türk gülmece dergisi durumuna gelmesi ve en yüksek döneminde 500 000'lik bir baskı sayısına ulaşması, çizgi roman anlatım özelliklerinden yararlanan karikatür anlayışının öncüsü olması, yeni karikatürcü ve çizgi romancıların yetişmesini özendirici tutumuyla bu sanatlara karşı özellikle gençler arasında büyük ilgi duyulmasını sağlaması, genç çizerlerin yapıtlarının yer aldığı "Çiçeği Burnunda Karikatürcüler" köşesinde yayınlanan amatör çalışmaların eleştirilmesi, böylece bu alandaki ilk eleştiri denemelerinin başlaması, derginin ulaştığı sevilirlik düzeyiyle baskı sayısı açısından yeryüzünde Amerikan Mad ve Rus Krokodil dergilerinden sonraki üçüncü gülmece dergisi olma başarısını göstermesi. Derginin el değiştirmesi üzerine Oğuz Aral'ın yöneticiliğinin sona erişi: 1989.)
Süavi Süalp tarafından Salata adlı gülmece dergisinin çıkartılmaya başlaması. (Okuyucu olarak büyüklere seslenmesine karşın anlatım aracı olarak çizgi roman tekniklerini kullanan bir dergi. Önceleri haftalık olarak yayınlanan derginin daha sonra boyut değiştirip kitapçık olarak bir süre daha çıkması.)
Ferruh Doğan'ın Belçika'nın Knokke-Heist kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında birincilik ödülünü kazanması. Tonguç Yaşar'ın da aynı yarışmanın spor karikatürü dalında birincilik kazanması. (Knokke-Heist yarışmasının 1961’den beri düzenli olarak düzenleniyor olması.)
Ferruh Doğan, Tonguç Yaşar ve Meral Simer’in Yugoslavya'nın (bugünkü Makedonya) Üsküp kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında ikincilik ödülünü kazanmaları.
Semih Balcıoğlu ile Ferruh Doğan'ın Yugoslavya'nın Üsküp kentinde birer karikatür sergisi açmaları.
Tonguç Yaşar'ın hazırladığı "Yaşa Donkişot" adlı çizgi filimin Darüşşafaka Sinema Kulübü tarafından düzenlenen Birinci Uluslararası Kısa Filimler Şenliğinde en iyi filim ödülünü kazanması.
Turhan Selçuk'un 1957'den beri çizdiği çizgi romanın kahramanı Abdülcanbaz'ın Genco Erkal yönetimindeki Dostlar Tiyatrosu tarafından oyunlaştırılarak sahneye konması. (Abdülcanbaz: Ahmet Mekin, Gözlüklü Sami: Genco Erkal, Sürmegöz İhsan: Mehmet Akan, Karanfil Hoca: Zihni Küçümen, müzik: Arif Erkin, dekor: Turhan Selçuk, Evcimen Perçin)
Milliyet Sanat dergisinin .. sayısında "Çağımızın Bir Sanatı: Resimli Romanlar" başlığı altında çizgi roman konulu yazılara yer vermesi.
Milliyet Çocuk dergisinin çıkmaya başlaması. (Zaman zaman ara vermesine karşın bu derginin 1990'lara kadar yayınını sürdürmesi.)
1973
Ferruh Doğan ile Orhan Özdemir'in İtalya'nın Bologna kentinde düzenlenen Çizgi Mizah ve Grafik yarışmasında birincilik ödülünü kazanmaları.
Ferruh Doğan ile Semih Balcıoğlu'nun İtalya'nın Bordighera kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında birincilik ödülü olan "Altın Palmiye"yi kazanmaları.
Semih Balcıoğlu'nun Ancona'da düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında birincilik ödülü kazanması.
Erdoğan Bozok'un Bulgaristan'ın Gabrovo kentinde düzenlenen 6. Uluslararası Altın Ezop Karikatür ve Satirik Heykel Biennalinin (iki yılda bir yapılan sanat şenliği) karikatür dalında büyük ödül olan Altın Ezop'u kazanması.
Nehar Tüblek’in İtalya'da düzenlenen Marostica Uluslararası Karikatür ve Grafik yarışmasında özel ödül kazanması.
Faruk Özkurt, Şadi Dinççağ, Ali Ulvi Esroy’un Yugoslavya'nın Saraybosna kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında özel ödül kazanmaları.
Mahmut Akgün’ün Belçika'nın Knokke-Heist kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında ikincilik ödülünü kazanması.
Semih Balcıoğlu ve Ferit Öngören tarafından hazırlanan 50 Yılın Türk Mizah ve Karikatürü adlı kitabın yayınlanması. (Yapıtın Semih Balcıoğlu tarafından hazırlanan çizgili gülmece bölümünde Türk karikatürü ile karikatürcülerine ilişkin bilgilerin bulunması. Bu bölümün genişletilmiş ve güncelleştirilmiş ikinci baskısı 1983'de.)
Akşehir'de bu yıl on ikincisi düzenlenen Nasrettin Hoca Şenlikleri kapsamında genç çizerlerin katılabileceği bir karikatür yarışmasının düzenlenmesi. (Daha sonra önemli bir uluslararası karikatür etkinliği durumuna gelecek yarışmaların ilki. Yarışmada Ahmet Aykanat ile Alper Uygur'un birinciliği paylaşmaları, Sami Caner'in ikinciliği kazanması, Nezih Danyal ile Ali Galip Altunçul'un da üçüncülüğü paylaşmaları.)
Türk Sinematek'i tarafından İstanbul'da "Dünya Canlandırma (Animation) Sineması Şöleni" düzenlenmesi.
Tonguç Yaşar ve Sezer Tansuğ tarafından hazırlanan ve Adana Altın Koza Filim Şenliğinde jüri özel ödülünü kazanan "Amentü Gemisi Nasıl Yürüdü" adlı çizgi filimin (1972) katıldığı 9. Annecy Çizgi Filim Şenliğinde ön elemeyi geçip gösterilmeye değer bulunan ilk Türk çizgi filimi olması.
İstanbul'da Ayhan Yetkiner'in hazırladığı Nasrettin Hoca'nın Torunları Cumhuriyetin 50. yılında Türk Karikatüristleri adlı yapıtın yayınlanması.
Yeni Dergi'de Üstün Alsaç tarafından yazılan "Abdülcanbaz Bir Çizgi-Romanın Düşündürdükleri" adlı yazının yayınlanması. (Sayı 101. Çizgi romanı konu alan ve nesnel ölçütlere dayalı yorumlarla yapılan ilk ciddi eleştiri denemesi.)
Vedat Ar'ın çeşitli çizgi filimler de yapmış olan şirketi Filmar'ın kapanması.
Semih Balcıoğlu'nun Türkiye Gazeteciler Sendikası başkanlığına seçilmesi. (1979'a kadar.)
Haldun Ulusoy'un ölümü. (Doğ: 1955.)
1974
Bir yıl önce Akşehir'de gençler arasında yapılan Nasrettin Hoca Şenliği Karikatür Yarışmasının bu yıl uluslararası bir yarışma olarak düzenlenmesi. (Nasrettin Hoca ve Turizm Derneği ile Karikatürcüler Derneği tarafından her yıl yinelenen bu yarışmanın 1980'li yılların başında yasaklanması.)
Ferruh Doğan'ın Milliyet Sanat dergisi tarafından yılın karikatürcüsü seçilmesi ve İtalya'da yayınlanan Uluslararası Karikatürcüler Albümü adlı yapıta alınması.
Şadi Dinççağ'ın Yugoslavya'nın Üsküp kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında birincilik ödülünü alması. (Aynı yarışmada Semih Balcıoğlu’nun ikincilik ödülünü kazanması.)
Semih Balcıoğlu'nun İtalya'nın Ancona kentinde iki yıldan beri düzenlenmekte olan uluslararası "Denize Karşı Dört Kahkakaha" karikatür yarışmasında altın madalya kazanması.
Erdoğan Başol’un İtalya'da düzenlenen Marostica Uluslararası Karikatür ve Grafik yarışmasında üçüncülük ödülühü kazanması.
Yansıma dergisinin bir gülmece ve karikatür özel sayısı düzenlemesi. (Tan Oral'ın "Türk Karikatürü'nün Yüz Yıllık Tarihine Kısa Bir Bakış" adlı yazı dizisinin üç sayı boyunca sürmesi.)
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu İstanbul İl Başkanlığı tarafından çocuklar arasında "Kısa Pantalon" adıyla bir karikatür yarışması düzenlenmesi. (1975 ve 1976'da ulusal, 1977'de de uluslararası olarak düzenlenen bu yarışmanın kitaplarının da yayınlanması, çektiği ilgiye karşın daha sonra sürdürülmemiş olması. İlk yarışmanın birincisi: Ali Acar Doğaner, ikincisi: Orhan Yüksel, üçüncüsü: Meral Dağdeviren.)
Boğaziçi Üniversitesi Sinema Klubü (BÜSK) tarafından düzenlenen kısa filim yarışmasında Meral Erez ile Cemal Erez'in hazırladığı 4,5 dakikalık 65 KV adlı çizgi filimin birinci olması. (Bu çiftin bundan sonraki çizgi filim çalışmalarını yurt dışında gerçekleştirmeleri.)
Salih Erimez'in ölümü. (Doğ: 1974.)
1975
İstanbul'da Tepebaşı'nda bir Karikatür Müzesinin açılması. (1980'de içinde bulunduğu yapının yerine yenisinin yapılacağı gerekçesiyle yıkılması ve müzenin kapanması. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Karikatür ve Mizah Müzesi adıyla onarılan Gazanfer Ağa Medresesinde yeniden açılışı: 1989'da.)
Semih Balcıoğlu'nun Paris'de bir karikatür sergisi açması.
Birleşik Karikatürcüler Grubu adıyla birlikte çalışmalar yapan karikatürcülerin bir sergi açmaları. (Grubun üyesi olan çizerler: Ercan Akyol, Erdoğan Başol, İsmail Biret, Erdoğan Bozok, Raşit Yakalı.)
İstanbul'da "..gülen düşünce dergisi.." olduğunu söyleyen Çağdaş Mizah adlı gülmece dergisinin yayınlanmaya başlaması.
Boğaziçi Üniversitesi Sinema Kulübü kısa filim yarışmasında Emre Senan'ın "Gergeadam" adlı çizgi filiminin birinciliği kazanması. (İkinci: Ateş Akyüz'ün "Evrim" adlı yapıtı.)
İlk Kıbrıs'lı Türk karikatürcüsü olan ("Klişeci") Ahmet Rifat Efendi'nin ölümü. (Doğ: 1892)
1970'lerin ortası
Kervan Yayınları tarafından ünlü Fransız çizgi romanı Asteriks'in dizi biçiminde yayınlanmaya başlaması. (Dizinin yazarı: Rene Goscinny, çizeri: Albert Uderzo, Türkçesi: Halit Kıvanç, Tevfik Ünsi. Bu girişimin 1960'lı yıllarda Karaca Yayınevi tarafından başlatılan ama uzun sürmeyen Batılı çizgi romanların nitelikli baskılarını yapma çalışmaları içinde belli bir başarı düzeyine ulaşması: 1980'li yılların başına kadar 16 kitap. Bunu Milliyet Yayınlarının çıkardığı Red Kit kitaplarının izlemesi.)
1976
Yalçın Çetin'in Bulgaristan'daki Gabrovo Gülmece Evi tarafından yeryüzünün en iyi yüz çağdaş karikatürcüsünden biri olarak belirlenmesi.
Boğaziçi Üniversitesi Sinema Kulübü kısa filim yarışmasında Emre Senan'ın "Canlandırma Tabanca" adlı çizgi filiminin birincilik ödülünü kazanması. (İkinci: Ateş Benice'nin "Düğüm Nasıl Çözülür" adlı yapıtı.)
Hazım Başkaynak'ın ölümü. (Doğ: 1954.)
1977
Haslet Soyöz’ün İtalya'nın Tolentino kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında Cesare Marcorelli ödülünü kazanması.
Osman Galip Yurtcan’ın İtalya'nın Vercelli kentinde iki yılda bir düzenlenen Vercelli Uluslararası Karikatür Bienali’nde özel ödül kazanması. (Uluslararası Vercelli Karikatür Bienali’nin başlama yılı: 1975.)
Ferruh Doğan’ın Bulgaristan'ın Gabrovo kentinde düzenlenen Uluslararası Altın Ezop Karikatür ve Satirik Heykel Biennalinin (iki yılda bir yapılan sanat şenliği) karikatür dalında özel ödül kazanması.
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu İstanbul İl Merkezi tarafından 1975'de İstanbul ili, 1976'da Türkiye düzeyinde düzenlenen Kısa Pantalon Karikatür yarışmasının uluslararası biçimde düzenlenmesi. (Çocuklar arasında ilk kez uluslararası bir karikatür yarışmasının Türkiye'de düzenlenmesi, yarışmaya 25 ülkeden 2250 karikatürün katılması, bunların bir kitapta toplanması.)
Ariel Dorfman ile Armand Mattelart tarafından yazılan Emperyalist Kültür Sanayii ve W. Disney Vak Vak Amca Nasıl Okunmalı? adlı kitabın yayınlanması. (David Kunzle'nin önsözü ve Atilla Aksoy'un çevirisiyle. İlk kez genel olarak çizgi romanın, özel olarak da Walt Disney yapımlarının ideolojik eleştirisi niteliğindeki bir kitabın yayınlanması.)
Akbaba adlı gülmece dergisinin kapanması. (Cumhuriyet dönemi gülmece yayınları arasında zaman zaman önemli bir yer almış olan bu derginin ozan ve gülmece yazarı Yusuf Ziya Ortaç (1895-1967) tarafından çıkarılmaya başlaması: 1922-1930, 1933-1949, 1952-1977.)
İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (bugünkü Mimar Sinan Üniversitesi) tarafından düzenlenmesine başlanan İstanbul Sanat Bayramı adlı etkinliklerin birincisinin gerçekleştirilmesi. (Bu etkinlikler arasında yer alan "2000 Yılına Doğru Sanatlar" adlı uluslararası karikatür yarışmasında Alper Uygur'un birincilik ödülünü kazanması. Aynı başlık altındaki seminere Tan Oral'ın "Grafik Mizah (Karikatür)" başlıklı bildiriyle katılması.)
20. Yüzyıl Ansiklopedisi adlı başvuru yapıtında "Çizgili ve Resimli Romanlar Yeni Bir İletişim Biçimi" başlıklı bir tanıtma yazısının yer alması.
Boğaziçi Üniversitesi Sinema Kulübü kısa filim yarışmasında Emre Senan'ın "Hayatında Eğri Çizgiyi İlk Kez Keşfeden Adam" adlı çizgi filiminin birinci olması. (İkinci: Selçuk Aşkın'ın "Bir Gün" adlı yapıtı.)
Ratip Tahir Burak'ın ölümü. (Doğ: 1904. Bu çizerin usta politik karikatürcülüğünün yanı sıra başarılı çizgi roman çalışmalarının da bulunması.)
Yalçın Çetin'in ölümü. (Doğ: 1934. Çizgi filim çalışmaları da bulunan bu karikatürcünün Karagöz figürlerinden esinlenen bir çizgi dili geliştirmiş olması.)
Bülent (Hikmet) Şeren'in ölümü. (Doğ: 1932.)
Orhan Tophanelioğlu'nun ölümü. (Doğ: 1958.)
Mazhar Nazım Resmor'un ölümü. (Doğ: 1901.)
1978
Beysun Gökçin'in Akşehir'de düzenlenen 5. Uluslararası Nasrettin Hoca Karikatür Yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Haslet Soyöz’ün Yugoslavya'nın (bugünkü Makedonya) Üsküp kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında ikincilik ödülünü kazanması.
Semih Balcıoğlu'nun İngiltere'nin New Castle kentinde bir karikatür sergisi açması.
Semih Balcıoğlu'nun Güle Güle İstanbul adlı kitabının yayınlanması. (Bu kitabın İtalya'nın Pescera kentinde yapılan karikatür kitapları yarışmasında birincilik ödülü kazanması: 1982. İkinci baskısı: 1985, üçüncü baskısı: 1996)
Selçuk Demirel'in Paris'e giderek bundan sonraki çalışmalarını ağırlıklı olarak Fransa'da sürdürmesi.
Balkan Filim Şenliği çerçevesindeki Ulusal Kısa Filim Yarışmasında Meral Birden Erez'in Kedi (Il Gatto) adlı yapıtının ödül kazanması.
Kültür Bakanlığı tarafından düzenlenen Nasreddin Hoca çizgi filim yarışmasında Tunç İzberk'in Hoca ile Hırsızlar adlı yapıtıyla Tonguç Yaşar'ın Hoca ile Hırsız adlı yapıtının birincilik ödülü kazanması. (Ateş Benice'nin Hoca Bir Gün ve Emre Senan'ın Kısasa Kısas adlı yapıtlarının da sırayla ikinci ve üçüncü olmaları.)
Cumhuriyet gazetesinin "Ciddiyet" adlı bir gülmece köşesi-sayfası düzenlemeye başlaması. (1980'e kadar.)
Orhan Ural'ın ölümü. (Doğ: 1913)
Burhan Solukçu'nun ölümü. (Doğ: 1928.)
Sezgin Burak'ın ölümü. (Doğ: 1935.)
İbo'nun (İbrahim Güngör) ölümü. (Doğ: 1959.)
1979
Zühal Arınık'ın Türkiye'de Çizgi Roman ve Turhan Selçuk'un Abdülcanbaz'ı adlı lisans tezini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Estetik ve Sanat Tarihi Kürsüsüne sunması. (Çizgi roman konusundaki ilk bilimsel çalışma.)
İsviçre'de yayınlanan Novum Gebrauchs Graphik adlı grafik sanatlar dergisinin Turhan Selçuk ile ilgili bir yazı yayınlaması ve yapıtlarından örnekler sunması.
Ferruh Doğan'ın Almanya'da bir karikatür sergisi açması.
Mehmet Aktuğ'un Akşehir'de düzenlenen 6. Uluslararası Nasrettin Hoca Karikatür Yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Mahmut Karatoprak’ın Yugoslavya'nın (bugünkü Makedonya) Üsküp kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında ikincilik ödülünü kazanması.
Karikatürcüler Derneği tarafından Karikatürk adlı derginin çıkarılmaya başlaması.
Yaşar Kemal'in ünlü romanı İnce Memed'in çizgi roman biçiminde yayınlanması.
1980
Nezih Danyal'ın İtalya'nın Pescara kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Tufan Arkayın’ın İtalya'nın Vercelli kentinde iki yılda bir düzenlenen Vercelli Uluslararası Karikatür Bienali’nde başarı ödülünü kazanması. (Aynı yarışmada Hakan Anılan’a özel ödül verilmesiı.)
Türkiye İş Bankası tarafından karikatür sanatını geliştirmek ve yeni karikatürcüleri özendirmek amacıyla bir yarışma düzenlenmesi, yarışmada derece alanlarla yayınlanmaya değer öteki karikatürlerin bir kitapta toplanması.
Ateş Benice'nin "Stereo" adlı çizgi filiminin Zagreb Şenliğinde gösterilmesi.
Kıbrıs'lı karikatürcü Musa Kayra'nın Nasrettin Hoca karikatür yarışmasında özel ödül kazanması.
1981
Cemalettin Güzeloğlu’nun İtalya'da düzenlenen Marostica Uluslararası Karikatür ve Grafik yarışmasında Homoridens Graffiti özel ödülünü kazanması.
Semih Balcıoğlu'nun Almanya'nın Frankfurt kentinde bir karikatür sergisi açması.
Almanya'nın Hamburg kentinde T. Balkenhol tarafından Karikatürkei von 1946 bis 1981 (Karikatürkiye) adlı kitabın yayınlanması. (Anılan tarihler arasındaki örnekleriyle Türk karikatürünü ve çizerlerini tanıtmayı amaçlayan yabancı dilde bir yapıtın çıkması.)
Atatürk'ün doğumunun yüzüncü yılı kutlama etkinlikleri kapsamında olmak üzere Amatör Spor Kulüpleri Konfederasyonu tarafından spor karikatürleri yarışmasının düzenlenmesi ve verilen 24 ödülün 7'sini Cafer Zorlu, Mesut Yavuz ve Musa Kart'ın kazanması. (Yarışmaya katılan yapıtların aynı yıl içinde kitap olarak yayınlanması. Bu kuruluş tarafından 1983-1986 arasında spor karikatürleri konulu dört kitap daha yayınlanması.)
Atatürk'ün yaşamını çizgi roman biçiminde ele alan bir kitabın yayınlanması. (Kitabı hazırlayan: Ayhan Başoğlu. Yayınlayan: Kültür Bakanlığı.)
Milliyet Sanat dergisinin 25 sayısında "Türk Karikatüründe Gençler" adıyla yeni kuşak çizerlerin bir bölümünün tanıtılması. (Tanıtılan sanatçılar: Mustafa Doğruer, Beysun Gökçin, Seydali Gönel, İsmail Gülgeç, Atilla Kanbir, Mahmut Karatoprak, Semih Poroy, Emre Senan, Haslet Soyöz, Ohannes Şaşkal, Tuncay Urcan.)
"...Güldürü romanları dergisi..." olduğunu söyleyen Şamata'nın
çıkmaya başlaması. (Çizgi ve biçem olarak daha önce yayınlanmış olan Salata'nın süreği niteliğinde gülmece çizgi öykü ve romanları dergisi.)
Çalışmaları arasında çizgi filim yapımları da bulunan İstanbul Reklam adlı şirketin kapanması.
Suavi Süalp'in ölümü. (Doğ: 1926. Bu yazarın senaryo ve gülmece yazarlığının yanı sıra karikatür ve çizgi roman çalışmalarının bulunması, gülmece dergileri çıkarması.)
Mehmet Polat'ın ölümü. (Doğ: 1927.)
1982
Çağdaş Gazeteciler Derneği'nin yönetim kurulu ile seçici kurulunun ortaklaşa kararı üzerine yayınının 10. yılını dolduran Gırgır dergisine "..ülkemize ve dünyaya karşı sorumlu, saygılı, ilkeli ve sürekli yaratıcı bir çizgide yayınını sürdürdüğü için.." onur ödülü vermesi.
Fethi Develioğlu, Mahmut Akgün, Mustafa Bora ve Hasan Seçkin’in İtalya'nın Vercelli kentinde iki yılda bir düzenlenen Vercelli Uluslararası Karikatür Bienali’nde özel ödül kazanmaları.
Necati Abacı ile Erdoğan Karayel’in İtalya'nın Pescara kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında özel ödül kazanmaları.
Çeşitli baskılara karşın yayınını bu yıla kadar aralıksız sürdürebilmiş olan Gırgır dergisinin bir ay süreyle kapatılması. (Türk bayrağından yapılmış bir giysiyle televizyonda şarkı söyleyen bir şarkıcıyı eleştiren kapak karikatürü nedeniyle.)
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi tarafından "Gırgır Dergisi Okuyucu Araştırması" adlı bir çalışmanın gerçekleştirilmesi. (İlk kez bir gülmece dergisinin ciddi bir araştırma konusu yapılması.)
1981'den beri durdurulmuş olan Akşehir Nasrettin Hoca Karikatür Yarışması yerine bir çizgi filim yarışmasının düzenlenmesi. (Murat Havsa ile Yıldız Cıbıroğlu'nun birinciliği paylaştıkları yarışmada Atila Ergüder'in ikinci, Bekir Susam'ın üçüncü olması, Türker Ede, Feza Baykal ve Timuçin Tarhanlı'nın da özel ödül almaları.)
Semih Balcıoğlu'nun Güle Güle İstanbul adlı kitabının İtalya'nın Pescera kentinde düzenlenen en iyi karikatür kitabı yarışmasında birincilik ödülü kazanması.
Atila Özer, Gürbüz Doğan Ekşioğlu, Ercan Akyol, Erdoğan Özer ve Kamil Masaracı'nın Tokyo'da düzenlenen uluslararası Yomiori Shimbun Karikatür Yarışmasında başarı ödülünü, da özel ödülü kazanmaları.
Ancak bu yıl içinde yayınlanabilmiş olan ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi'nin 1980-2. sayısında Salih Memecan'ın "Çizgi ve Çevre" başlığı altındaki karikatürlerine yer vermesi. (Toplam 24 dergi sayfası çizim.)
Bir süredir ara verilmiş olan Tarkan adlı çizgi romanın Bulvar Gazetesi'nde yeniden başlaması. (Sezgin Burak tarafından yaratılan bu çizgi romanın daha sonra kardeşi Engin Burak tarafından sürdürülmesi.)
Şadi Dinççağ'ın ölümü. (Doğ: 1919)
1983
Semih Balcıoğlu tarafından hazırlanan Cumhuriyet Dönemi Türk Karikatürü adlı kitabın yayınlanması, Balcıoğlu'nun Türkiye İş Bankası tarafından konan "Karikatür Büyük Ödülü"nü kazanması. (1973'de çıkmış olan 50 Yılın Türk Mizah ve Karikatürü adlı kitabın gözden geçirilip güncelleştirilmiş biçimi. Bu yapıtın Türk karikatürü ile karikatürcülerine ilişkin bilgiler içermesi.)
Uluslararası Sedat Simavi Karikatür Yarışmalarının birincisinin düzenlenmesi. (Bundan böyle her yıl düzenlenecek olan bu yarışmaların arkasından ona katılanların yapıtlarının yer aldığı albümlerin yayınlanması. Haslet Soyöz'ün bu yarışmada ikincilik ödülünü kazanması.)
Ali Galip Altunçul’un İtalya'da düzenlenen Marostica Uluslararası Karikatür ve Grafik yarışmasında özel ödül kazanması.
İsviçre'nin Basel kentinde düzenlenen bir karikatür sergisinde Türkiye'den Ali Ulvi Ersoy, Semih Balcıoğlu, Ferit Öngören, Ö. Kalender, Ü. Mahmut Karatoprak, Tan Oral, Tonguç Yaşar, Nehar Tüblek ve Turhan Selçuk'un yapıtlarının yer alması.
Ferruh Doğan'ın İsviçre'de hazırlanan Grafik ve Karikatür Sanatında Kim Kimdir? adlı yapıtta yer alması.
Atila Özer’in Tokyo'da düzenlenen uluslararası Yomiori Shimbun Karikatür Yarışmasında altın ödülü kazanması. (Tan Oral ile Mahmut Akgün'ün de aynı yarışmada "excellence" (yetkinlik), Gürbüz Doğan Ekşioğlu’nun da başarı ödülünü kazanmaları.)
İbrahim Tapa’nın İtalya'nın Bordighera kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında özel ödülü kazanması.
Erdoğan Karayel’in Almanya’da düzenlenen “Yaban Elde Çalışanlar” konulu bir karikatür yarışmasında dördüncülük ödülünü kazanması.
Ankara'da aylık Sıfır adlı gülmece dergisinin yayınlanmaya başlaması. (İstanbul'da yayınlanan ve geniş bir okuyucu kesimine seslenen gülmece dergilerinin kısa erimli tüketime yönelik çizgi roman özelliklerini kullanma eğilimine karşı karikatürün sanatsal yanını öne çıkarmayı amaçlayan ve yazısız karikatür anlaşıyını savunan bir derginin çıkması. Yayın yönetmeni: Sait Munzur.)
Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi adlı yapıtta Ferit Öngören'in "Türk Mizah ve Karikatürü" başlıklı bölümünün yayınlanması.
Ankara Çağdaş Gazeteciler Derneği'nin karikatür dalında Tan Oral ile Kamil Masaracı'yı "yılın gazetecisi" seçmesi.
Trabzon'da Kuzey Haber adlı gazetenin yayınlanmaya başlaması. (Bu gazetede daha önceki Karadeniz gazetesinde olduğu gibi Taka başlıklı bir gülmece sayfasının yer alması ve burada yerel karikatür sanatçılarının yapıtlarının yayınlanması, sayfanın yöneticisi Hikmet Aksoy tarafından tüm ülke sanatçılarına açık iki karikatür yarışmasının düzenlenmesi.)
Hakan Derman'ın bir arkadaşıyla birlikte "Canlı Karikatür" sergisi açması. (Türkiye'de ilk kez gerçek insanların oluşturduğu sahnelerle düzenlenmiş bir "karikatür sergisi".)
Hürriyet-Gösteri dergisinin Eylül sayısını "Her Yönü ile Türk Karikatürü" başlığı altında özel sayı olarak yayınlaması.
Mim (Mustafa) Uykusuz'un ölümü. (Doğ: 1922)
Ahmet Münif Fehim'in ölümü. (Doğ: 1900.)
1983-1985
Anadolu Yayıncılık tarafından Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi'nin yayınlanması. (Yapıtta Türk ve dünya karikatür ve çizgi romanının önde gelen yaratıcılarının yaşam öykülerine ve yapıtlarına yer verilmesi. Ayrıca çerçeve yazılarla karikatür, çizgi roman gibi konuların anlatılması.)
1984
Karikatürün Eskişehir Anadolu Üniversitesinde ders olarak programa alınması. (Çizgili gülmecenin ilk kez bir yüksek eğitim kurumunda öğretilmesi.)
Tan Oral'ın Tokyo'da yayınlanan Yomiuri Shimbun gazetesi tarafından her yıl düzenlenen karikatür yarışmasında "excellence" (yetkinlik) ödülünü kazanması.
Ercan Akyol’un İtalya'da düzenlenen Marostica Uluslararası Karikatür ve Grafik yarışmasında özel ödül kazanması.
Fethi Develioğlu ile Ümit Müfit Dinçay’ın İtalya'nın Vercelli kentinde iki yılda bir düzenlenen Vercelli Uluslararası Karikatür Bienali’nde özel ödül kazanmaları.
Turhan Selçuk'un otuz yıllık bir aradan sonra İstanbul'da ikinci karikatür sergisini açması ve bu sergisi nedeniyle 1984 Simavi Vakfı Ödülünü kazanması.
Atilla Peken’in İtalya'nın Bordighera kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında özel ödülü kazanması.
Ferruh Doğan'ın Almanya'da bir karikatür sergisi açması.
Rene Goscinny tarafından yazılan ve Morris tarafından çizilen ünlü Fransız çizgi romanı Red Kit'in (Lucky Luke) karton kapaklı ve renkli basılmış bir dizi olarak yayınlanmaya başlaması. (Çıkaran: Milliyet Yayınları.)
1985
Adam Sanat dergisinin çıkmaya başlaması. (İlk kez karikatüre de öteki sanatlara verdiği ölçüde önem veren ve bu sanata ilişkin kuramsal ve eleştirel yazılara yer veren bir sanat dergisinin çıkmaya başlaması.)
Sinan Gürdağcık'ın Hürriyet-Gösteri dergisinde "Çizgi Romanın Öyküsü" adlı yazısının yayınlanması. (Çizgi romanın tarihini konu alan bu yazının daha sonra Çizgi Roman Koleksiyon Dergisi'nde de yayınlanması.)
Engin Ergönültaş'ın çizgi romanlarının Fransa'da önce Metal Hurlant sonra da L'Echo des Savanes adlı dergilerde yayınlanması. (Bir Türk çizgi romancısının yapıtlarının ilk kez yurt dışında çıkan dergilerde yer alması.)
İsviçre'nin Lozan kentinde yapılan ve Illustre dergisi tarafından düzenlenen Uluslararası Çizgi Roman '85 Yarışmasında Türk çizeri Bahadır İşler'in "Rüzgarlı" adını taşıyan yapıtının üçüncülük ödülünü kazanması.
Belçika'nın Knokke-Heist kentinde her yıl düzenlenen karikatür şenliğinin 1986'da kutlanacak 25. yıldönümü nedeniyle yayınlanması tasarlanan karikatür albümüne Türkiye'den Erdoğan Bozok ile Mahmut Akgün'ün birer yapıtla katılmaları.
Almanya'nın Duisburg kentinde düzenlenen ve yalnız Üçüncü Dünya ülkeleri karikatürcülerinin katılabileceği "Tek Dünya" konulu karikatür yarışmasında Gürbüz Doğan Ekşioğlu ile Ümit Müfit Dinçay'ın yapıtlarının jüri özel ödülünü kazanmaları.
Hürriyet-Gösteri sanat-edebiyat dergisinin 61. sayısının "Ayın Dosyası" bölümünü "..Yeni bir anlatım aracı çizgi roman.." başlığı altındaki yazılara ayırması.
Meral ve Cemal Erez'in 1983'de gerçekleştirdiği 11 dakikalık "Les Cordes" (İpler) adlı kesip yapıştırma (dekupe) tekniğini uygulayan canlandırma filimlerinin Marly-Le Roi Kısa Filim Şenliğinde en iyi "graphisme" ödülünü kazanması.
1985-1986
-İstanbul'da bir gazetenin eki olarak 50 Yılın Dünya Karikatürü 1935-1985 adlı yapıtın yayınlanması. (Yayınlayan: Hıfzı Topuz, katkıda bulunanlar: Turgut Çeviker, Ferruh Doğan ve Tan Oral.)
1986
Oğuz Aral'ın öncülüğünde Gırgır gülmece dergisi tarafından İstanbul ve Ankara'da "İçerden Dışarıya Sevgilerle 24 Hapisaneden Karikatürler" adlı serginin düzenlenmesi ve Yarın Yayınları tarafından aynı adı taşıyan kitabın yayınlanması. (Karikatürün giderek yaygınlaşan bir anlatım aracı olması nedeniyle tutuklularevinde bulunan insanlar tarafından çizilmiş ve bir bölümü de Gırgır'da yayınlanmış karikatürlerle düzenlenen ilk bu tür sergi ve kitap.)
Hıfzı Topuz'un İletişimde Karikatür ve Toplum adlı yapıtının yayınlanması. (1974'de Paris'de Fransızca olarak basılmış olan bu kitabın önsözünü Prof. Abraham Moles'in yazmış olması, Türkçeye çevrilmesinde ise Doç. Dr. Nuri Bilgin ile Nezihe Topuz'un çalışmaları. Grafik gülmecenin bir ileti olarak iletişim alanındaki rolünü göstermeye yönelik bir yapıt olan bu çalışmayla ilk kez karikatürü konu alan ciddi bir araştırmanın yayınlanması.)
Ankara'da aylık Karakare adlı gülmece dergisinin yayınlanmaya başlaması. (Yazısız karikatürü öne çıkaran bir dergi.)
Selçuk Demirel'in 1984'de Ankara'da açtığı "Seyir Defteri" adlı sergide yer alan karikatürlerinden birinin Graphis Annual 1985-86 adlı grafik sanatlar yıllığına alınması.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Barış Derneği tarafından düzenlenen "Silahsız Bir Dünya" adlı karikatür yarışmasının sonuçlanması. (İlk üç ödülü Türk karikatürcülerinin kazandığı yarışmada Adnan Taç'ın birinci olması, Nihat Atagöz ile Nizamettin Mollasalihoğlu'nun ikincilik ödülünü paylaşmaları, üçüncülüğü de Fethi Develioğlu'nun alması.)
Mahmut Akgün’ün Belçika’nın Beringen kentinde yapılan Casino Beringen Uluslararası Karikatür Yarışmasında basın ödülünü kazanması.
Cemal Arığ'ın Küba'da yayınlanan Juventud Rebelde (Asi Gençlik) gazetesinin gülmece eki Dedete tarafından düzenlenen "Dış Borçlar" adlı ulusalararası karikatür yarışmasında birinicilik ödülünü kazanması.
Necati Abacı ve Cumhur Gazioğlu’nun Almanya’da “Cennetin Öbür Yakası” başlığı altında düzenlenen bir karikatür yarışmasında özel ödül kazanmaları.
Milliyet Sanat dergisinin 15.4.-15.10.1986 tarihleri arasındaki sayılarında "1986 Uluslararası Dünya Barış Yılı'nda / Söz, Genç Çizerlerde!" başlığıyla genç karikatürcüler tarafından çizilmiş karikatürlere yer vermesi.
İsviçre'nin Lozan kentinde yapılan ve Illustre dergisi tarafından düzenlenen Uluslararası Çizgi Roman '86 Yarışmasında Türk çizeri Şekip Davas'ın yapıtının artistik kalite (sanatsal nitelik) özel ödülünü kazanması.
Ferit Avcı’nın Kanada’nın Montreal kentinde düzenlenen Üçüncü Uluslararası Karikatür Yarışmasında dördüncülük ödülünü kazanması.
Ratip Tahir Burak'ın tarihsel çizgi romanlarından biri olan Cem Sultan'ın Günaydın gazetesinde yeniden yayınlanması.
Araştırmacı ve yazar Turgut Çeviker tarafından hazırlanan Gelişim Sürecinde Türk Karikatürü 1 Tanzimat Dönemi 1867-1878 / İstibdat Dönemi 1878-1908 adlı çalışmanın yayınlanması. (Türk karikatürünün ilk dönemlerine ilişkin kaynak niteliğindeki ilk ciddi araştırma çalışmasının gerçekleştirilmesi. Dizinin ikinci kitabı olan Gelişim Sürecinde Türk Karikatürü 2 Meşrutiyet Dönemi 1908-1918'in 1988'de, üçüncü kitabı olan Gelişim Sürecinde Türk Karikatürü 3 Kurtuluş Savaşı Dönemi 1918-1923'ün de 1991'de yayınlanması.)
Adam Yayınları tarafından içinde Türk çizgili gülmecesinin ilk döneminden yapıtların yer aldığı karikatür kitaplarının yayınlanmaya başlaması. (Ali Fuat Bey'in, Nişan G. Berberyan'ın, Halit Naci'nin, Cemil Cem'in karikatürleri, Tanzimat, 2. Abdülhamit ve 2. Meşrutiyet döneminden karikatürler. Dizinin hazırlayıcısı: Turgut Çeviker.)
Kıbrıs Türk Karikatürcüler Derneği'nin kurulması. (Kurucular: Serhan Gazioğlu, Alper Susuzlu, Hüseyin Çakmak, Mehmet Ulubatlı, Musa Kayra ve Cemal Tunceri)
Kıbrıslı Türk karikatürcüsü Alper Susuzlu'nun İsviçre'de düzenlenen Tib-Wats karikatür yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Kıbrıslı Türk karikatürcüsü Mustafa Tozakı'nın İsviçre'de düzenlenen Tib-Wats karikatür yarışmasında ikincilik ödülünü kazanması.
Oğuz Turan'ın ölümü. (Doğ: 1928.)
İhap Hulusi'nin ölümü. (Doğ: 1895.)
1987
Gürbüz Doğan Ekşioğlu’nun Tokyo'da düzenlenen uluslararası Yomiori Shimbun Karikatür Yarışmasında başarı ödülü kazanması. (Aynı yarışmada Enver Malkoç ve Semiramis Aydınlık’ın mansiyon, Erdoğan Karayel, Abdullah Orhan ve Ahmet Aykanat’ın da özel ödül kadanmaları.)
Özden Ögrük'ün Çılgın Bediş adlı kitabının çıkması. (İlk kez bir kadın çizerin hazırladığı bir çizgi romanın kitap olarak yayınlanması. Çılgın Bediş'in Gırgır dergisinde yayınlanmaya başlaması: 1976.)
Karikatürcüler Derneğinin İstanbul'da Yerebatan Sarayının çıkışında yer alan Karikatür Galerisinin "Çizgilerle İstanbul" adlı sergiyle açılması.
Tan Oral'ın ilk kez Brüksel'de düzenlenen Uluslararası Politik Karikatürler Festivaline katılması.
Faruk Çağla ile Hasan Zeynel Zaferoğlu'nun Hollanda'nın Voorburg kentinde "Karikatürkiye" adlı bir sergi açmaları.
Türkolog François Georgeon tarafından hazırlanan "Osmanlı İmparatorluğu'nun Son Döneminde Karikatür ve Mizah Basını" adlı serginin Paris'deki Anadolu Kültür Merkezinde açılması.
Şekip Davas'ın Fransa Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Lanester Çizgi Roman Festivali tarafından ortaklaşa düzenlenen çizgi roman yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Varlık dergisinin 953. sayısının mizah ve karikatür özel sayısı olarak hazırlanması.
Kıbrıslı Türk karikatürcüsü Bertan Soyer'in İtalya'da düzenlenen Brindissi karikatür yarışmasında jüri özel ödülünü kazanması.
1988
Brüksel'de yapılan Karikatür Şenliğinde yeryüzünün üçüncü büyük gülmece dergisi olan Gırgır'ın tanıtılması amacıyla seçilmiş 200 karikatürlük bir serginin açılması, derginin gülmece yönetmeni Oğuz Aral'ın "Anadolu Gülmecesi" konulu bir konuşma yapması ve Belçikalı karikatürcülerle bir açık oturuma katılması.
Enver Malkoç’un İtalya'nın Vercelli kentinde iki yılda bir düzenlenen Vercelli Uluslararası Karikatür Bienali’nde özel ödül kazanması.
Ercan Akyol’un Yugoslavya’da yayınlanan JEZ dergisi tarafından düzenelenen bir karikatür yarışmasında ikincilik ödülünü kazanması.
Atila Özer tarafından hazırlanan Karikatür Sanatı ve Reklamcılık adlı çalışmanın Eskişehir'de Anadolu Üniversitesi Eğitim Teknolojisi ve Yaygın Eğitim Vakfı tarafından basılması.
Karikatürcüler Derneği tarafından bir "Haber Merkezi" ve "Karikatür Ajansı" kurulması. (Karikatür ajansının Türkiye'ye özgü yayın koşulları nedeniyle ilgi görmeyerek beklendiği gibi çalışamaması.)
1981'den beri yapılamayan uluslararası Nasrettin Hoca Karikatür yarışmasının yeniden başlatılması.
Ercan Akyol'un uluslararası Jez (Kirpi) karikatür yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Sami Caner, Gürbüz Doğan Ekşioğlu ve İsmet Lokman'ın uluslararası Yomiuri Karikatür Yarışması Excellence (yetkinlik) ödüllerini kazanmaları.
Doğan Kardeş adlı çocuk dergisinin yeniden çıkmaya başlaması. (Bu derginin 1991'den sonra bir bölümü daha önce dergide yayınlanmış olan nitelikli çizgi romanları kitap olarak da yayınlaması, bunların arasında yabancı yapıtların çevirilerinin de bulunması.)
İstanbul'da "Osmanlı Karikatürü" adlı bir serginin açılması. (Bu dönem karikatürlerinin ilk kez toplu bir biçimde sergilenişi. Düzenleyen: Turgut Çeviker.)
Nezih Danyal ile Kamil Masaracı'nın Ankara Çağdaş Gazeteciler Derneği tarafından düzenlenen yılın gazetecileri listesinde yer almaları.
Ankara'da Anadolu Sanat Merkezi tarafından 1. Uluslararası Çizgi Filim Festivalinin düzenlenmesi. (1989'da hem Ankara'da, hem de İstanbul'da.)
Altan Erbulak'ın ölümü. (Doğ: 1929. Karikatürcülüğünün yanı sıra gazetecilik, tiyatro oyunculuğu, sunuculuk gibi gösteri sanatlarında da başarılı olan bu sanatçının Hürmüz ile Cafer ve Kibar Hırsız gibi çizgi romanlarının, Bir Delinin Hatıra Defteri ve Taş Arabası gibi dizilerinin bulunması.)
Derviş Pasin / Ateş Benice stüdyolarında üretilen Boğaç Han adlı 50 dakikalık çizgi filimin Sinema Günleri '88 etkinlikleri arasında yer alması.
1988-1989
Oğuz Aral'ın gülmece yönetmenliğini yaptığı Gırgır dergisinde yayınlanan karikatürleri başta Almanya olmak üzere çeşitli Avrupa ülkelerinde sergilemesi, bu sergiler nedeniyle yapılan söyleşilerde Türk gülmecesini tanıtıcı konuşmalar yapması.
1989
İstanbul'da Gazanfer Ağa Medresesinde İstanbul Büyük Kent Belediyesi Mizah ve Karikatür Müzesinin açılması. (Müzenin ilk yöneticiliğine Erdoğan Bozok'un getirilmesi, onun yönetiminde çeşitli sergilerin düzenlenmesi, bir kitaplığın ve belgeliğin kurulması, açılan işliklerde özellikle gençlere yönelik eğitim-öğretim çalışmalarının yapılması.)
Atila Özer’in Yugoslavya'nın (bugünkü Makedonya) Üsküp kentinde düzenlenen karikatür yarışmasında özel ödül kazanması.
Abdullah Üçyıldız, Sami Caner, İsmet Lokman ve Gürbüz Doğan Ekşioğlu’nun Tokyo'da düzenlenen uluslararası Yomiori Shimbun Karikatür Yarışmasında başarı ödülü kazanmaları.
Turhan Selçuk'a 8. İstanbul Kitap Fuarı Onur Ödülünün verilmesi.
Dergilerinin el değiştirmesi nedeniyle Oğuz Aral ile Tekin Aral'ın Gırgır ile Fırt yöneticiliklerinden ayrılmaları, Avni ile Fırfır dergilerini çıkarmaya başlamaları. (Bunu izleyen aylarda çok sayıda yeni gülmece dergisinin çıkarak Gırgır-Fırt biçemi olarak adlandırılabilecek karikatür çizgi öykü / çizgi roman anlayışını sürdürmeleri.)
İtalya'nın Bordighera kentinde düzenlenen 43. Uluslararası Karikatür Yarışmasında Kıbrıslı Hüseyin Çakmak'ın Altın Palmiye birincilik, Gümüş Palmiye ikincilik ödülleriyle Avrupa Konseyi Altın ve gümüş plaketlerini kazanması. (Kıbrıs Türk Karikatürcüler Derneğinin kurucusu ve başkanı olan bu çizerin Altın Palmiye'yi kazanan en genç karikatürcü olması.)
İsmet Lokman'ın Akşehir'de düzenlenen Uluslararası Nasrettin Hoca Karikatür Yarışmasında birincilik ödülünü kazanması. (Bu karikatürcünün aynı yıl içinde Uluslararası Sedat Simavi Karikatür yarışmasında şeref mansiyonu, Türk Kütüphanecileri Derneği yarışmasında büyük ödül, Kimya Mühendisleri Odası yarışmasında büyük ödül, T.C. Marmara ve Boğazları Belediyeler Birliği yarışmasında birincilik ve Türkiye Ormancılar Birliği yarışmasında başarı ödülünü de kazanması.)
İstanbul'da Karikatürcüler Derneği tarafından "Cemil Cem" adlı bir karikatür sergisinin düzenlenmesi. (Türk karikatürünün bu önemli çizerinin 1908-1912 yılları arasında Kalem ve Cem dergilerinde yayınlanmış yapıtlarından seçilerek hazırlanmış bir sergi.)
İstanbul'da Karikatürcüler Derneği tarafından "Portreler" adlı bir karikatür sergisinin düzenlenmesi. (Ünlü çizerlerin portre karikatürlerinden bir seçkinin gösterildiği sergi.)
İstanbul'da Karikatürcüler Derneği ile Kuzey Kıbrıs Karikatürcüler Derneği tarafından ortaklaşa düzenlenen "Kıbrıs Türk Karikatür Sergisi" adlı serginin açılması.
İstanbul'da Türkiye Radyo Televizyon Kurumu tarafından 1. Canlandırma Sineması Semineri adlı toplantının düzenlenmesi.
Hadi Uluengin'in "Avrupa Çizgi Romanında Türk İmajı" adlı araştırmasının Cumhuriyet gazetesinde yayınlanması. (12-15 Şubat)
...ve Sinema dergisinin Mart sayısını ağırlıklı olarak Türk canlandırma sinemasını konu alan yazılara ayırması.
Kıbrıslı Türk karikatürcüsü Alper Susuzlu'nun İtalya'da düzenlenen uluslararası Ancona karikatür yarışmasında gümüş madalya kazanması.
1990
Turhan Selçuk'un beş yıldan beri Fransız Kültür Bakanlığının desteğiyle düzenlenmekte olan Saint-Esteve Ulusararası Karikatür Festivali'ne çağrılması. (Bu sanatçının festivale çağrılan ilk Türk karikatürcüsü olması, sergilenen dört yapıtının da Saint-Esteve Çağdaş Sanatlar Müzesine alınması.)
Selçuk Demirel'in Eclats de Silance (Sessizlik Çığlıkları) adlı yapıtının Fransa'da yayınlanması. (Le Monde Diplomatique (Diplomasi Dünyası) dergisi tarafından yayınlanan "Maniere de Voir" (Görme Biçimleri) adlı dizinin 10. kitabı olan bu yapıt için derginin genel yayın yönetmeni Claude Julien ile yazı işleri müdürü Ignacio Ramonet'nin birer ön söz yazmaları. 98 sayfalık büyük boyutlu kitapta Demirel'in renkli ve siyah-beyaz 150'den çok çiziminin yer alması.
İtalya'nın Marostica kentinde her yıl yapılan karikatür yarışmasının bu yılki büyük ödülünün Türkiye'den Muhammet Şengöz'e verilmesi. (Fanatikler ve Fanatizm konulu yarışmada Ahmet Erkanlı'nın da başarı ödül alması.)
Türkiyeli beş derneğin bir araya gelerek ASTTU öncülüğünde Fransa'nın Strasbourg kentinde düzenledikleri kültür haftalarına Tan Oral'ın "Bu Dünya Kimin" adlı karikatür sergisi ve Selçuk Demirel'in de bir afiş sergisiyle katılmaları.
Tan Oral'ın yapıtlarını Atina'da sergilemesi.
Tan Oral'ın İsviçre'nin Basel kentinde bulunan Sammlung Karikaturen Cartoons (Karikatür ve çizgi roman derlemi) adlı karikatür müzesinin 10. kuruluş yıldönümü nedeniyle düzenlenen sergi ve kutlama etkinliklerine çağrılı olarak katılması.
Bu yıl içinde rekor sayılacak kadar çok karikatür ve (her zaman yayınlanan dergi ve kitapçıkların dışında) çizgi roman kitabının çıkması.
Ramize Erer'in Bir Bıyıksız adlı karikatür kitabının yayınlanması. (İlk kez bir Türk kadın çizerin karikatürlerinin albüm biçiminde yayınlanması.)
Necmi Rıza Ayça'nın bu yılki Burhan Felek Basın Hizmet Ödülünü alması.
Kültür Bakanlığı tarafından çocuklara yönelik ve konularını ulusal söylencelerden ve öykülerle sözde ulusallaştırılmış öykülerden alan çizgi roman kitaplarının yayınlanmaya başlaması. (Yazarlar: Mustafa Demirbaş, Osman Oktay, Ömer Seyfettin, Dilaver Cebeci, Emine Işınsu. Çizerler: Orhan ve Erhan Dündar.)
Milliyet Çocuk dergisinin boyutlarını değiştirerek bir çizgi roman dergisi görünümünü alması. (Dergide çocuklara yönelik çizgi romanların yanı sıra büyükler için hazırlanmış çizgi romanların da yer alması. Türk çizerlerinin yapıtlarına da yer veren dergideki yabancı çizgi romanlara örnekler: Hasbi Tembeler (Beetle Bailey), Bizim Can (Dennis the Menace), Bastır Viking (Hagar), Temel Reis (Popeye), Red Kit (Lucky Luke), vb.)
Erdoğan Özer'in ölümü. (Doğ: 1939.)
Dr. İhsan Ünlüer'in ölümü. (Doğ: 1923. Ünlüer başka çalışmalarının yanı sıra yazdığı gülmece yazıları, anekdotları ve çizdiği karikatürlerle tanınmıştı.)
1991
Kültür Bakanlığı tarafından düzenli olarak verilen Kültür ve Sanat Büyük Ödülünün bu yılkini Karikatürcüler Derneğinin alması.
Aşkın Ayrancıoğlu’nun İtalya'da düzenlenen Marostica Uluslararası Karikatür ve Grafik yarışmasında özel ödül kazanması.
Mehmet Ali Türkmen’in Belçika’nın Beringen kentinde yapılan Casino Beringen Uluslararası Karikatür Yarışmasında mansiyon kazanması.
Nezih Danyal ve Gürbüz Doğan Ekşioğlu’nun Tokyo'da düzenlenen uluslararası Yomiori Shimbun Karikatür Yarışmasında başarı ödülü kazanmaları.
Karikatürcüler Derneği tarafından Karikatürk '91 adlı toplu albümün yayınlanması. (Benzer yayın çalışmalarının daha sonraki yıllarda da sürmesi.)
İstanbul'da Son Kelaynak adlı gülmece dergisinin çıkmaya başlaması. (Yazısız karikatüre ağırlık vermeye ve karikatürün sanatsal yanını öne çıkarmaya yönelik aylık bir dergi. Sahibi: Hasan Seçkin.)
Trabzon'da Karadeniz Hamsi adlı gülmece dergisinin yayınlanmaya başlaması.
İstanbul'da Çizgi Roman Koleksiyon Dergisi adlı derginin çıkmaya başlaması. (Ar Çizgi Roman Kulübü yayını olarak 15 günde bir çıkan dergide çeşitli çizgi romanların yanı sıra çizgi roman ve sanatçılarına ilişkin yazıların da yer alması. Sahibi ve sorumlu yönetmeni: Ali Recan.)
İstanbul'da Rr-Resimli Roman ve Zeplin adlı çizgi roman dergilerinin yayınlanmaya başlaması. (Çizgi romanın ille gülmece dergilerinde yayınlanan bir tür olmadığını göstermek ve nitelikli yapıtları yayınlamak amacıyla yapılan ama yaşamları kısa olan girişimler.)
Doçent Namık Ayvalıoğlu'nun "Dünyanın Kötü Yanları Da Var!" başlıklı yazısının Doğan Kardeş çocuk dergisinin eki olan Doğan Kardeş Postası'nda yayınlanması. (İstanbul Üniversitesinde öğretim üyesi olan Ayvalıoğlu'nun genel kanının tersine çizgi roman okumanın çocuklar için zararlı olmadığını anlatması.)
Selma Selçuker tarafından İstanbul'da "Yan Çizenler" adlı bir karikatür sergisinin düzenlenmesi. (Gerçek uğraşı karikatürcülük olmayan ünlü kişilerin yaptığı çizimlerden oluşan sergide Osmanlı padişahı 2. Mehmet (Fatih), gazeteci yazar Abdi İpekçi, sinema oyuncusu Ayhan Işık, mimar Vedat Dalokay, tiyatrocu Vasfı Rıza Zobu, kaleci Cihat Arman'a kadar kırk ünlü kişinin karikatürlerinin yer alması. Sergiden önce Psikolog Dr. Mahpeyker Koçgündüz'ün "Karikatür Neden Çizilir?" adlı bir konuşma yapması.)
9. Uluslararası Sedat Simavi karikatür yarışmasında Ali Şükrü Fidan'ın yapıtının birinciliği kazanması.
11. Nasrettin Hoca karikatür yarışmasında Mustafa Bilgin'in yapıtının büyük ödülü alması.
ABD'de Pelican yayınevi tarafından yayınlanan dünyanın en güzel karikatürleri albümünde Turhan Selçuk'un yapıtlarına geniş yer verilmiş olması.
PTT tarafından çıkartılan bir anı pulu üstünde Cemal Nadir Güler'in çizgi roman tipi Amcabey ile Turhan Selçuk'un çizgi roman tipi Abdülcanbaz'ın yer alması.
Osman Filiz'in ölümü. (Doğ: 1927.)
Nihat (Ali) Bali'nin ölümü. (Doğ: 1928.)
1992
Turhan Selçuk'un 50. sanat yılı nedeniyle İstanbul'da bir "Abdülcanbaz Desenleri ve Karikatürler Sergisi" açması.
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi tarafından Turhan Selçuk'a onursal doktorluk verilmesi.
Almanya'nın Hannover kentinde bulunan ve ünlü 19. yy karikatürcüsü Wilhelm Busch'un adına kurulmuş olan karikatür müzesinde Turhan Selçuk ile Semih Balcıoğlu'nun yapıtlarının sergilenmesi. (Aynı çizerlerin yapıtlarının gene bu ülkedeki Münster ile çevresindeki kentlerde de sergilenmesi.)
Dışişleri Bakanlığı Kültür Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen ve Turhan Selçuk'un yapıtlarından oluşan "İnsan Hakları" konulu bir karikatür sergisinin Fransa'nın Strasbourg kentinde açılması. (Bu serginin açılışının Dışişleri Bakanı Hikmet Çetin tarafından yapılması. Aynı serginin Türkiye'de açılmasının düşünülmemesine karşın Dışişleri Bakanlığının onu Amerika, Doğu Avrupa ülkeleri ve Japonya'da da açma önerileri. Serginin Avrupa'da ilgi görmesi, Alman ve Fransız televizyonlarında haber ve söyleşiler biçiminde duyurulması. Turhan Selçuk'un iki yapıtının Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanlık Divanı ile Konsey Sekreteryası üyeleri tarafından bastırılan yeni yıl kutlama kartlarında kullanılması.)
10. Uluslararası Sedat Simavi Karikatür Yarışmasının gerçekleştirilmesi. (Bu yarışmanın yeryüzünün sayılı karikatür etkinliklerinden biri durumuna gelmesi. 1983'deki ilk düzenlenişinde 26 ülkeden 474 karikatürcünün katıldığı etkiliğe onuncu yılında 60 ülkeden 765 sanatçının katılması.)
Eray Özbek’in İtalya'da düzenlenen Marostica Uluslararası Karikatür ve Grafik yarışmasında strip büyük ödülünü kazanması.
Osman Güral Suroğlu’nun Belçika’nın Beringen kentinde yapılan Casino Beringen Uluslararası Karikatür Yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Behiç Ak'ın St. Esteve Karikatür Şenliği Yarışmasında ikincilik ödülünü kazanması.
Nezih Danyal tarafından Haydi Karikatür Çizelim, Mümin Daban tarafından da Abartılı Resim Sanatında Uygulamalı Karikatür Çizim Tekniği adıyla hazırlanan ve karikatür çizimini öğretmeyi amaçlayan kitapların yayınlanması. (Bunların Türkiye'de yayınanan ilk bu tür kitaplar olması.)
Ankara'da Azerbaycan'dan Sevgi Elçileri adlı kitabın yayınlanması. (Türkiye dışındaki Türk kökenli karikatürcülerin yapıtlarını toplu bir biçimde sunan ilk albüm. Yayınlayan: Nazım Geray, kitapta yer alan karikatürcüler: Hafiz Nesiroğlu, Nazim Seyidbeyli, Kâmet Velican, Adil Elçin, Bulud Kasımov, Seyran Caferli ve İdris Garib. Başında ressam Necefkulu İsmailoğlu'ndan üç tablo.)
Türk Çizgi Filimciler Derneği adlı bir derneğin kurulması. (Amacı Türk çizgi filimciliğini geliştirmek, uluslararası düzeye ulaştırarak dünya çizgi filim pazarında yer almasını sağlamak olan derneğin kurucuları: Tonguç Yaşar, Erim Gözen, Cemal Erez, Ateş Benice, Tunç İzberk, Meral Erez, Orhan Büyükdoğan ve Derviş Pasin.)
Ankara 4. Uluslararası Filim Festivali "Çizgi Filim" konulu karikatür yarışmasında büyük ödülü Kadir Doğruer'in kazanması. (Mahmut Tibet, Ahmet Erkanlı, Cumhur Gazioğlu, Muhammet Şengöz, Yaşar Babalık ve F. Gürcan Mermertaş'ın yapıtlarının da başarı ödülüne değer görülmesi.)
1992 Yunus Nadi Ödülünü karikatür dalında Eray Özbek ve Alpay Susuzlu'nun paylaşmaları.
Karikatürcü Yurdagün Göker'in İstanbul Büyükşehir Belediyesi Karikatür ve Mizah Müzesi salonlarında İngiliz karikatürünü tanıtan bir konuşma yapması. (Karikatürün ortaya çıkışı ile bu ülkedeki gelişmesini konu alan bu konuşmanın daha sonra bir kez daha yinelenmesi.)
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Karikatür ve Mizah Müzesi'nde artık yaşamayan karikatürcülerin anısına sergiler düzenlenmesi. (Bu sergilerin daha sonraki yıllarda da sürmesi. Adına sergi düzenlenen karikatürcüler: Cemal Nadir Güler, Şadi Dinççağ, Mustafa Uykusuz, Altan Erbulak, Yalçın Çetin, Ramiz Gökçe, Burhan Solukçu, Nurettin Atalay.)
İstanbul'da Fransız Kültür Merkezinin Altan Erbulak Anısına bir sergi düzenlemesi.
Japonya'nın Yomiuri Shimbun gazetesi tarafından Tokyo'da düzenlenen karikatür yarışmasında Mahmut Akgün'ün "Excellence" (yetkinlik) ödülünü kazanması. (Bu yıl 14.sü düzenlenen ve konusu "cesaret" olarak belirlenmiş olan bu uluslararası yarışmada Gürbüz Doğan Ekşioğlu'nun "onur mansiyonu", İsmet Lokman ve Enver Malkoç'un da "citation" (anma) ödüllerini kazanmaları.
Amerika Birleşik Devletleri'nde yayınlanan The Witty World dergisi tarafından The Finest International Political Cartoons of Our Time (Zamanımızın en iyi uluslararası politika karikatürleri) adlı yıllıkların yayınlanmaya başlaması. (Bu ilk yıllıkta Türkiye'den Turhan Selçuk, Tan Oral ve Alper Susuzlu'nun yapıtlarının yer alması.)
Amerika Birleşik Devletlerinin önde gelen dergilerinden biri olan The New Yorker dergisinin Gürbüz Doğan Ekşioğlu'na iki kapak resmi sipariş etmesi. (Bunlardan birinin 6.1.1992 tarihinde yayınlanması, sanatçıyla 1993'de de benzer çalışmalar yapması için anlaşma imzalanması.)
İstanbul'da Atatürk Kitaplığında Dünya gazetesi yazarlarından Faruk Şüyun'un yönetiminde Türk karikatürünün çeşitli sorunlarını ele alan tartışmalı konuşmalar dizisinin gerçekleştirilmesi. (Bu toplantıların 1993 başlarında da sürmesi.)
Walt Disney Company ile Ana Yayıncılık arasında yapılan sözleşme uyarınca Walt Disney ürünlerine ilişkin yayın haklarının bu yayınevine verilmesi. (Bu yayınevi tarafından daha çok çocuklara yönelik Disney Dünyası adlı derginin çıkması: 1993.)
1993
İtalya'da düzenlenen Ancona Spor Karikatürleri yarışmasında Eray Özbek, Enver Malkoç, Seçkin Temur, Sezer Odabaşıoğlu, Aşkın Ayrancıoğlu ve Hasan Efe’nin özel ödül kazanmaları.
Mahmut Tibet’in Belçika'nın Knokke-Heist kentinde düzenlenen uluslararası karikatür yarışmasında özel ödül kazanması.
Gürbüz Doğan Ekşioğlu’nin Tokyo'da düzenlenen uluslararası Yomiori Shimbun Karikatür Yarışmasında başarı ödülü kazanması.
Nihat Dursun ve Ahmet Erkanlı’nın İtalya’da düzenlenen Humourfest adlı karikatür yarışmasında özel ödül kazanmaları.
Mahmut Akgün’ün Güney Kore’de yapılan Taejon Karikatür Yarışmasında ikincilik ödülünü kazanması.
Karikatürcüler Derneği başkanlığına derneğin kurucularından Semih Balcıoğlu'nun seçilmesi.
Semih Balcıoğlu'nun ellinci sanat yılı nedeniyle bir sergi açması.
Turhan Selçuk'un insan haklarını konu alan ve daha önce Fransa'nın Strasbourg kentinde sergilenen karikatürlerinin Almanya'nın Nürnberg, Dortmund, Duisburg ve Stuttgart kentleriyle Avusturya'nın başkenti Viyana'da yinelenmesi.
Nezih Danyal'ın önayak olması ile Kültür Bakanlığı Dünya Karikatür Galerisinin açılması.
Ankara'da Karikatür adlı bir derginin çıkmaya başlaması. (Ankaralı çizerler tarafından çıkarılan derginin sanat ağırlıklı bir karikatür dergisi olacağı ve içinde kuramsal çalışmalara da yer verileceğinin bildirilmesi. Dergiyi çıkaranlar: Sait Munzur (yazı işleri müdürü), Metin Peker (yayın yönetmeni), Ali Fuat Süer, Metin Peker, Sait Munzur, Murat Özmenek, Yüksel Can, Bülent Okutan, Murat Sayın ve Anıl İnan (yayın kurulu üyeleri))
Levent Cantek’in çizgi romanı konu alan yazılarının Karikatür dergisinde yayınlanmaya başlaması.
Eray Özbek'in İtalya'da düzenlenen 13. Trento Uluslararası Gülmece Sergisinde birinci seçilmesi.
Ali Şükrü Fidan'ın 13. Uluslararası Nasreddin Hoca Karikatür Yarışmasında büyük ödülü kazanması. (İşitme özürlü bu sanatçının 9. Sedat Simavi yarışmasındaki başarısını bu yıl da Nasrettin Hoca yarışmasında yinelemesi.)
İsmet Lokman'ın karikatür albümünün çıkması. (Bu kitabın Karikatürcüler Derneği tarafından yayınlanan ilk kişisel albüm olması.)
Karikatürcüler Derneğinin Karikatürk adlı haber bültenini yayınlamaya başlaması,
İstanbul'da Gül-Diken adlı gülmece kültürü dergisinin yayınlanmaya başlaması. (Amacı aralarında karikatürle ilgili olanlar da olmak üzere Türk gülmece kültüründe gereksinmesi duyulan temel metinleri yayınlamak olan derginin sahibi ve yayın yönetmeni: Turgut Çeviker.)
Birsen ve Üstün Alsaç'ın Türk Resim ve Yontu Sanatı adlı yapıtlarının yayınlanması. (Grafik sanatları bir bütün olarak gören çalışmanın karikatür, çizgi roman ve çizgi filimi de bu yaratı alanlarıyla birlikte ele alması.)
Tan Oral'ın karikatürlerinin ABD'de yayınlanan The Witty World dergisi tarafından çıkarılan 1993'ün en iyi politik karikatürleri yıllığında yer alması.
Asaf Koçak'ın öldürülmesi. (Doğ: 1959. Bu çizerin Sıvas olayları sırasında ozan, yazar ve düşünürlerin ölümüne yol açan yangında yaşamını yitirmesi.)
Gaddar Davut adlı derginin çıkmaya başlaması. (Haftalık 7'den 77'ye komik-çizgi-roman dergisi olduğunu söyleyen dergiyi çıkaran: Nuri Kurtcebe. Gaddar Davut adlı çizgi romanın Gırgır dergisinde yayınlanmaya başlaması: 1976, daha sonra kitap olarak da çıkması.)
Bulgaristan'da yayınlanan Papagav ("Papağan") adlı gülmece dergisinin Erdoğan Başol'un yapıtlarına sürekli yer vermeye başlaması.
Eray Özbek'in San Remo'da yapılan 46. Karikatür ve Gülmece yarışmasında Altın Hurma ve Avrupa Konseyi özel ödülünü kazanması. (Yarışma seçiciler kurulu başkanı: Nehar Tüblek.)
Trabzon'da yayınlanan Karadeniz gazetesinin Taka I. Ulusal Karikatür Yarışması adlı bir yarışma başlattığını duyurması. (Seçici kurul üyeleri: Ceyhan Murathanoğlu, Haydar Durmuş, Yusuf Turgut, Hikmet Aksoy, Adnan Taç, Muammer Kotbaş, Nizamettin Mollasalihoğlu.)
İlçenin bayındırlaştırılması çalışmaları arasında Eyüp Belediyesi tarafından Alibeyköy-Kardolap'da yapılan bir parka Altan Erbulak'ın adının verilmesi.
Kıbrıs'lı Türk karikatürcüsü Musa Kayra'nın İsveç'de düzenlenen Etos Art Association Karikatür Yarışmasında ikincilik ödülünü kazanması.
Kıbrıs'lı Türk karikatürcüsü Hüseyin Çakmak'ın Rusya'da düzenlenen "Humour Center" uluslararası karikatür yarışmasında bronz madalya kazanması.
Kıbrıslı Türk karikatürcüsü Alper Susuzlu'nun Makedonya'da düzenlenen "Skopje" (Üsküp) uluslararası dünya karikatür sergisinde kent meclisi ödülünü kazanması.
Kıbrıslı Türk karikatürcüsü Bertan Soyer'in Kolombiya'da düzenlenen uluslararası Cafam karikatür festivalinde jüri özel ödülünü kazanması.
Tahsin Öztin'in ölümü. (Doğ: 1916.)
Ayhan Başoğlu'nun ölümü. (Doğ: 1928.)
Aydın Aliustaoğlu'nun ölümü. (Doğ: 1935.)
1994
Devlet Tiyatroları Taksim Sahnesi tarafından Abdülcanbaz adlı oyunun sahneye konması. (1957'de Turhan Selçuk tarafından yaratılan çizgi romanın 1972'de Dostlar Tiyatrosu tarafından oyunlaştırılmasından sonra yeniden sahneye konması. Oyunlaştıran ve yöneten: Kenan Işık, Abdülcanbaz: Adnan Biricik, Gözlüklü Sami: Atilla Olgaç, Zaruhi: Sumru Yavrucuk, müzik: Timur Selçuk, dekor / kostüm: Serpil Tezcan.)
Mahmut Akgün'ün Belçika'da yapılan Knokke-Heist karikatür yarışmasına seçici kurul üyesi olarak katılması.
Gürbüz Doğan Ekşioğlu’nun Tokyo'da düzenlenen uluslararası Yomiori Shimbun Karikatür Yarışmasında başarı ödülü kazanması.
Semih Balcıoğlu'nun Melbourne, Sydney ve Canberra'da sergiler açması.
Antalya'da CaricaTurist adlı derginin çıkmaya başlaması. (Bu derginin Türkiye'nin ilk turizm gülmece dergisi olması.)
Erhan Turgut'un yapıtlarının Londra'da yayınlanan The Europaen gazetesinde yayınlanmaya başlaması. (1989'dan beri Paris'de yaşayan bu karikatürcünün politik karikatürlerinin daha önce de Fransız gazetesi Le Monde, ABD dergisi Newsweek ve Alman dergisi Der Spiegel'de yayınlanması.)
İzel Rozental'ın bir karikatürünün ABD'de yayınlanan The Witty World dergisi tarafından çıkarılan 1994'ün en iyi politik karikatürleri yıllığında yer alması.
Trabzon'da çalışmalarını sürdüren Büyüteç Karikatürcüler Topluluğu tarafından bu kentte bir sergi düzenlemesi. (Serginin özelliği: Yapıtların fotokopi yoluyla çoğaltılarak paketlere konması ve masaların üstünde izleyicilerin beğenisine sunulması, serginin sonunda dört paketin açık arttırmayla satılması. Katılan sanatçılar: Muammer Kotbaş, Tamer Küçük, Nizamettin Mollasalihoğlu, Hakan Sümer, Adnan Taç ve Gürol Ustaömeroğlu.)
Sait Munzur'un Abdi İpekçi Karikatür Yarışmasında birincilik ödülünü kazanması.
Üstün Alsaç’ın Türkiye'de Karikatür, Çizgi Roman ve Çizgi Film adlı yapıtının yayınlanması. (Bu konuların tarihsel gelişmesi konusundaki en derli toplu yapıtlardan biri)
Mahmut Tibet'in Dalalet adlı yapıtının 6. Ankara Uluslararası Filim Festivalinde canlandırma filimleri dalında birincilik kazanması. (Aynı yarışmada ikincilik ödülünü Fethi Kaba'nın, üçüncülük ödülünü de Bahadır Tosun'un yapıtlarının alması.)
Karikatürcü Nezih Danyal'ın kendi adını taşıyan bir kuruluş olan Nezih Danyal Karikatür Vakfı'nı kurması. (Amacı karikatür ve gülmece sanatının ülkede gelişme ve yaygınlaşmasını sağlamak, ürünlerinin yabancı ülkelerde tanıtımını yapmak.)
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının yönetimi altındaki Mizah ve Karikatür Müzesini kapatma girişimleri. (Bu girişimlerin alınan yoğun tepkiler nedeniyle yaşama geçirilmeyişi.)
Atila Özer’in İletişimin Çizgi Dili Karikatür adlı yapıtının Eskişehirde yayınlanması.
Kıbrıslı Türk karikatürcüsü Musa Kayra'nın Güney Kore'de düzenlenen uluslararası Taejon karikatür yarışmasında özel ödülü kazanması.
Kıbrıslı Türk karikatürcüsü Arif Albayrak'ın İsveç'de düzenlenen ETOS karikatür yarışmasında özel ödül kazanması.
1995
İstanbul Devlet Tiyatrosu Taksim Sahnesinde düzenlenen 'Sanat İnsanları' başlıklı saygı gecelerinden birinin Turhan Selçuk'a ayrılması. (Sanatçının yaşam öyküsünün Ülkü Ayvaz tarafından yazılmış bir senaryo çerçevesinde ve Murat Karasu'nun yönetiminde sahnelenmesi. Geceye katılan konuşmacılar: Mehmet Akan, Hayati Asılyazıcı, Semih Balcıoğlu, Cevat Çapan, Turgut Çeviker, Mengü Ertel, Alpay Kabacalı, Eflatun Nuri Erkoç. Gecede sanatçının çizgi romanı Abdülcanbaz'ın oyunlaştırılmış biçiminden sahnelerin yer alması.)
Çalışmalarını Bursa'da sürdüren Ahmet Aykanat ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinden Alper Susuzlu'nun İtalya'da düzenlenen Umoristi a Morostica '95 karikatür yarışmasında birincilik ödülünü kazanmaları.
Karikatür Vakfı tarafından Uluslararası Ankara Karikatür Festivali adıyla bir dizi etkinliğin başlatılması. (Festivalin etkinlikleri arasında 38 ülkeden 234 sanatçının 482 yapıtla katılacağı bir karikatür sergisinin, Prof. Dr. Metin İnceoğlu, Prof. Dr. Hasan Köni, Doç. Dr. Kurtuluş Kayalı ve Doç. Dr. Atila Özer'in bildiri sunacakları "Karikatür ve İnsan" konulu bir sempozyumun, 7. Ankara Uluslararası Film Festivalinde ödül alan çizgi filimlerin gösterilmesinin, 125. Yılında Türk Karikatürü konulu bir panelin bulunması; festivale yurt içinden ve dışından ünlü karikatürcülerin çağrılı olmaları, çeşitli etkinlerin yanı sıra imza günlerine ve söyleşilere katılmaları.)
Utku Karsu'nun Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde yılın karikatürcüsü seçilmesi.
Kıbrıslı Türk karikatürcü Hüseyin Çakmak'ın Avustralya'da düzenlenen "Harbour City" karikatür festivalinde gümüş madalya kazanması.
Kıbrıs'lı Türk karikatürcüsü Alper Susuzlu'nun İtalya'da düzenlenen Uluslararası Marostica karikatür yarışmasında özel ödül kazanması.
Nehar Tüblek'in ölümü. (Doğ: 1924)
1996
Semih Balcıoğlu'nun Karikatücüler Derneği'nin onursal başkanlığına seçilmesi.
Levent Cantek’in Türkiye’de Çizgi Roman adlı yapıtının yayınlanması. (Şimdiye kadar izgi romanla ilgili olarak yapılmış en ayrıntılı çalışma)
Turgut Çeviker’in İstanbul’da toplanan Habitat II kongresi için Kent, Konut ve Yerleşim Üzerine Karikatürler 1905-1995 adlı bir karikatür albümü hazırlaması. (Mimarlık ve kent düzenlemesi üstüne karikatürler)
1997
Üç ayda bir çıkan Sanatdünyamız adlı kültür dergisinin 64. sayısını tümüyle çizgi roman konusundaki yazılara ayırması. (312 sayfada 31 yazı)
Hıfzı Topuz’un Başlangıcından Bugüne Dünya Karikatürü adlı yapıtının yayınlanması. (Yeryüzündeki çeşitli dönem ve ülkelerin karikatürü ile karikatürcülerine ilişkin bilgiler içeren ve örnekler veren bir çalışma)
Ankara'da Çapa Çizgiroman dergisinin çıkmaya başlaması. (Bir "fanzin", yani konuya ilgi duyan amatörlerin kendi çabalarıyla çıkardıkları bir dergi olan bu derginin ikinci sayısının çıkışı: 1998)
Şalom gazetesinin 50. Yıldönümünü kutlama çalışmaları arasında bir karikatür sergisi açması ve bu sergideki karikatürlerden oluşan bir karikatür albümü yayınlaması. (En eski azınlık gazetelerinden biri olan bu gazetenin düzenlediği karikatür yarışmasına 50'den çok ülkeden 500'ü aşkın karikatürün katılması. Yarışma jürisinde yer alanlar: Hıfzı Topuz, Peter Nieuwendijk (Uluslararası Karikatürcüler Federasyonu Başkanı), Ab Moolenar (UKF 2. Başkanı), Silvyo Ovadya, Vivi Menase (ikisi de Şalom gazetesi temsilcisi olarak), Tan Oral, İzel Rozental ve Piyale Madra)
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ilk çizgi filimin gerçekleştirilmesi. (Konusunu Nasrettin Hoca’nın “Tarifesi Bendedir” adlı öyküsünden alan filimin hazırlayıcıları: Mehmet İlkerli, Erdinç İlkerli. Bu filim ilk kez 1998’de Bayrak Televizyonunda gösterilmiştir)
1998
Karikatürcüler Derneği tarafından İstanbul'da "21. Yüzyılın Eşiğinde Karikatür ve Mizahın Koordinatları" başlıklı bir sempozyum düzenlenmesi. (Kültür Bakanlığının katkılarıyla)
Ali Ulvi Ersoy’un ölümü. (Doğ: 1926)
1999
Çocuk Vakfı Kültürevi tarafından "Türkiye'de Çizgi Film Sanatının Dünü, Bugünü ve Geleceği" adlı bir açık oturum düzenlenmesi. (Konuşmacılar: Tonguç Yaşar, Derviş Pasin, Şafak Tavkul, Namık Kural ve Orhan Büyükdoğan, yönetici: Haşim Vatandaş)
A CHRONOLOGY OF CARICATURE, CARTOON,
COMIC STRIP AND ANIMATED FILM IN TURKEY
(Including the developments of the
Turkish Community in Cyprus)
1839
Declaration of the so called “Tanzimat Fermanı (Edict of Order)” by Mustafa Reşit Paşa. (This edict foresees reforms to modernize life in the Ottoman Empire. One of its effects is to enliven the press. First daily newspapers and periodical magazines start their publications. They make use of visual materials such as drawings too, and this leads the path for their humorous use later on)
1852
Hovsep Vartanyan Paşa begins to publish the humorous periodical called Boşboğaz Bir Adem (The Blabber mouth). (This is the first humorous magazine published in the Ottoman Empire. Its publisher probably drew the cartoons of it. First humorous magazines were published by Ottomans with Armenian origins, therefore there are many Armenians under the first cartoonists of the Ottoman Empire)
1858
The 139th article of the new Penal Code foresees money fines or imprisonment between 24 hours and a week for immoral drawings and their publication.
1867
Publication of first cartoons in the periodical Ayine-i Vatan (Mirror of the country). (The name of this publication changed later to İstanbul)
1870
The newspaper called Terakki (Progress), in publication since 1868 in İstanbul, begins to give a humorous supplement for its readers, thus being the first humorous periodical in Turkish. (This periodical makes use of vignettes at the beginning, from 1871 onwards it publishes cartoons too)
Teodor Kasap begins to publish the humorous periodical Diyojen (Diogenes) on the 12th of November. (With the independent humorous periodicals cartoons find another medium than newspapers for their publications. The first cartoon in Diyojen was published on 23rd November 1870. This periodical was closed in 1873)
1873
Humorous periodical Çıngıraklı Tatar (The Tartar with the bells) begins to publish. (Its cartoonist is K. Opçanadassis)
Humorous periodical Hayal (Daydream) begins its publication. (Cartoonist of this magazine are Nişan G. Berberyan, Santr, Ali Fuat Bey and others)
1876
Mehmet Tevfik begins to publish the humorous periodical Çaylak (Kite hawk). (Cartoonist of this magazine is Ali Fuat Bey)
Humorous periodical Meddah (The panegyrist) publishes first colored cartoons.
1877
Humorous periodical Hayal is being closed because of a cartoon by Nişan Berberyan and its owner, Teodor Kasap is punished with a fine of three years imprisonment. (In the cartoon one of the Turkish shadow-show figures, Hacivat, asks the other one "..What is this Karagöz?.." and receives the answer by Karagöz, whose hands and feet are tied up, "..This is legal freedom, Hacivat!..". It is a reference to the new constitution, the 12th article of which says that the press is free under the laws. This punishment is one of the most popular one of a series of restrictions enforced by the government to the press)
1878
Ottoman sultan 2. Abdülhamit closes the parliament and reinstates his one-man rule over the country, which will continue about 33 years. (Restrictive measures of this era effect the press, especially the humorous periodicals and the development of cartooning. Cartooning activities will go on, in a limited way, in publications outside the empire)
1880-90
Yusuf (Franko) Paşa (1855-1933), who has been Minister of External Affairs only for eight days in 1922, compiles his drawings in form of an album. They are political caricatures made during his service in this ministry. (An American researcher, J. C. Hurewitz found this collection, and an author called Wendy Bueln has published them in the periodical Horizon. The article of W. Bueln was translated into Turkish by Aydın Dokur and published in 1969 in the periodical Hayat Tarih Mecmuası (issue 8), a publication dedicated for historical studies. Turkish cartoonist Turhan Selçuk wrote an article about him ("İlk Türk Karikatürcülerinden Yusuf Bey (One of the first Turkish cartoonists)” in the literary periodical Yeni Edebiyat (issue 1, 1969) and the journalist Hıfzı Topuz published an article ("Yusuf Franko Paşa'nın 19. Yüzyılda Çizdiği Karikatürler Yeni Keşfedildi (Recently discovered cartoons drawn in the 19th century by Yusuf Franko Paşa) " in Milliyet Sanat Dergisi (issue 221, 1977). Turgut Çeviker dedicates him a section in his book Gelişim Sürecinde Türk Karikatürü 1 (Turkish cartooning in its developing process 1, 1986) under the title "Yusuf Franko Paşa: Amerikalı Bir Tarihçinin Bulduğu Osmanlı Karikatürcüsü (An Ottoman cartoonist who was discovered by an American historian)")
1883
Foundation of the Academy of Fine Arts in İstanbul (today: The University of Mimar Sinan). (Many artists who became well-known cartoonists later on visited this school)
1894
Delemak Ekserciyan dies. (Born: 1840)
1896
Humorous periodical called Kokonoz begins its publication in Cyprus. (This is the first humorous magazine published by the Turkish Community in Cyprus. Its publisher, owner and editor was Ahmet Tevfik Efendi. Its name has been changed into Akbaba in 1897. This short lived periodical tries to continue its publication in 1910, again under the name of Kokonoz)
1905
Teodor Kasap, publisher of humorous periodicals such as Diyojen, Çıngıraklı Tatar, Hayal dies. (Born: 1835)
1907
Nişan G. Berberyan, one of the well-known cartoonists of the Tanzimat Era, dies. (Born: 1842)
1908
The so-called period of İkinci Meşrutiyet (2nd Constitution) begins. (The press receives more freedom, the number of published newspapers and periodicals increase, many new humorous magazines appear which make large use of cartoons. Portrait caricatures become very popular in Turkish cartooning. One of the most important humorous periodicals of this period is Kalem (Pencil). Another one is Karagöz, which continues its publication until 1939)
1909
Cemil Cem, the most prominent cartoonist of the 2nd Constitution Period, publishes a collection of his works. (First publication of Turkish cartoons in book form)
1908-1911
Sedat Nuri İleri, who was studying in Gembloux (Belgium) publishes together with Ali Dino, also a Turkish student there a humorous periodical called La Barbe (The beard). He also takes part in an international cartoon exhibition for students in the city of Gan and wins its first prize.
1910
Prominent cartoonist Cemil Cem begins to publish the humorous periodical Cem. (This periodical decides to stop its publication after the defeat in the so-called Balkan War. It starts again in 1927 but does not continue longer than 1928)
1918
Turkish journalist and cartoonist Sedat Simavi exhibits his cartoons in İstanbul and publishes a collection of them in a book called Yeni Zenginler (The new rich). (First Turkish cartoon exhibition)
Sedat Simavi publishes a cartoon collection under the title Harp Fakirleri (Poor of the war).
1919
Fahri Bey dies. (Born: 1881)
1920
Sedat Simavi publishes a cartoon collection under the title Kadınlar Saltanatı (Reign of Women).
1921
Cartoonist Cemil Cem becomes the director of the Academy of Fine Arts. (Until 1924)
1922
Poet and author Yusuf Ziya Ortaç begins the publication of the humorous periodical Akbaba (The vulture). (This magazine stops its publication in 1930 to start again in 1933. In 1949 a second break occurs which continues until 1952. Its final termination of publication is in 1977)
1923
Declaration of Turkish Republic. (A period of radical reforms begins, which effect the publication of written and drawn humor like the abandoning of the Arabic letters in favor of the Latin alphabet. This enlivens the press, the use cartoons and comic strips become more popular)
1927
The Humorous periodical Cem, published by the cartoonist Cemil Cem resumes publication for the second time. (The publisher was brought in front of the court because of two cartoons published in this periodical. The trial, which went on for one and a half years, ended with the result “not guilty”)
Prominent cartoonist of the 2nd Constitution Period Halit Naci dies. (Born: 1875)
1928
The acceptance of the new Turkish letters basing on the Latin alphabet. (Newspapers begin to use more visual material. In the long run the rate of literacy increased, which increased the consummation of more books, newspapers and periodicals, collections of cartoons and comic strips become more and more popular)
The cartoonist Cemal Nadir Güler begins to work for the newspaper Akşam, where he publishes some of his best cartoons.
1929
Publication of the children’s periodical Çocuk Sesi (Children’s voice).
1930
Sait Hikmet dies. (Born: 1883)
1932
An exhibition of Turkish cartoons opens in Austria. (First Turkish cartoon exhibition in a foreign country. One of the participants is Sedat Nuri İleri)
Cemal Nadir Güler publishes his cartoon collection Amcabey'e Göre (According to Amcabey). (One of the first cartoon books in the republican period)
1933
Yusuf Franko Paşa dies. (Born: 1855)
1934
İzzet Ziya Turnagil dies. (Born: 1880)
Sedat Simavi begins to publish the humorous periodical Karikatür (Caricature). (Until 1948)
Children’s periodical Afacan (Naughty child) begins its publication.
Orhan Tolon, one of the first Turkish comic strip artists, begins the publication of “Zıp Zıp ve Arkadaşları (Zıp Zıp and his Friends)” in the periodical Çocuk Sesi (Voice of the Children).
1935
Afacan and Çocuk Sesi, periodicals for children, begin to publish comic strips like Baytekin (Flash Gordon), Bayçetin (Jungle Jim), and Birik Birad (Brick Bradford).
1936
The newspaper Akşam (Evening) organizes a cartoon competition for its readers. (The newspaper prepares a collection of cartoons without captions by the famous Cemal Nadir Güler as a present for the participants)
1937
The program of the activities for the coronation of the English king contains an exhibition of cartoons prepared by the Turkish cartoonists Ramiz Gökçe, Münif Fehim Özarman and Necmi Rıza Ayça and it is opened in London.
1938
Cartoonists Cemal Nadir Güler and Ramiz Gökçe exhibit their works.
Ali Dino dies. (Born: 1891)
1939
Sedat Nuri İleri holds an exhibition of his cartoons in Paris.
Binbir Roman Dergisi (Thousand and one novels), a comic strip magazine begins its publication in İstanbul. (This periodical devotes almost 90 % of its pages to comic strips, a ratio unseen before, and becomes so popular that some issues see a second or eve a third printing)
Children’s periodicals Çocuk Sesi and Afacan decide to join.
1940
Ali Ulvi Ersoy publishes his first cartoon. (The cartoonists who are later going to be known under the name "1950 Generation" begin to produce their first works)
1941
An exhibition of Turkish Cartoon opens in İstanbul.
1943
Sedat Nuri İleri dies. (Born: 1888)
Children’s periodical Çocuk Haftası (Child’s week) begins its publication.
1945
Kazım Taşkent founds the children’s periodical Doğan Kardeş (Brother Doğan). (Various cartoonists, including the well-known Cemal Nadir Güler, make contributions for this periodical in form of cover designs or comic strip series. It also publishes the first cartoons of some artists, who are going to occupy a leading position in the Turkish cartooning scene. The periodical organizes a competition under its readers, publishes quality comic strips of European origin. The publication closes in 1975, it is published again between 1988 and 1994, publishes also comic strip books with quality)
The first cartoon of Eflatun Nuri Erkoç, published in the humorous periodical Akbaba, meets strong criticism for being too “Western” oriented. This cartoonist continues to publish his works in the humorous periodical Aydede (The moon) under the title “French cartoons”. (Young cartoonist under the influence of Saul Steinberg receive strong reaction from the publishers)
1946
Authors Aziz Nesin and Sabahattin Ali (and later together with Rıfat Ilgaz) begin the publication of the Humorous periodical Marko Paşa, which uses strong political criticism. The main cartoonist of the periodical, Mim (Mustafa) Uykusuz, becomes known with his cartoons dealing with social issues. (The periodical receives a great popularity, its number of copies sometimes reaching 60 000, which was quite unusual at that time. It receives the reaction of administrators and has been closed many times, but continue its publication under the names Merhum (deceased) Paşa, Malum (known) Paşa, Yedi-Sekiz Hasan Paşa, Öküz (oxen) Paşa, Bizim (our) Paşa, Ali Baba, Medet (Help). In 1988 the publication house Çınar published a facsimile print of one of its issues for the 7th Book Fair in İstanbul. In 1992 the same publication house repeated this again on its 10th anniversary and published the facsimile printings of Marko Paşa and Hür (free) Marko Paşa)
Artists or cartoonist like Mehmet Tekdal, Sururi Gümen, Firuz, Ayhan Erer, Şahap Ayhan begin to draw comic strips.
1947
Cemal Nadir Güler dies. (Born: 1902. He was the most famous cartoonist of the so-called “classical period” of Turkish cartoon. He was the creator of comic strip characters like Amcabey, Akla Kara, Dedeyle Torun, Dalkavuk, Salomon, etc. He was also publisher of humorous periodicals and magazines for children)
The first cartoon competition that was held in the Italian town called Bordighera. (These competitions, in which many Turkish cartoonists received prizes, have become international in 1952)
1948-1949
Vedat Ar, a teacher of the Academy of Fine Arts in İstanbul starts a course, in which first experiments about animated films are made.
1949
Mim (Mustafa) Uykusuz publishes his book Karikatür Albümü (Collection of cartoons). (This book was confiscated by governmental officials after its publication and was let free only in 1952)
1949-1950
The children’s periodical Doğan Kardeş organizes a cartoon competition for its readers. Its subject is a baby elephant named Mohini, which was going to be sent as a present to Turkish children by Pandit Nehru, the Prime Minister of India.
1950
Cemil Cem dies. (Born: 1882)
Newspapers begin to give Sunday supplements in which more cartoons and comic strips find place. (Ratip Tahir Burak and Şahap Ayhan begin to publish historical comic strips in the newspapers Hürriyet and Yeni Sabah)
1951
Weekly comic strip magazine Pekos Bill (Pecos Bill) begins its publication. (The most qualitative comic strip magazine up to date. It was the first magazine to contain the adventures of only a single hero. The name of the magazine, which continued its publication until mid 1950’es, has been changed to Koca Teks in its later phase. In 1980 and 1981 it was published again without receiving any popularity)
Realization of the animated film called "Evvel Zaman İçinde (Once upon a time)", which contained stories of some characters of the traditional Turkish folklore like Nasrettin Hoca, Keloğlan and others. It is supported by the producer Turgut Demirağ and is realized by a team of 20 artists under Yüksel Ünsal. (This film got lost in the USA, where its 30 m pieces was sent for further processing)
1952
Turhan Selçuk, a cartoonist of the new generation, publishes an article under the title “What is cartoon?" in the newspaper Yeni İstanbul. (This article discusses the modern approach in cartooning and defines it as “drawn humor” or “making humor with lines”)
Eflatun Nuri Erkoç holds an exhibition in London.
The journalist İlhan Selçuk and his brother, the cartoonist Turhan Selçuk begin to publish the Humorous periodical called 41 Buçuk (Forty one and a half). (It is the first periodical, in which the cartoonists of the so called “1950 generation” come together)
Children’s periodical Doğan Kardeş begins to publish adventures of Tenten, a creation of the Belgian comic strip artist Herge (Georges Remi) under the title “Tintin Kongo (Tenten in Congo)”.
The periodical Yelpaze accuses the newspaper Hürriyet for copying a comic strip from its pages and brings the case in front of a court.
Sermet Muhtar Alus dies. (Born: 1887)
1953
Cartoonist Orhan Doğu wins the Yunus Nadi cartoon competition organized by the newspaper Cumhuriyet. (First major success of the so-called “1950 generation” of cartoonists. Second prize goes to Osman Filiz)
Young cartoonists open an exhibition in İstanbul. (Participants: Ferruh Doğan, Oğuz Aral, Doğan Oğuzyer, Fikret Özelçi, Sinan Bıçakçı, Yalçın Çetin, Metin Gökçe, Güngör Kabakçıoğlu)
Cartoonist Güngör Kabakçıoğlu holds an exhibition in İstanbul. (First cartoon exhibition in Turkey devoted to cartoons for children)
Ratip Tahir Burak begins to draw historical comic strips in the newspaper Yeni Sabah.
Sedat Simavi dies. (Born: 1898. He was a journalist who started his career as a cartoonist, became later publisher of humorous periodicals and daily newspapers)
Ramiz Gökçe dies. (Born: 1900. Together with Cemal Nadir Güler he was one of the prominent cartoonists of the so-called “classical period”. He has created characters like Tombul Teyze (ile eşi Sıska Dayı) (Aunt fatty and her husband Uncle Skinny), Çömez, etc. He also published humorous periodicals and weekly magazines)
1954
Publication of the humorous magazine Tef starts. (Cartoon editor: Altan Erbulak. The periodical publishes especially cartoons of the so-called "1950 generation" cartoonists. Besides this it also publishes modern cartoons from other countries, thus becoming the leading magazine for cartoons without captions. Its publication terminates in 1955, in 1960 it starts again to last only one year)
Ratip Tahir Burak leaves the newspaper Yeni Sabah, his historical comic strip “Bir Yemin Uğruna (Just because of an oath)” is continued by Şahap Ayhan.
1955
Publication house Çağlayan publishes the book Tef ve Dünya Karikatüristleri Albümü (Cartoonists of Tef and the World). (The book contains a preface about the modern cartoon being a humorous drawing and includes works of modern Turkish cartoonists as well as some prominent cartoonists of other countries)
Turhan Selçuk and Ferruh Doğan win a cartoon competition organized by the Turkish Journalist Association.
The works of modern Turkish cartoonists begin to appear in foreign press.
Ratip Tahir Burak is sentenced for 18 months of imprisonment because of a political cartoon he publishes in the newspaper Ulus. (The cartoon was criticizing legal measures against the freedom of press)
Halim Büyükbulut (1931-1967) is sentenced for 14 months of imprisonment because of a political cartoon he publishes in the newspaper Ulus.
Ramiz Gökçe (born: 1937), a Cypriot cartoonist of Turkish origin publishes a collection of cartoons in Cyprus. (This is the first cartoon collection published by the Turkish Community in Cyprus)
1956
Turhan Selçuk wins the second prize in the cartoon competition organized in the Italian town of Bordighera since 1952. He also wins the cup of the Aero Club, given to the best cartoon of the exhibition. (Modern Turkish cartoonists begin to show themselves in competitions of the international scene. Turkish author Aziz Nesin wins the first prize of this competition in the category of humorous story)
Ferruh Doğan publishes Asrileşen Köy (The modernizing village), a collection of cartoons. (Governmental officials confiscated the book, containing cartoons of this cartoonist published since 1952, in 1957, the trial thereafter found the artist not guilty of any accusations and the book was let free. A second and a third printing of the book follows in 1976 and 1984)
Publication of the comic strip magazine Tom Miks. (This comic strip of Italian origin becomes the most popular comic strip magazine in Turkey. Its first publication was in the comic strip magazine Kara Süvari Bill Kid. Its original name, Capitan Miki, was changed after a suggestion of Samim Utkun, who was doing the cover designs of the magazine and was given the name of a once popular movie hero. Comic strip magazines like Teksas, Kinova, Teks, Zagor, Mister No, Alaska follow shortly after the success of this magazine)
Nurettin Atalay dies. (Born: 1928.)
1957
Seven cartoons, chosen after a competition organized by the newspaper Dünya are sent to the competition in the Festival of Edinburgh in England. (The Festival Committee does not accept them, thinking that these cartoons may not be originals but copied from somewhere else)
Turhan Selçuk and Nehar Tüblek win prizes in the cartoon competition organized in the Italian town of Bordighera.
The newspaper Milliyet begins with the publication of Abdülcanbaz, a comic strip created by the cartoonist Turhan Selçuk. (First stories of this comic strip were written by the authors Aziz Nesin and Rıfat Ilgaz, it was later written and drawn by Turhan Selçuk only. The main character of this comic strip receives a large popularity. At the beginning of 1970'es and 1980'es his adventures were collected in two series of books. During the 1970'es and at the beginning of 1990’es it was also adapted to theater)
Comic strip Superman starts in the weekly magazine Pazar (Sunday) under the name “Uçan Adam (Flying man)”. (The artist of this strip, which was created in 1938 by Jerry Siegel and Joe Shuster in the USA is Wayne Boring.)
Mıstık (Mustafa Eremektar) begins to publish his comic strips called “Taş Devri (Stone Age)” in newspapers.
1958
Publication of the first comic strip magazine called Superman. (Published by the publication house Ceylan, the magazine is published to its 50th issue, these adventures were reprinted in 1963 with some additional adventures)
Publication of the periodical Resimlerle Hikayeler (Stories with pictures).
Zeki Cemal Bakiçelebioğlu dies. (Born: 1900)
1959
The newspaper Akşam begins with the publication of the comic strip Kaan. Author is Aptullah Ziya Kozanoğlu, graphics by Suat Yalaz. (This historic-heroic comic strip is the forerunner of another one created by Suat Yalaz later on called Karaoğlan. A motion film of Kaan is realized in 1962)
Comic strip series like Çapkın Hırsız (The lewd robber) and Utanmaz Adam (The shameless man) begin with their publications.
1960
Ali Ulvi Ersoy publishes his political cartoon with the caption "Uçtu uçtu (It is flying, it is flying)". (This cartoon shows some famous dictators as dead and flying up to the sky, indicating that even the worst of them is not forever. It receives a strong reaction from the ruling party of the time and the newspaper Cumhuriyet, which has published it, is closed by the authorities. Investigation about the artist starts too but terminated with the revolting movement of the army against the government on the 27th of May, and this cartoon becomes one of its symbols)
Yalçın Çetin wins the first prize in a cartoon competition held by the Journalist Association of İstanbul.
Turkish cartoon scene enters a less active phase. (Relatively less young cartoonists appear, newspapers and magazines prefer cartoons of foreign origins, progressive cartoonists work more for new leftist magazines, the modern cartoonists (called “1950 generation”) move to other arts like theater, pantomime, comic strip, animated film, ceramics, movie)
1961
Ratip Tahir Burak enters the parliament as a representative of the Republican People’s Party. (Until 1965. For the first time a cartoonist becomes member of the parliament)
Animated films take the interest of some prominent Turkish cartoonists. (Classical cartoonist Cemal Nadir Güler tried his hand in animated film before, but was not able to continue. Since cartooning is in a relatively inactive period, some cartoonists begin experimenting in this area. First ones were serving more advertisement purposes, animated films with their own stories followed them. Yalçın Tüzecan (Sade Yalçın), Ali Ulvi Ersoy, Bedri Koraman and Mıstık (Mustafa Eremektar) found the company "Kare Reklam (Square advertisement)". Another one founded by Oğuz Aral, Tekin Aral and Ferruh Doğan does not make only advertisements but also realize animated films like Koca Yusuf (Yusuf the great), Bu Şehr-i Stanbul (This city of İstanbul), Direklerarası (Between the columns), Ağustos Böceği ile Karınca (The grasshopper and the ant))
Suat Yalaz begins with the publication of his famous comic strip Karaoğlan. (In 1963 Karaoğlan receives his own magazine. In 1965 a motion picture of its hero is realized)
The city of Tolentino in Italy starts a cartoon biennial. (This organization, in which Turkish cartoonists have also received prizes, aims to commemorate the famous Italian humorist Cesare Marcorelli)
1962
Turhan Selçuk wins the first prize in the international cartoon competition in Bordighera, Italy. (Ali Ulvi Ersoy, Ferruh Doğan, Nehar Tüblek, Mim (Mustafa) Uykusuz, Tonguç Yaşar and Zeki Beyner receive prizes of the Senate in the same competition)
1963
Nehar Tüblek wins the prize “silver palm” in Bordighera, Italy.
Turhan Selçuk becomes an entry in an encyclopedic publication called Enciclopedia dell'Umorismo, which is published in Milan, Italy. (This book covers 273 authors and 264 cartoonist from 1780 to today)
Cici Can, a comic strip created by Bedri Koraman becomes a motion picture. (Fist publication of this comic strip in the newspaper Milliyet in 1955)
1964
Semih Balcıoğlu exhibits his ceramics, which he calls "Three dimensional cartoons" in İstanbul and Ankara. (For the first time a Turkish cartoonist makes experiments with three-dimensional humorous creations. Balcıoğlu repeats these exhibitions in 1965 and 1966)
Kozma Togo dies. (Born: 1895)
1965
Nehar Tüblek wins the first prize in an international cartoon competition organized by the city of Tolentino in Italy.
Malkoçoğlu, historic-heroic comic strip created by Ayhan Başoğlu begins its publication.
1966
Erdoğan Özer wins the first prize in an international cartoon competition organized in Montreal, Canada. (There are rumors that this cartoon has a likeness with another cartoon by Burhan Solukçu, which was published in the humorous magazine Akbaba in 28.6.1962, in order to stop the discussions Erdoğan Özer shows that his version was published in the humorous magazine Zübük earlier than the other)
An exhibition of Turkish cartoons is held in the halls of Fine Arts Academy in Paris.
Halim Büyükbulut dies. (Born: 1931)
Ali Sami Boyar dies. (Born: 1880)
1967
Publication of the comic strip magazine Korku (Fear).
1968
Nehar Tüblek wins the “golden palm” in the international competition held in Bordighera, Italy.
The works of Turkish cartoonists are included in the collection of the year after the international competition held in Montreal, Canada. (These cartoonists are: Nehar Tüblek (who won the fourth prize), Nezih Danyal, Kutlu, Atilla Süer, Semih Balcıoğlu, Ferruh Doğan, Zeki Beyner, Yurdagün Göker, Erdoğan Bozok, Ali İhsan Korur)
Ustura (Razor), humorous supplement of the newspaper Günaydın organizes a cartoon competition in the name of Nasrettin Hoca. (Readers were asked to choose the best cartoons. The competition became so popular that it had to be extended. Ümit Celbiş wins the first, Nurhan Tunçöz the second and Abdullah Orhan the third prizes. Sencan Güngör, Mehmet Kurçaloğlu, Yücel Tanyeri, Engin Yüksel, Taner Özgüç, Tamer Tanyeri, Ayhan Demirkan follow them)
Ref'i Cevat Ulunay dies. (Born: 1890)
1969
The cartoonists Ferit Öngören, Turhan Selçuk and Semih Balcıoğlu found the Cartoonists Association in İstanbul. (First chairman of the association: Semih Balcıoğlu)
Nehar Tüblek wins the “golden palm” in Bordighera, Italy.
Nehar Tüblek wins the first prize in a cartoon competition held in Skopje, Yugoslavia (today Macedonia). (Semih Balcıoğlu becomes the second in the same competition)
Tonguç Yaşar realizes his short animated film called "Amentü Gemisi Nasıl Yürüdü? (How did the Amentü ship go?" and wins a special prize of the 3rd film festival held in Adana.
Tan Oral realizes his animated film called "Cumartesi Pazar (Saturday Sunday)".
1970
Semih Balcıoğlu wins the third prize in Bordighera, Italy.
The Cartoonists Association realizes its first collective exhibition. (The exhibition wanted to commemorate 100 years of Turkish cartoon and was called appropriately “100th year exhibition”. The Association brings out a book called Başlangıcından Bu Yana Türk Karikatürü (Turkish cartoon, from its beginnings to today))
A meeting of cartoonists called “100 years of cartoon-art” in İstanbul. (Chairman of the meeting is Sadun Tanju, participants are: Mim (Mustafa) Uykusuz, Ferruh Doğan, Semih Balcıoğlu, Oğuz Aral, Nehar Tüblek, Mıstık (Mustafa Eremektar), Eflatun Nuri Erkoç, Yalçın Çetin, Tan Oral, Ruhi Görüney, İsmail Biret, Metin Şanlı, Mesut Yavuz, Turhan Selçuk, Zeki Beyner, Meray Ülgen, İbrahim Ersaraç.)
Mimarlık, the periodical published by the Turkish Chamber of Architects, devotes 26 pages of one of its issues to cartoons dealing with architectural subjects. (Some of the contributions by the Turkish cartoonists are originally drawn for this issue)
Cafer Zorlu wins the prize for cartooning in a journalistic competition. (This cartoon was dealing with the first woman minister of Turkey)
Animated films "Amentü Gemisi (A ship called Amentü)” by Tonguç Yaşar and auiear and "Sansür (Censorship)" by Tan Oral win the prizes of the Turkish Radio and Television Institution.
Organization of the so-called Hisar short film competition. (Premieres of Engin İnal's animated film "Silgi (Eraser)", and Gönül and Orhan Taylan's puppet film "Lingo Lingo Şişeler (Lots of bottles)" in the program)
Metin Şanlı dies. (Born: 1945)
1971
Turkish Artists Association chooses cartoonist Turhan Selçuk as "The artist of the people" and gives him a prize.
Meral Simer wins the second prize in Skopje, Yugoslavia (today Macedonia) under the title "Where are human beings going?" (One of the first major successes of Turkish women cartoonists on the international scene. İbrahim Ersaraç wins a special prize in the same competition)
Ferruh Doğan wins the third prize in Bordighera, Italy.
Oğuz Turan wins the first prize in a cartoon contest organized by the Journalists Association of Ankara.
Foundation of an institution called APS Comics. (Turkish comic strip artists find the possibility to publish their works in other countries, especially in Germany through this institution)
1972
Oğuz Aral begins to publish Gırgır (Gag or pun), the humorous supplement of the newspaper Günaydın since 1970, as an independent magazine. (This magazine becomes the most popular humorous periodical of all times, reaching a copy number of 500.000 per issue at its peak. It became the forerunner and major publisher of cartoons that use expression methods of comic strips; it encourages and supports young cartoonists and comic strip artists, thus creating a great popularity especially under young readers. It spares a column for amateur cartoonists, publishes and criticizes their cartoons, thus creating an arena for cartoon criticism. Its high popularity makes it the third most circulated humorous periodical of the world after the American Mad and Russian Crocodile. Oğuz Aral leaves the magazine in 1989 after the owner decides to sell it to another publisher)
Süavi Süalp begins to publish humorous magazine called Salata (Salad). (Although aiming to adult readers it is a magazine that uses the techniques of comic strips. A weekly periodical first, it changes its format later and continues its publication as a comics book)
Ferruh Doğan wins the first prize in the cartoon competition organized by the town of Knokke-Heist in Belgium. Tonguç Yaşar wins the first prize in the category of sports cartoons of the same competition.
Ferruh Doğan, Tonguç Yaşar and Meral Simer win the second prizes in Skopje, Yugoslavia (today Macedonia).
Semih Balcıoğlu and Ferruh Doğan hold exhibitions in Skopje, Yugoslavia today Macedonia).
Animated film called "Yaşa Donkişot (Long live Don Quichotte)" realized by Tonguç Yaşar receives the prize of best film in the first international short film festival organized by Cinema Club of Darüşşafaka.
Abdülcanbaz, the comic strip created and drawn by Turhan Selçuk since 1957, is adapted to the stage by Dostlar Tiyatrosu (Theater of the Friends) under the direction of Genco Erkal. (Main characters are played by Ahmet Mekin (Abdülcanbaz) , Genco Erkal (Gözlüklü (Bespectacled) Sami), Mehmet Akan (Sürmegöz (with the tinged eyes) İhsan, Zihni Küçümen (Karanfil Hoca (Clove-pink teacher)), music by Arif Erkin, decorations by Turhan Selçuk and Evcimen Perçin)
Milliyet Sanat, a periodical for arts and literature, devotes one of its issues to comic strips.
Children’s periodical Milliyet Çocuk begins its publication.
1973
Ferruh Doğan and Orhan Özdemir win the first prizes in a contest for humorous drawings and graphics organized by the city of Bologna in Italy.
Ferruh Doğan and Semih Balcıoğlu win the first prizes in Bordighera, Italy.
Semih Balcıoğlu wins the first prize in an international cartoon competition organized in Ancona.
Erdoğan Bozok wins the first prize in the 6th Cartoon Biennial The Golden Aeisophus organized by the city of Gabrovo in Bulgaria.
Nehar Tüblek wins a special prize in an international cartoon competition organized in Marostica, Italy.
Faruk Özkurt, Şadi Dinççağ and Ali Ulvi Esroy win special prizes in a cartoon competition organized in Bosnia, Yugoslavia.
Mahmut Akgün wins the second prize in an international cartoon competition organized in Knokke-Heist, Belgium.
Publication of the book 50 Yılın Türk Mizah ve Karikatürü (50 Years of Turkish humor and cartoon) edited by Semih Balcıoğlu and Ferit Öngören. (The part about Turkish cartoon edited by Semih Balcıoğlu contains information about the historic development of Turkish humorous drawing. This part has been extended and was reprinted separately in 1983)
A cartoon competition for young artists is foreseen in the program of the 12th Nasrettin Hoca festival in Akşehir. (The first of the cartoon competitions, which will become an important international cultural activity in the later years. Ahmet Aykanat and Alper Uygur win win the first, Sami Caner the second, Nezih Danyal and Ali Galip Altunçul the the third prizes)
The Turkish Cinematheque organizes a festival of animated films of the world.
The animated film called "Amentü Gemisi Nasıl Yürüdü (How did the Amentü ship go?)" by Tonguç Yaşar and Sezer Tansuğ, which has won the special prize of the jury in a film festival organized in Adana (1972), enters the 9th Annecy Animated Film Festival and becomes the first Turkish animated film that is accepted to the festival.
Ayhan Yetkiner is the editor of a book called Nasrettin Hoca'nın Torunları Cumhuriyetin 50. Yılında Türk Karikatüristleri (Grandchildren of Nasrettin Hoca Turkish cartoonists on the 50th anniversary of the republic) published in İstanbul.
The serious literary periodical Yeni Dergi publishes an article called "Abdülcanbaz Bir Çizgi-Romanın Düşündürdükleri (Abdülcanbaz Thoughts on a comic strip)" by Üstün Alsaç. (The first serious criticism and interpretation of a comic strip basing on objective criteria in Turkey)
The film studio called Filmar, owned by Vedat Ar, that also produced animated films, closes.
Semih Balcıoğlu becomes the chairman of Turkish Journalists Syndication. (Until 1979)
Haldun Ulusoy dies. (Born: 1955.)
1974
Cartoon competition under young artists which was in the program of the Nasrettin Hoca festival in Akşehir one year ago becomes an international one. (This competition which was organized once in a year by the Nasrettin Hoca Tourism Association and Turkish Cartoonists Association was prohibited for a while at the beginning of 1980'es)
Art magazine Milliyet Sanat chooses Ferruh Doğan as the cartoonist of the year. This cartoonist was included into a book devoted to international cartoonists in Italy.
Şadi Dinççağ receives the first prize in Skopje, Yugoslavia (today Macedonia). (Semih Balcıoğlu wins the second prize in the same competition)
Semih Balcıoğlu wins the gold medal in a cartoon competition organized by the city of Ancona in Italy under the title "Four laughs against the sea”.
Erdoğan Başol wins the third prize in the Marostica international cartoon and humorous graphics competition in Italy.
The literary magazine Yansıma devotes a special issue for humor and cartoon. (Tan Oral's article "Türk Karikatürü'nün Yüz Yıllık Tarihine Kısa Bir Bakış (A short look at hundred years of Turkish cartoon)" continues on three issues)
The İstanbul branch of the Turkish Institution for the Protection of Children organizes a cartooning competition under children with the title "Kısa Pantalon (Short pants)". (This competition is held in 1975 and 1976 as a national, in 1977 as an international competition. Cartoons taking part in them were published as book. Although it has achieved quite popularity it was not pursued further. The winner of the first competition was Ali Acar Doğaner, second and third prizes went to Orhan Yüksel anda and Meral Dağdeviren)
The 4,5 minute animated film called “65 KV” of Meral and Cemal Erez wins the first prize in a short film competition organized by the cinema club of Boğaziçi University (BÜSK). (This couple continued their work on animated films later in other countries)
Salih Erimez dies. (Born: 1974)
1975
A museum devoted to cartoons opens in Tepebaşı, İstanbul. (The museum closes in 1980 because the building in which it is taking place was going to be demolished. The Municipality of Larger İstanbul decide to give the recently restored building of the Gazanfer Ağa madrassah to this museum so that it can again be opened to the public in 1989)
Semih Balcıoğlu holds an exhibition in Paris.
Cartoonists calling themselves Birleşik Karikatürcüler Grubu (United Cartoonists Group) open an exhibition of their work. (Members of the group are Ercan Akyol, Erdoğan Başol, İsmail Biret, Erdoğan Bozok and Raşit Yakalı)
A humorous periodical that describes itself as “..the magazine of laughing thought..” called Çağdaş Mizah (Modern Humor) begins its publication in İstanbul.
Emre Senan's animated film called "Gergeadam (The rhinoceros man)" receives the first prize in the short film competition organized by the Cinema Club of the Boğaziçi University. (Second prize goes to "Evrim (Evolution)" by Ateş Akyüz)
First Turkish Cypriot cartoonist Ahmet Rifat Efendi dies. (Born: 1892)
Mid 1970'es
Kervan publication house begins to publish the famous French comic strip called Asterix in a series of books. (The author of this comic strip is Rene Goscinny, graphics by Albert Uderzo. Turkish translation was done by Halit Kıvanç and Tevfik Ünsi. One of the serious attempts to publish quality comic strip books with a certain success: 16 books until the beginnings of 1980’es)
1976
The House of Humor in Gabrovo, Bulgaria declares Yalçın Çetin under the hundred best cartoonists of the world.
Emre Senan’s animated film called "Canlandırma Tabanca (The animated gun)" wins the first prize in the short film competition of the Cinema Club of the Boğazici University. (Ateş Benice wins the second prize with his "Düğüm Nasıl Çözülür (How to undo a knot")
Hazım Başkaynak dies. (Born: 1954)
1977
Haslet Soyöz wins the Cesare Marcorelli prize in the international cartoon competition organized in Tolentino, Italy.
Osman Galip Yurtcan wins a special prize in the cartoon biennial organized by the city of Vercelli in Italy.
Ferruh Doğan wins the special prize for cartoons in the biennial of Gabrovo, Bulgaria.
The İstanbul branch of the Turkish Institution for the Protection of Children organizes an international cartooning competition under children with the title "Kısa Pantalon (Short pants)". (This competition, which started as a regional one restricted only to İstanbul in 1975, becomes a national one in 1976, and now an international one this year, is the first international cartoon competition for children. 2250 participants from 25 countries took part in it and some of the cartoons were collected in a book published thereafter)
Publication of the book Emperyalist Kültür Sanayii ve W. Disney Vak Vak Amca Nasıl Okunmalı? (Imperialist Culture Industry and W. Disney How to read Donald Duck?) by the authors Ariel Dorfman and Armand Mattelart. (Foreword of the book by David Kunzle, translation into Turkish by Atilla Aksoy. First publication of a book that criticizes ideologically comic strips, especially the work of Walt Disney)
Termination of the humorous magazine Akbaba (The vulture). (This long living weekly periodical played an important role from time to time in the republican period. It was published by the poet and author Yusuf Ziya Ortaç (1895-1967) between the years 1922-1930, 1933-1949, and 1952-1977)
The Academy of Fine Arts (today Mimar Sinan University) in İstanbul begins with the organization of the so-called İstanbul Art Festival. (One of the activities of the festival included a cartoon competition, the first prize of which went to Alper Uygur. Tan Oral takes part in the symposium under the title “Arts towards the year 2000” with a paper called "Grafik Mizah (Karikatür) (Humorous drawings (Cartoons)")
The reference book called 20. Yüzyıl Ansiklopedisi (The encyclopedia of the 20th century) has an entry under the title "Çizgili ve Resimli Romanlar Yeni Bir İletişim Biçimi (Illustrated stories and comic strips A new way of communication)".
Emre Senan’s animated film called " Hayatında Eğri Çizgiyi İlk Kez Keşfeden Adam (The man who discovers the curved line for the first time in his life)" wins the first prize in the short film competition of the Cinema Club of the Boğazici University. (Selçuk Aşkın wins the second prize with his "Bir Gün (One day)")
Ratip Tahir Burak dies. (Born: 1904. This cartoonist was the creator of some quite successful historical comic strips as well as sharply criticizing political cartoons)
Yalçın Çetin die dies. (Born: 1934. This cartoonist has also made experiments with animated film)
Bülent (Hikmet) Şeren dies. (Born: 1932)
Orhan Tophanelioğlu dies. (Born: 1958)
Mazhar Nazım Resmor dies. (Born: 1901)
1978
Beysun Gökçin wins the first prize in the 5th international Nasrettin Hoca cartoon competition organized in Akşehir.
Haslet Soyöz wins the second prize in Skopje, Yugoslavia (today Macedonia).
Semih Balcıoğlu holds a cartoon exhibition in New Castle, England.
Publication of the book Güle Güle İstanbul (Good-bye İstanbul) by Semih Balcıoğlu. (This book wins the first prize in a competition held for the best cartoon books in the city of Pescera, Italy (1982). Second and third printings follow in 1985 and 1996)
Cartoonist and graphic artist Selçuk Demirel goes to Paris and begins to work there.
Meral Birden Erez wins a special prize in the Balkan Film Festival (category of national short films) with her animated film “Kedi (The cat, Il Gatto)”.
Tunç İzberk and Tonguç Yaşar win the first prizes in a competition for animated films about Nasrettin Hoca organized by the Ministry of Culture with their films “Hoca ile Hırsızlar (Hoca and the thieves)” and “Hoca ile Hırsız (Hoca and the thief)”. (Ateş Benice' “Hoca Bir Gün (One day the Hoca)” and Emre Senan's “Kısasa Kısas (Law of retaliation)” receive second and third prices)
The newspaper Cumhuriyet starts a column called "Ciddiyet (Seriousness)". (Until 1980)
Orhan Ural dies. (Born: 1913)
Burhan Solukçu dies. (Born: 1928)
Sezgin Burak dies. (Born: 1935)
İbo (İbrahim Güngör) dies. (Born: 1959)
1979
Zühal Arınık submits her study under the title Türkiye'de Çizgi Roman ve Turhan Selçuk'un Abdülcanbaz'ı (Comic strips in Turkey and Abdülcanbaz of Turhan Selçuk) to the Chair of Aesthetics and History of Art in the Faculty for Literature of the University of İstanbul. (One of the first academic studies about comic strips)
Novum Gebrauchs Graphik, a periodical about graphical arts publishing in Switzerland, publishes an article about the Turkish cartoonist Turhan Selçuk and gives examples of his work.
Ferruh Doğan holds an exhibition in Germany.
Mehmet Aktuğ wins the first prize in the 6th International Nasrettin Hoca Cartoon Competition organized in Akşehir.
Mahmut Karatoprak wins the second prize in a cartoon competition organized in Skopje, Yugoslavia (today Macedonia).
Cartoonists Association begins with the publication of the periodical Karikatürk (Caricaturc).
World famous novel İnce Memed (Memed My Hawk) by Yaşar Kemal is published in comic strip form.
1980
Nezih Danyal wins the first prize in an international cartoon competition organized by the city of Pescara in Italy.
Tufan Arkayın wins the prize of success in the Vercelli International Cartoon Biennial in Italy. (Hakan Anılan wins a special prize in the same competition)
One of the prominent banks of Turkey, İş Bankası, organizes a cartoon competition in order to support young cartoonists. The prizewinners and other cartoons worthy of publication are collected in a book.
"Stereo", an animated film created by Ateş Benice is shown in the festival of Zagreb, Yugoslavia.
The Turkish Cypriot cartoonist Musa Kayra wins a special prize in the Nasrettin Hoca cartoon competition.
1981
Cemalettin Güzeloğlu wins the so-called Homoridens Graffiti special prize in the International Cartoon and Graphic Arts competition organized in Marostica, Italy.
Semih Balcıoğlu holds a cartoon exhibition in the city of Frankfurt, Germany.
Karikatürkei von 1946 bis 1981 (Karikatürkiye, "Caricaturkey" from 1946 to 1981), a book by T. Balkenhol is published in Hamburg, Germany. (One of the books about Turkish cartoon and cartoonists published in a foreign country)
Amateur Sports Clubs Confederation organizes a cartoon competition in the 100th birth year of Atatürk and Cafer Zorlu, Mesut Yavuz and Musa win 7 prizes out 24. (The cartoons, which took part in the competition, are collected in a book. The named organization publishes four more books about sports between the years 1983 and 1986)
The life of Atatürk becomes a comic strip in a book published by the Ministry of Culture. (The book is prepared by Ayhan Başoğlu, it has also English, French, German and Arabic versions)
Milliyet Sanat, a periodical for arts and literature, publishes in its 25th issue an article about some young Turkish cartoonists. (These cartoonists are: Mustafa Doğruer, Beysun Gökçin, Seydali Gönel, İsmail Gülgeç, Atilla Kanbir, Mahmut Karatoprak, Semih Poroy, Emre Senan, Haslet Soyöz, Ohannes Şaşkal, Tuncay Urcan)
Şamata, a periodical which calls itself as "..a periodical for humorous novels..", begins its publication. (A magazine that uses similar lines and gags as its forerunner Salata)
İstanbul Reklam, an advertising company that has also produced some animated films closes.
Suavi Süalp dies. (Born: 1926. This author, known mainly for his screen plays, has also produced humorous stories, cartoons and comic strips, and was publisher of humorous periodicals)
Mehmet Polat dies. (Born: 1927)
1982
Humorous weekly Gırgır receives a special prize of the so-called Modern Journalists Association in the 10th anniversary of its publication.
Fethi Develioğlu, Mahmut Akgün, Mustafa Bora and Hasan Seçkin win special prizes at the Vercelli International Cartoon Biennial in Italy.
Necati Abacı and Erdoğan Karayel win special prizes in the cartoon competition organized in the city of Pescara, Italy.
Humorous periodical Gırgır is closed for one month. (Because of a cartoon criticizing a women singer who appears on the television clothed with the Turkish flag)
Faculty of Administration at the University of İstanbul realizes a questionnaire about the readers of the humorous periodical Gırgır. (A humorous periodical becomes for the first time the subject of a serious research)
In stead of the Nasrettin Hoca cartoon competition, which was prohibited since 1981, a competition for animated films is organized. (Murat Havsa and Yıldız Cıbıroğlu win the first prize, Atila Ergüder the second, Bekir Susam the third prizes. Türker Ede, Feza Baykal and Timuçin Tarhanlı win w win special prizes)
The book Güle Güle İstanbul (Good-bye İstanbul) by Semih Balcıoğlu wins the first prize in a competition for the best cartoon book organized in Pescera, Italy.
Atila Özer, Gürbüz Doğan Ekşioğlu, Ercan Akyol, Erdoğan Özer and Kamil Masaracıwin win various prizes in the international cartoon competition of Yomiori Shimbun, organized in Tokyo.
ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi (METU Journal of the Faculty of Architecture), which was able to publish its 2nd issue of 1980 in this year devotes 24 pages to the cartoons of Salih Memecan under the title “cartoon and environment".
Historic-heroic comic strip Tarkan starts again in the newspaper Bulvar Gazetesi. (His brother Engin Burak continued this comic strip which was created by Sezgin Burak after his death)
Şadi Dinççağ dies. (Born: 1919)
1983
Semih Balcıoğlu prepares the book called Cumhuriyet Dönemi Türk Karikatürü (Turkish Cartoon in the period of the Republic) and wins a prize given by the bank İş Bankası. (This is a revised new edition of the book published in 1973 under the title of 50 Yılın Türk Mizah ve Karikatürü (Fifty years of Turkish humor and cartoon). It contains information about many Turkish cartoonists)
The first of International Sedat Simavi Cartoon Competitions start. (Haslet Soyöz wins the second prize)
Ali Galip Altunçul wins a special prize in the International Competition for Cartoon and Graphics organized by the city of Marostica, Italy.
Cartoons of Ali Ulvi Ersoy, Semih Balcıoğlu, Ferit Öngören, Ö. Kalender, Ü. Mahmut Karatoprak, Tan Oral, Tonguç Yaşar, Nehar Tüblek and Turhan Selçuk take part in an exhibition held in the city of Basel in Switzerland.
Ferruh Doğan receives an entry in a book called Grafik ve Karikatür Sanatında Kim Kimdir? (Who is who in Graphics and Cartoon?) published in Switzerland.
Atila Özer wins the first prize of the international cartoon competition Yomiori Shimbun organized in Tokyo. (Tan Oral and Mahmut Akgün receive prizes for excellence, Gürbüz Doğan Ekşioğlu wins the prize of success in the same competition)
İbrahim Tapa wins a special prize in a cartoon competition organized by the city of Bordighera in Italy.
Erdoğan Karayel wins the fourth prize in a cartoon competition organized in Germany under the title “Those who work in a foreign country”.
Humorous monthly Sıfır (Zero) begins its publication in Ankara. (This is a periodical which supports single panel cartoons without captions contrary to the mainstream of humorous magazines publishing İstanbul, which use the methods of comic strips. Its editor is Sait Munzur)
Ferit Öngören writes the article “Turkish humor and cartoon” in Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi (Turkey in the Republican period).
Association of Modern Journalists in Ankara declare Tan Oral and Kamil Masaracı as the "journalists of the year ".
The newspaper Kuzey Haber (Northern News) begins its publication in Trabzon. (This newspaper, like its forerunner Karadeniz (Black Sea) continues the humorous page Taka (Barge) and publishes the works of regional cartoonists. Editor of this page is Hikmet Aksoy. Later this newspaper has organized two national cartoon competitions)
Hakan Derman holds holds in association with a friend the so-called "Living cartoon exhibition". (For the first time living persons take place in scenes to represent a funny situation)
Hürriyet-Gösteri, a periodical for arts and literature, dedicates its September issue to Turkish cartoon.
Mim (Mustafa) Uykusuz dies. (Born: 1922)
Ahmet Münif Fehim dies. (Born: 1900)
1983-1985
Publishing house Anadolu Yayıncılık begins with the publication of the general reference work called Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi (Encyclopedia of famous personalities of Turkey and the World). (In this work biographies of famous cartoonists and comic strip artists from Turkey and other countries take place. There are also general articles about cartooning and comic strips)
1984
Cartooning becomes a course at Anadolu University in Eskişehir. (For the first time humorous graphics is taught in an institution of higher education)
Tan Oral wins the prize of excellence in the international cartoon competition organized by the newspaper Yomiuri Shimbun publishing in Tokyo.
Ercan Akyol wins a special prize in an international competition organized by the city of Marostica in Italy.
Fethi Develioğlu and Ümit Müfit Dinçay win special prizes in the Vercelli International Cartoon Biennial in Italy.
After a period of thirty years Turhan Selçuk holds his second exhibition in İstanbul and receives the prize of the Sedat Simavi Foundation for 1984.
Atilla Peken wins a special prize in the international cartoon competition of Bordighera, Italy.
Ferruh Doğan holds a cartoon exhibition in Germany.
Famous French comic strip Red Kit (Lucky Luke), created by the author Rene Goscinny and drawn by Morris, begins to be published as a new series of books with color printing and hard covers. (Publisher is Milliyet publishing house)
1985
Adam Sanat, a monthly periodical for arts and literature begins with its publication. (This periodical is the first one that gives the same care for cartoon and comic strip as for other artistic activities by publishing serious theoretical articles about them)
Sinan Gürdağcık publishes his article “The story of comic strip” in Hürriyet-Gösteri. (This article which deals with the history of comic strips is reprinted later in Çizgi Roman Koleksiyon Dergisi (Comic strip collectors magazine))
Engin Ergönültaş publishes his comic strips in the periodicals Metal Hurlant and L'Echo des Savanes, publishing in France. (For the first time the work of a Turkish comic strip artist is published in a foreign country)
Turkish comic strip artist Bahadır İşler wins the third prize in an international comic strip competition organized by the periodical Illustre publishing in Lousanne, Switzerland, with his work called "Rüzgarlı (Windy)".
Erdoğan Bozok and Mahmut Akgün participate with their cartoons in a collection which was to be published in Knokke-Heist, Belgium to commemorate the 25th anniversary of its cartoon festival in 1986.
Gürbüz Doğan Ekşioğlu and Ümit Müfit Dinçay win special prizes of the jury in a cartoon competition under the title “Only one Earth” organized in the city of Duisburg, Germany, which was open only for the cartoonists of the Third World.
Hürriyet-Gösteri, a monthly periodical for arts and literature, devotes its “File of the Month” section to articles about comic strips. (Issue 61)
The 11-minute animated film called "Les Cordes" (İpler, Strings), created by Meral and Cemal Erez in 1983, receive in the short film festival of Marly-Le-Roi the prize for best graphics.
1985-1986
50 Yılın Dünya Karikatürü 1935-1985 (Cartoons of the world in the last fifty years 1935-1985) is published in İstanbul as a supplement of a newspaper. (Publisher is Hıfzı Topuz, with the contribution of Turgut Çeviker, Ferruh Doğan and Tan Oral)
1986
The humorous magazine Gırgır, under the direction of Oğuz Aral, organizes in İstanbul and Ankara two exhibitions under the title "İçerden Dışarıya Sevgilerle 24 Hapisaneden Karikatürler (From inside to outside with love Cartoons form 24 prisons)". The publishing house Yarın brings out a collection of cartoons with the same title. (Cartoons become more and more an medium of expression. Some of these cartoons, drawn by prisoners were, published for the first time in Gırgır and this exhibition is the first of its kind)
Hıfzı Topuz publishes his book called İletişimde Karikatür ve Toplum (Cartoon in communication and the society). (This book was published in 1974 in Paris and in French. Prof. Abraham Moles wrote its foreword.... Its Turkish translation was realized by Assoc. Prof. Dr. Nuri Bilgin and Nezihe Topuz. By considering humorous drawings as a means of communication, and becomes one of the first serious researches about cartoons)
The humorous monthly Karakare (Black square) begins its publication in Ankara. (A periodical that supports cartoons without captions)
Graphis Annual 1985-86, an annual for graphical arts, publishes one of Selçuk Demirel's cartoons, which were exhibited in Ankara in 1984 under the title "Seyir Defteri (Log book)".
Peace Association, an association in the Turkish Republic of Northern Cyprus, organizes a cartoon competition under the title "Silahsız Bir Dünya (A world without arms)". (Adnan Taç receives the first prize, Nihat Atagöz and Nizamettin Mollasalihoğlu receive the second prizes, and the third prize goes to Fethi Develioğlu)
Mahmut Akgün wins the prize of the press in an international cartoon competition organized in the city of Beringen, Belgium.
Cemal Arığ wins the first prize in the international cartoon competition organized by Dedete, the humorous supplement of the Cuban newspaper Juventud Rebelde (Rebelling youth).
Necati Abacı and Cumhur Gazioğlu win special prizes in a cartoon competition under the title “Cennetin Öbür Yakası (The other side of heaven)” organized in Germany.
Milliyet Sanat, a periodical for arts and literature, publishes in its issues between 15.4.1986 and 15.10.1986 cartoons of young artists under the title "1986 Uluslararası Dünya Barış Yılı'nda / Söz, Genç Çizerlerde! (In the year of the youth young cartoonists have the word!).
Şekip Davas receives the prize of artistic quality in an international competition for comic strips organized by the periodical Illustre, publishing in Lousanne, Switzerland.
Ferit Avcı wins the fourth prize in the third international cartoon competition organized in Montreal, Canada.
The newspaper Günaydın begins to reprint “Cem Sultan”, a historical comic strip by Ratip Tahir Burak.
Author and researcher Turgut Çeviker publishes his book Gelişim Sürecinde Türk Karikatürü 1 Tanzimat Dönemi 1867-1878 / İstibdat Dönemi 1878-1908 (Turkish cartoon in its developing process 1, the period of Tanzimat 1867-1878, the period of monarchy 1878-1908). (A study and a source-book about the first stages of Turkish cartoon. The second book of this trilogy is published in 1988 and the third book in 1991)
The publication house Adam begins with the publication of collections from the early periods of Turkish cartoon. (Collections by the cartoonists Ali Fuat Bey, Nişan G. Berberyan, Halit Naci, Cemil Cem. Compiler of the series: Turgut Çeviker)
Foundation of Turkish Cypriot Cartoonists' Association. (Founding members: Serhan Gazioğlu, Alper Susuzlu, Hüseyin Çakmak, Mehmet Ulubatlı, Musa Kayra and Cemal Tunceri)
Turkish Cypriot cartoonist Alper Susuzlu wins the first prize in the Tib-Wats cartoon competition organized in Switzerland.
Turkish Cypriot cartoonist Mustafa Tozakı wins the second prize in the Tib-Wats cartoon competition organized in Switzerlanrd.
Oğuz Turan dies. (Born: 1928)
İhap Hulusi dies. (Born: 1895)
1987
Gürbüz Doğan Ekşioğlu wins the prize of success in the international cartoon competition of Yomiori Shimbun in Tokyo. (Enver Malkoç and Semiramis Aydınlık receive prizes of merit and Erdoğan Karayel, Abdullah Orhan and Ahmet Aykanat win special prizes in the same competition)
Özden Ögrük publishes her comic strip book called Çılgın Bediş (Crazy Bediş). (The first publication of a comic strip book by a woman artist. “Çılgın Bediş” started in the humorous periodical Gırgır in 1976)
The art gallery of the Association of Cartoonists at the entrance of Yerabatan Cistern in İstanbul opens with the exhibition "Çizgilerle İstanbul (İstanbul in lines)".
Tan Oral takes part in an international political cartoon festival organized in Brussels.
Faruk Çağla and Hasan Zeynel Zaferoğlu hold an exhibition under the title "Karikatürkiye (Caricaturkey)" in the city of Voorburg, Netherlands.
Turkologue François Georgeon holds an exhibition in the Anatolian Cultural Center of Paris under the title "Osmanlı İmparatorluğu'nun Son Döneminde Karikatür ve Mizah Basını (Cartoons and humorous periodicals in the last period of the Ottoman Empire)".
Şekip Davas wins the first prize of a comic strip competition jointly organized by the French Ministry of Youth and Sports and the Lanester Festival of Comic Strips.
Varlık, a periodical for literature, dedicates its 953rd issue to humor and cartoon.
Turkish Cypriot cartoonist Bertan Soyer wins the jury special prize in the Brindissi Cartoon competition organized in Italy.
1988
The humorous periodical Gırgır made known in a cartoon festival held in Brussels as the third largest humorous magazine. An exhibition of 200 cartoons accompany this, its director Oğuz Aral gives a lecture about humor in Anatolia and takes part in a forum discussion held with Belgian cartoonists.
Enver Malkoç wins a special prize in the Vercelli International Cartoon Biennial in Italy.
Ercan Akyol wins the second prize in a cartoon competition organized by the periodical JEZ, publishing in Yugoslavia.
Anadolu University in Eskişehir publishes the study by Atila Özer called Karikatür Sanatı ve Reklamcılık (Cartooning and Advertisement).
The Cartoonists Association founds an information center and a cartoon agency. (These institutions did not function as expected because of the publication conditions in Turkey)
Nasrettin Hoca Cartoon Competitions, which were terminated since 1981, start again.
Ercan Akyol wins the first prize in a cartoon competition called Jez (Porcupine).
Sami Caner, Gürbüz Doğan Ekşioğlu and İsmet Lokman win the prize of excellence in the international cartoon competition of Yomiuri, Japan.
Doğan Kardeş, a periodical for children begins its publication again. (This periodical published after 1991 books of comic strips, which were published in it)
The exhibition called "Osmanlı Karikatürü (Ottoman Cartoons)" opens in İstanbul. (First exhibition on the subject of Ottoman cartoons. The exhibition was organized by Turgut Çeviker)
Nezih Danyal and Kamil Masaracı enter the list “journalists of the year” prepared by the Association of Modern Journalists in Ankara.
Anatolian Art Center in Ankara organizes the 1st International Animated Film Festival. (In 1989 the organization takes place both in Ankara and İstanbul)
Altan Erbulak dies dies. (Born: 1929. This cartoonist was also famous as a journalist, artist, showman, etc. He was the creator of the comic strips Hürmüz and Cafer, Kibar Hırsız (Gentlemen thief), etc. and author of corners such as “Bir Delinin Hatıra Defteri (Diary of a madman)” and “Taş Arabası (Stone carriage)”)
Boğaç Han, an animated film of 50 minutes produced by Derviş Pasin / Ateş Benice studios take part in the Cinema Days ‘88 in İstanbul.
1988-1989
Oğuz Aral, director of Gırgır, the most popular humorous magazine in Turkey, holds exhibitions with the cartoons published in this periodical in various countries of Europe and holds lectures on the subject of Turkish humor.
1989
Humor and Cartoon Museum of the Municipality of Greater İstanbul opens in the so-called Gazanfer Ağa Madrassah, a historical building which saw a recent restoration. (The first director of the museum is Erdoğan Bozok, who organizes various exhibitions and founds a library)
Atila Özer’in wins a special prize in the cartoon competition organized in Skopje, Yugoslavia (today Macedonia).
Abdullah Üçyıldız, Sami Caner, İsmet Lokman and Gürbüz Doğan Ekşioğlu win prizes of success in the international cartoon competition of Yomiori Shimbun in Tokyo.
Turhan Selçuk receives the honorary prize of the 8th Book Fair in İstanbul.
Because of the change in the ownership, Oğuz Aral and Tekin Aral leav leave the humorous periodicals Gırgır and Fırt they are directing and begin with the publication of Avni and Fırfır. (Following this event numerous new humorous periodicals begin to appear, which all use the model of Gırgır-Fırt style, supporting cartoons that make use of comic strip expression methods)
Hüseyin Çakmak from the Turkish Republic of Northern Cyprus wins the first prize, the second prize and prizes of the European Council in the 43rd Bordighera International Cartoon Competition in Italy. (Hüseyin Çakmak, also founder of the Turkish Cypriot Cartoonist Association, becomes the youngest cartoonist that receives the Golden Palm of this famous organization)
İsmet Lokman wins the first prize in the international Nasrettin Hoca Cartoon Competition organized in Akşehir. (This cartoonist won the honorary merit of the International Sedat Simavi Cartoon Competition, the prize of the Turkish Librarians Association, the prize of the Chamber of Chemists, and other prizes in various competitions)
The Cartoonists Association holds an exhibition about the cartoonist Cemil Cem in İstanbul. (These cartoons were selected from the humorous periodicals Kalem and Cem, publishing between the years 1908 and 1912)
The Cartoonists Association holds an exhibition called “Portraits” in İstanbul. (An exhibition of portrait caricatures by famous cartoonists)
The Cartoonists Association holds an exhibition about the Turkish Cypriot cartoon in İstanbul, a joint effort with the Turkish Cypriot Cartoonists Association from Cyprus.
The Radio Television Institution of Turkey (TRT) organizes a seminar about animated films in İstanbul.
Hadi Uluengin publishes his studies under the title "Avrupa Çizgi Romanında Türk İmajı (Turkish image in European comic strips)". (In the newspaper Cumhuriyet between 12th and 15th February)
...ve Sinema (...and cinema), a periodical for movie arts, dedicates its March issue to Turkish animated film.
Turkish Cypriot cartoonist Alper Susuzlu wins the silver medal in the international cartoon competition organized in Ancona, Italy.
1990
Turhan Selçuk is invited to the Saint-Esteve International Cartoon Festival which is organized with the support of the French Ministry of Culture since five years. (This cartoonist is the first Turkish cartoonist that is invited to this festival. All of his four cartoons are bought by the Saint-Esteve Museum of Modern Arts)
Selçuk Demirel publishes his book called Eclats de Silance (Cries of the silence) in France. (This is the 10th book of a series called "Maniere de Voir (Ways of seeing)" published by the periodical Le Monde Diplomatique (The World of Diplomacy). Claude Julien, editor of the periodical and Ignacio Ramonet, its general director, write an introduction and foreword for the book. More than 150 black and white or colored cartoons of Selçuk Demirel take place in the large-format book with 98 pages)
Muhammet Şengöz wins the first prize in the cartoon competition organized by the city of Marostica in Italy. (Ahmet Erkanlı wins the prize of success in the category called “Fanatics and Fanaticism”)
Five associations come together in order to take part in the cultural weeks organized in Strasbourg, France. (Cartoons of Tan Oral and posters of Selçuk Demirel are exhibited in this activity)
Tan Oral holds an exhibition in Athens.
Tan Oral is invited to take part on the exhibition organized for the 10th foundation anniversary of the cartoon and comic strip museum called Sammlung Karikaturen Cartoons in Basel, Switzerland.
Ramize Erer publishes her book called Bir Bıyıksız (A Mustache-less). (First cartoon book by a Turkish woman cartoonist)
Necmi Rıza Ayça wins the Burhan Felek Journalism prize.
The Ministry of Culture begins with the publication of comic strip books for children that take their subjects from national stories. (Authors are Mustafa Demirbaş, Osman Oktay, Ömer Seyfettin, Dilaver Cebeci, Emine Işınsu. Artists are Orhan and Erhan Dündar)
Milliyet Çocuk, a periodical for children, changes its format and becomes a comic strip magazine. (There are not only comic strips for children but also for grown-ups in this magazine. Besides Turkish comic strips adaptations of foreign comic strips also appear in it such as Hasbi Tembeler (Beetle Bailey), Bizim Can (Dennis the Menace), Bastır Viking (Hagar), Temel Reis (Popeye), Red Kit (Lucky Luke), etc.)
Erdoğan Özer dies. (Born: 1939)
Dr. İhsan Ünlüer dies. (Born: 1923. Ünlüer was a physician who had a reputation for his humorous articles and cartoons)
1991
Cartoonists Association receives the prize of Culture and Art of the Ministry of Culture.
Aşkın Ayrancıoğlu wins a special prize in the international competition for cartoons and graphics organized in Marostica, Italy.
Mehmet Ali Türkmen wins a honorable merit in the Casino Beringen International Cartoon competition held in Belgium.
Nezih Danyal and Gürbüz Doğan Ekşioğlu win prizes of success in Yomiori Shimbun international cartoon competition organized in Tokyo.
Cartoonists Association starts the publication of the series Karikatürk '91 (Caricaturc ‘91). (This collection of cartoons by various cartoonists is repeated in the following years too as a yearbook of cartoons)
Son Kelaynak, a humorous magazine begins its publication in İstanbul. (This is a periodical, which supports cartoons without captions and tries to emphasize the artistic quality of cartooning. Its owner is Hasan Seçkin)
Hamsi (Sprat), a humorous periodical begins its publication in Trabzon.
Çizgi Roman Koleksiyon Dergisi (Comic strip collection magazine) begins to publish in İstanbul. (This periodical was a publication of Ar Comic Strip Club and was a two-weekly magazine. Besides comic strips it contained some information about comic strips and comic strip artists. Its owner was Ali Recan)
Comic strip magazines Rr-Resimli Roman (Illustrated novels) and Zeplin (Zeppelin) begin with their publications in İstanbul. (These magazines were trying to show that comic strips are not only artistic forms used by humorous magazines and that they can also deal with serious subjects)
Assoc. Prof. Namık Ayvalıoğlu publishes his article with the title "Dünyanın Kötü Yanları Da Var! (There are also bad things in the World)" in Doğan Kardeş Postası (Doğan Kardeş Mail), the supplement of the children’s periodical Doğan Kardeş. (Ayvalıoğlu, an academic staff member in the University of İstanbul, tells that contrary to the general belief it is not harmful for children to read comic strips)
Selma Selçuker organizes an exhibition in İstanbul consisting of cartoons or caricatures made not by professional cartoonists but by other famous personalities. (The exhibition contains drawings by the Ottoman Sultan Mehmet the 2nd (Conqueror), journalist Abdi İpekçi, movie star Ayhan Işık, architect Vedat Dalokay, artist Vasfı Rıza Zobu, goal-keeper Cihat Arman with with some other forty famous personalities. Before the exhibition opens Psychologist Dr. Mahpeyker Koçgündüz holds a lecture under the title "Why is a cartoon drawn?")
Ali Şükrü Fidan wins the first prize in the 9th International Sedat Simavi Cartoon Competition.
Mustafa Bilgin wins the first prize in the 11th Nasrettin Hoca cartoon competition.
A collection of the best cartoons of the world, published by the publishing house Pelican in the USA, reserves a large space for the cartoons of Tuhan Selçuk.
Turkish Post Office uses the figures of Amcabey and Abdülcanbaz, two popular comic strip characters created by Cemal Nadir Güler and Turhan Selçuk, on post stamps.
Osman Filiz dies. (Born: 1927)
Nihat (Ali) Bali dies. (Born: 1928)
1992
Turhan Selçuk celebrates his 50th year as a professional cartoonist with an exhibition of designs from his comic strip Abdülcanbaz and other cartoons in İstanbul.
Turhan Selçuk receives the title of “honorary doctor” from the University of Republic in Sivas.
Cartoon museum dedicated to the famous 19th century humorist Wilhelm Busch in the city of Hannover, Germany exhibits cartoons of Turhan Selçuk and Semih Balcıoğlu. (Same cartoonists hold also exhibitions in some cities around Münster, also in Germany)
Cultural Office of the Ministry of External Affairs organizes an exhibition of cartoons by Turhan Selçuk under the title of "İnsan Hakları (Human rights)" in the city of Strasbourg, France. (The opening of the exhibition is made by Hikmet Çetin, Minister of External Affairs. Plans for holding the exhibition in other countries of America, Eastern Europe and Japan. The exhibition received interest in Europe, it is mentioned in German and French televisions, there are interviews with Turhan Selçuk. Two cartoons from this exhibition are used in greeting cards of the European Council)
Sedat Simavi International Cartoon Competition celebrates its 10th anniversary. (This competition has become one of the important competitions of the world. In 1983, its first year, there were 474 contributors from 26 countries, in its 10th year there are 765 contributors from 60 countries)
Eray Özbek wins the first prize in the category of comic strips in the international cartoon and graphics competition of Marostica, Italy.
Osman Güral Suroğlu wins the first prize in the Casino Beringen International Cartoon Competition in Belgium.
Behiç Ak wins the second prize in the competition of St. Esteve Cartoon Festival.
Nezih Danyal and Mümin Daban publish their books Haydi Karikatür Çizelim (Let us draw cartoons) and Abartılı Resim Sanatında Uygulamalı Karikatür Çizim Tekniği (Technique of applied cartoons in the exaggerated art of drawing). (First books in Turkey that aim to teach the techniques of humorous drawings)
Publication of the book Azerbaycan'dan Sevgi Elçileri (Ambassadors of love from Adzerbaijan) in Ankara. (First collection of cartoons from other Turki countries. Publisher is Nazım Geray, cartoonists represented in the book are Hafiz Nesiroğlu, Nazim Seyidbeyli, Kâmet Velican, Adil Elçin, Bulud Kasımov, Seyran Caferli and İdris Garib with three plates by the painter Necefkulu İsmailoğlu)
Foundation of the Turkish Animated FilmMakers Association. (The aims of the association are to help the development of Turkish animated film, to make it find a place in the international market, etc. Founders of the association are Tonguç Yaşar, Erim Gözen, Cemal Erez, Ateş Benice, Tunç İzberk, Meral Erez, Orhan Büyükdoğan and Derviş Pasin)
Kadir Doğruer wins the first prize in the category of animated film of the 4th International Film Festival in Ankara. (The works of Mahmut Tibet, Ahmet Erkanlı, Cumhur Gazioğlu, Muhammet Şengöz, Yaşar Babalık and F. Gürcan Mermertaş receive receive prizes of success)
Eray Özbek and Alpay Susuzlu win the first prize of the Yunus Nadi cartoon competition in the category of cartoons.
Cartoonist Yurdagün Göker holds a lecture about the English cartoon in the halls of the Museum for Humor and Cartoon of the Municipality of İstanbul. (This lecture was repeated again at a later time)
The Museum of Humor and Cartoon of the Municipality of İstanbul begins to organize exhibitions about cartoonists that are not alive anymore. (Some of the cartoonists commemorated in this way are Cemal Nadir Güler, Şadi Dinççağ, Mustafa Uykusuz, Altan Erbulak, Yalçın Çetin, Ramiz Gökçe, Burhan Solukçu, Nurettin Atalay)
French Cultural Center in İstanbul organizes an exhibition in the memory of the late cartoonist Altan Erbulak.
Mahmut Akgün wins the prize of excellence in the international cartoon competition of the Japanese newspaper Yomiuri Shimbun in Tokyo. (Gürbüz Doğan Ekşioğlu wins an "honorable mention”, İsmet Lokman and Enver Malkoç ww win both a "citation" in the same competition)
The Witty World, a periodical publishing in the United States, begins with the publication of a series of books called The Finest International Political Cartoons of Our Time. (Cartoons of Turhan Selçuk, Tan Oral and Alper Susuzlu take place in the first collection)
The New Yorker, a leading periodical of the United States of America, asks Gürbüz Doğan Ekşioğlu to deliver two cover designs. (One of them is published in 6.1.1992; the cartoonist makes agreements to continue this kind of work in 1993 too)
A series of discussions are organized by Faruk Şüyun, a journalist of the newspaper Dünya, in the halls of the Atatürk Library in İstanbul.
According to the contract between Walt Disney Company and the publishing house Ana Yayıncılık Walt Disney products are going to be published by this company. (This publishing house begins with publication of the children’s magazine called Disney Dünyası (The world of Disney) in 1993)
1993
Eray Özbek, Enver Malkoç, Seçkin Temur, Sezer Odabaşıoğlu, Aşkın Ayrancıoğlu and Hasan Efe win special prizes in the Ancona Sports Cartoons competition in Italy.
Mahmut Tibet wins the special prize in an international cartoon competition organized by the city of Knokke-Heist in Belgium.
Gürbüz Doğan Ekşioğlu wins the prize of success of the International Yomiori Shimbun Cartoon Competition organized in Tokyo.
Nihat Dursun and Ahmet Erkanlı win special prizes in a cartoon competition under the name Humourfest in Italy.
Mahmut Akgün wins the second prize in the Taejon Cartoon Competition organized in South Korea.
Semih Balcıoğlu, one of the founders of the Cartoonists Association, is elected as its president.
Semih Balcıoğlu celebrates his 50th year as a professional cartoonist with an exhibition.
The exhibition of cartoons by Turhan Selçuk under the title of Human Rights, which where exhibited in Strasbourg, France, are now exhibited in the German cities of Nürnberg, Dortmund, Duisburg and Stuttgart and in Vienna, Austria.
With the initiation of Nezih Danyal the Ministry of Culture opens a gallery for world cartoons.
A periodical called Karikatür (Cartoon) starts its publication in Ankara. (The magazine, which publishes cartoons of the cartoonists that live in Ankara is a monthly periodical and is supporting cartoons without captions. It also announces that it is going to give place for theoretical studies. Publishers are Sait Munzur (editor), Metin Peker (director of publishing), Ali Fuat Süer, Metin Peker, Sait Munzur, Murat Özmenek, Yüksel Can, Bülent Okutan, Murat Sayın and Anıl İnan)
Levent Cantek begins a series of articles about comic strips in the humorous magazine Karikatür (Cartoon), publishing in Ankara.
Eray Özbek is elected to be the first in the 13th Trento International Humor Exhibition in Italy.
Ali Şükrü Fidan receives the first prize in the 13th Nasrettin Hoca Cartoon Competition. (The cartoonist, who is deaf, repeats his success in the 9th Sedat Simavi competition)
İsmet Lokman publishes a collection of his cartoons. (This book is the first collection dedicated to only one cartoonist published by the Cartoonists Association)
Cartoonists Association begins to publish the newsletter Karikatürk (Caricaturc).
Gül-Diken, a periodical for the culture of humor begins its publication in İstanbul. (Aim of the periodical is to publish basic articles about Turkish humor. Owner and publisher of the magazine is Turgut Çeviker)
Birsen ve Üstün Alsaç publish their book called Türk Resim ve Yontu Sanatı (Turkish painting and sculpture). (This study which sees graphical arts as a whole includes also titles such as cartoon, comic strip and animated film)
Cartoons of Tan Oral are included in a collection of the best political cartoons of the year published by the periodical The Witty World, in the United States of America.
Cartoonist Asaf Koçak gets killed in a terrorist act in Sivas together with some poets and authors. (Born: 1959)
Comic strip magazine Gaddar Davut (Davut, the unmerciful) begins its publication. (Publisher is its creator Nuri Kurtcebe. This comic strip started its publication in the humorous magazine Gırgır in 1976, it has also been published as books)
Papagav (Parrot), a humorous magazine publishing in Bulgaria, begins with continuous publication of cartoons by Erdoğan Başol.
Eray Özbek wins the first prize and the prize of the European Council in the 46th San Remo cartoon and humor festival. (The chairman of the jury of this competition was Nehar Tüblek)
The newspaper Karadeniz, publishing in Trabzon, announces a national cartoon competition. (Jury members are Ceyhan Murathanoğlu, Haydar Durmuş, Yusuf Turgut, Hikmet Aksoy, Adnan Taç, Muammer Kotbaş, Nizamettin Mollasalihoğlu)
A new park in the county of Eyüp in İstanbul receives the name of the cartoonist Altan Erbulak.
Turkish Cypriot cartoonist Musa Kayra wins the second prize in the Etos Art Association Cartoon competition organized in Sweden.
Turkish Cypriot cartoonist Hüseyin Çakmak wins the bronze medal in the "Humor Center" international cartoon competition in Russia.
Turkish Cypriot cartoonist Alper Susuzlu wins the prize of the City Council in the Skopje World Exhibition of Cartoons, organized in Macedonia.
Turkish Cypriot cartoonist Bertan Soyer wins the special prize of the jury in the Cafam Cartoon Festival organized in Columbia.
Tahsin Öztin dies. (Born: 1916)
Ayhan Başoğlu dies. (Born: 1928)
Aydın Aliustaoğlu dies. (Born: 1935)
1994
Taksim Sahnesi (Taksim Stage) of the State Theater puts the play Abdülcanbaz on stage. (Abdülcanbaz, a comic strip created in 1957 by Turhan Selçuk, has been converted into a play by Dostlar Tiyatrosu (Theater of Friends) in 1972. In this new version screen play author and director was Kenan Işık, main characters were played by Adnan Biricik (Abdülcanbaz), Atilla Olgaç (Gözlüklü (bespectacled) Sami), Sumru Yavrucuk (Zaruhi). Music was composed by Timur Selçuk, decoration and costumes designed by Serpil Tezcan)
Mahmut Akgün takes part as a jury member in the cartoon competition held in Knokke-Heist, Belgium.
Gürbüz Doğan Ekşioğlu wins the prize of success in the international cartoon competition of Yomiori Shimbun in Tokyo.
Semih Balcıoğlu holds exhibitions in Melbourne, Sydney and Canberra.
CaricaTurist, a humorous magazine, starts its publication in Antalya. (This is the first humorous periodical in Turkey designed for tourists)
The European, a newspaper publishing in London, begins to publish cartoons of Erhan Turgut. (This cartoonist was living in Paris since 1989. His political cartoons were publishing in the French newspaper Le Monde, in the periodical Newsweek, publishing in the USA and in the periodical Der Spiegel, publishing in Germany)
A cartoon of İzel Rozental takes place in a collection for the best political cartoons of 1994, published by the periodical The Witty World, publishing in the USA.
A group of cartoonists, calling themselves Büyüteç Karikatürcüler Topluluğu (Magnifying glass cartoonists group) and working in Trabzon, hold an exhibition in this city. (Specialty of the exhibition: Photocopies of the exhibited cartoons were made available and could be purchased by the visitors. Involved cartoonists were Muammer Kotbaş, Tamer Küçük, Nizamettin Mollasalihoğlu, Hakan Sümer, Adnan Taç and Gürol Ustaömeroğlu)
Sait Munzur wins the first prize in a cartoon competition organized in the memory of the late journalist Abdi İpekçi.
Üstün Alsaç publishes his book Türkiye'de Karikatür, Çizgi Roman ve Çizgi Film (Cartoons, comic strips and animated films in Turkey). (A concise history concerning these topics)
Mahmut Tibet's animated film Dalalet (Short sightedness) wins the first prize in the 6th International Film Festival in Ankara. (Works of Fethi Kaba and Bahadır Tosun receive second and third prizes)
Cartoonist Nezih Danyal founds the Nezih Danyal Cartoon Foundation in Ankara. (The foundation aims to help the development of the art of cartooning and making it known in other countries)
Intentions to close the Museum of Humor and Cartoon by the Municipality of İstanbul. (Not realized because of reactions)
Atila Özer publishes his study İletişimin Çizgi Dili Karikatür (Cartoon, the drawn language of communication) in Eskişehir.
Turkish Cypriot cartoonist Musa Kayra wins a special prize in the Taejon international cartoon competition organized in South Korea.
Turkish Cypriot cartoonist Arif Albayrak wins a special prize in the ETOS cartoon competition organized in Sweden.
1995
Taksim Stage of the State Theaters in İstanbul organizes a night for the cartoonist Turhan Selçuk. (The life of this cartoonist has been dramatized by Ülkü Ayvaz and staged by Murat Karasu. Other contributors are Mehmet Akan, Hayati Asılyazıcı, Semih Balcıoğlu, Cevat Çapan, Turgut Çeviker, Mengü Ertel, Alpay Kabacalı, Eflatun Nuri Erkoç. Some scenes out of the play Abdülcanbaz is also staged)
Ahmet Aykanat, who works in Bursa and Alper Susuzlu from the Turkish Republic of Northern Cyprus, win the first prize in the cartoon competition of Marostica in Italy.
Cartoon Foundation organizes an International Cartoon Festival in Ankara. (Under the activities of the festival there is a cartoon exhibition of 482 cartoons by 234 cartoonists from 38 countries; a symposium with the paper presentations of Prof. Dr. Metin İnceoğlu, Prof. Dr. Hasan Köni, Assoc. Prof. Dr. Kurtuluş Kayalı and Assoc. Prof. Dr. Atila Özer under the title "Karikatür ve İnsan (Cartoons and People)"; showing of the animated films which have received prizes in the 7th International Film Festival of Ankara; a panel discussion about the Turkish cartoon in its 125th year. Many cartoonists from Turkey and other countries were invited to the festival for interviews, signing their books, etc.)
Utku Karsu is elected as the cartoonist of the year in the Turkish Republic of Northern Cyprus.
Turkish Cypriot cartoonist Hüseyin Çakmak wins the silver medal in the international "Harbour City" cartoon festival organized in Australia.
Turkish Cypriot cartoonist Alper Susuzlu wins a special prize in the Marostica International Cartoon competition, organized in Italy.
Nehar Tüblek dies. (Born: 1924)
1996
Semih Balcıoğlu becomes honorary chairman of the Cartoonists Association.
Levent Cantek publishes his book Türkiye’de Çizgi Roman (Comic strips in Turkey). (This is the most detailed study on comic strips up to date)
Turgut Çeviker compiles a collection of cartoons in a book called Kent, Konut ve Yerleşim Üzerine Karikatürler 1905-1995 (The city, homes and settlements in caricature 1905-1995) for the congress Habitat II, meeting in İstanbul. (Cartoons about architecture and city planning)
1997
The cultural periodical Sanatdünyamız (Our art world) devotes its 64th issue completely to articles about comic strips. (A total of 31 articles in 312 pages)
Hıfzı Topuz publishes his book Başlangıcından Bugüne Dünya Karikatürü (World cartooning from its beginnings to today). (A book giving information with examples about cartoon and cartoonists in various periods and countries of the world)
Çapa Çizgiroman (Anchor comic strip), a fanzine begins its publication in Ankara. (Publication of its second issue: In 1998)
The newspaper Şalom (Shalom) organizes a cartoon competition and publishes a book that contains cartoons choosen from the exhibition of this competition in its program for its 50th anniversary. (This is one of the oldest publications of minority groups in Turkey. More than 500 cartoons from more than 50 countries took part in the competition. Jury members were: Hıfzı Topuz, Peter Nieuwendijk (Chairman of the International Cartoonists Federation), Ab Moolenar (2nd Chairman of the ICF), Silvyo Ovadya, Vivi Menase (both from the newspaper Şalom), Tan Oral, İzel Rozental and Piyale Madra)
Realization of the first animated film in the Turkish Republic of North Cyprus. (Basing on a story of Nasrettin Hoca this film was prepared by: Mehmet İlkerli, Erdinç İlkerli. It was broadcasted in 1998 by the Bayrak TV)
1998
Cartoonists Association realizes a symposium under the title "The Coordinates of Cartoon and Humor on the Threshold of the 21st Century" in İstanbul. (With the contribution of the Ministry of Culture)
Ali Ulvi Ersoy dies. (Born: 1926)
1999
The cultural house of Childrens' Foundation organizes a forum with the title "Yesterday, Today and the future of the animated film in Turkey". (Contributors: Tonguç Yaşar, Derviş Pasin, Şafak Tavkul, Namık Kural and Orhan Büyükdoğan, chairman: Haşim Vatandaş)
